زانوی کی شکسته خواهد شد؟

حبیب حمیدزاده

محمداشرف غنی هفته قبل با برگزاری نشست ویژه در شورای ملی کشور، در حضور اعضای هر دو اتاق مجلس و رهبران سیاسی، تلویحاً با گروه طالبان اعلام جنگ کرد. او برای بار نخست به صراحت از خون‌خوار بودن، مزدور بودن و ظالم بودن طالبان سخن گفت. غنی گفت که یا با طالبان زانو به زانو مذاکره می‌کنیم یا زانوی آنان را در میدان جنگ می‎شکنیم. این سخنان پس از آن گفته شد که گروه طالبان به جنگ و پیش‌روی خویش در شهرهای کوچک و بزرگ کشور ادامه داد. یک هفته پس از آن سخنرانی، اکنون طالبان آن‌چه را غنی علیه این گروه گفته بود، علیه جمهوریت انجام می‌دهند. طالبان به طور برق‌آسا مرکز چندین ولایت کشور را با تجهیزات و مهمات فراوان به دست آورده‌اند.

پس از سقوط نزدیک به ۲۰۰ ولسوالی توسط گروه طالبان، اینک چند ولایت در شمال و غرب کشور نیز به دست این گروه افتاده است. شهرهای تالقان، شبرغان، ایبک، کندز و سرپل که در گذشته مرکز و قرارگاه اصلی نیروهای مقاومت بود و طالبان بدترین خاطره‌ها را از این ولایات دارند، به دست این گروه سقوط کرده‌ است. سقوط این ولایت‌ها، کار حکومت را بیش‌تر از پیش مشکل و پیچیده ساخته است. اگر مذاکره‌ای در کار باشد، طالبان از داشتن این ولایت‌ها به‌ عنوان برگ برنده استفاده خواهند کرد و امتیاز خواهند گرفت.

طالبان با ایالات متحده امریکا به توافق رسیده بودند که در برابر امتیاز خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، به شهرهای بزرگ حمله نکنند و به جای آن وارد گفت‌وگو با دولت شوند و برای ختم منازعه به دنبال راه‌حل سیاسی باشند. اما اکنون به اضافه حمله بر ولسوالی‌ها، این گروه جنگ را به درون شهرهای بزرگ نیز کشانده است. رویدادهای تخار، کندز، شبرغان، هلمند و سرپل نشان می‌دهد که گروه طالبان به جای مذاکره و یافتن راه‌حل مسالمت‌آمیز و دیپلماتیک، به دنبال غلبه نظامی و مجبور ساختن حکومت به بیعت و تسلیمی است.

برنامه و مرام امارت برای همه روشن شده و آن عبارت است از جنگ تا آخرین نفس. برنامه امارت جنگ تا فتح کامل است؛ اما حساب و برنامه جمهوریت با این همه امکانات و حمایت بین‌المللی هم‌چنان روشن نیست. مقامات حکومت برای مردم و مطبوعات یک‌چیز می‌گویند؛ اما در عمل چیز دیگری رخ می‌دهد. طالب بدون طیاره و تجهیزات پیش‌رفته، با پای برهنه و با سلاح‌ها و تجهیزات ناچیز پی در پی ولسوالی‌ها و مراکز ولایت‌ها را سقوط می‌دهد؛ اما جمهوریت با طیاره، پیش‌رفته‌ترین تجهیزات، تانک و حمایت بی-۵۲ ایالات متحده امریکا، قادر نیست از شهرها و مناطق تحت تصرفش حراست و نگه‌داری کند. اگر در برنامه جنگ حکومت تغییری رونما نشود و اگر وضعیت به همین منوال پیش برود، برای حکومت چیزی برای چانه‌زنی در میز مذاکره باقی نخواهد ماند.

در وضعیت و شرایطی که شهرهای بزرگ در آتش جنگ می‌سوزد و نیاز است تمام مسوولان حکومتی هر لحظه به فکر مردم و تمامیت ارضی کشور باشند، سرقوماندان اعلای قوای مسلح کشور با لباس سفید و تسبیح مخصوص مردم اهل مسجد و نماز، با لبخند و آرامش کامل جلسات ورزشی و دید و بازدید با مردم برگزار می‌کند. معلوم است که چنین زعیمی قادر نیست، زانوی یک نیروی جنگی، آب‌دیده و مجهز با ایدیولوژی را بشکند. بیش‌تر از سه ماه از آغاز خروج نیروهای ایالات متحده امریکا و تشدید حملات و پیش‌روی طالبان می‌گذرد. با آن‌که حکومت و سیاسیون وضعیت پیش‌آمده را پیش‌بین بودند؛ اما کار اساسی انجام ندادند. گفت‌وگو با رهبران به منظور اتحاد سیاسی و از آن طریق بسیج نیروهای مردمی در کنار نیروهای امنیتی، کاری بود که باید پیش از این انجام می‌شد؛ اما وقتی شهرها به تصرف طالبان درآمده است، زعیم کشور گویا برای نجات کشور ملاقات با رهبران سیاسی را شروع کرده است.

طالب در حال راندن حکومت از شهرها است. اکنون در بیش‌تر از ۲۰۰ ولسوالی و در شش شهر، طالبان به جای جمهوریت و نیروهای متعهد به جمهوریت جابه‌جا شده‌اند. اکنون گروه طالبان بر چندین ولایت حکمروایی می‌کند و نیروهای امنیتی از حواشی شهرها و بعضی ولسوالی‌‌ها تدارک حمله و بازپس‌گیری شهرها و مناطق از دست‌رفته را می‌دهند.

دکمه بازگشت به بالا