مدیریت تقاضای برق چیست و چرا بر آن تأکید می‌شود؟

احمدناصر ندیب، دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی برق

مدیریت تقاضای برق، روشی برای کنترول مصرف و کاهش تقاضای برق مشترکین است. مصارف تولید انرژی برق، انتقال و توزیع آن به ویژه ضایعات بهره‌برداری، توسعه‌ی شبکه‌ی برق و وابستگی به مواد سوخت سیستم تولید برق، همه از مصرف برق و تقاضای برق ناشی می‌شود. بنابراین کنترول مصرف و حفظ انرژی برق توسط مصرف‌کنندگان ضروری پنداشته می‌شود. گفته می‌شود که حفظ یک واحد انرژی مساوی است به تولید دو واحد انرژی.

چون که مقدار بار (تقاضا) تعیین‌کننده‌ی مقدار تولید برق (عرضه) است. بهترین روش برای کاهش ضرورت به تولید برق اضافی عبارت از کاهش یا کنترول تقاضای برق مشتری در آن طرف میتر می‌باشد. برای مدیریت رشد تقاضای برق و ثبات اقتصادی برنامه‌های مدیریت تقاضای برق در همه‌ی کشورها تطبیق می‌شود. این برنامه‌ها کمک می‌کنند تا مصرف‌کنندگان تقاضای انرژی و مصرف برق خود را کنترول کنند. همچنان این برنامه‌ها به منظور کم‌ساختن پروژه‌های تولیدی برق، کاستن مصارف و ذخیره‌ی انرژی برق می‌باشد.

روش‌های مدیریت تقاضای برق به نوع مشترک برق ارتباط دارد. برنامه‌های مدیریت تقاضای برق که برای مشترکین رهایشی، تجارتی و صنعت است، در زیر بیان می‌شود:

رهایشی

بیشترین مصرف‌کنندگان برق در افغانستان تقریباً ۷۰ درصد مشترکین رهایشی یا مسکونی است. برنامه‌های مدیریت تقاضای برق که مربوط به متقاضیان رهایشی و تجارت‌های خورد است، قرار ذیل می‌باشند:

  • روشنایی

 در این روش، باید از چراغ‌هایی که موثریت آن‌ها بیشتر است، استفاده کرد. از چراغ‌های سنتی‌ای که مصرف انرژی آن بلند است، صرف نظر باید کرد. در عوض، بهتر است از چراغ‌های کم‌مصرف، با صرفه و موثر LED استفاده شود. عمر و کیفیت روشنی چراغ LED به مراتب بیشتر از چراغ‌های دیگر است. چراغ‌های LED توانایی حفاظت انرژی تا ۳۰ درصد را دارد.  طبق ماسترپلان برق افغانستان هر چراغ می‌تواند از ۳۰ تا  ۵۰ کیلووات ساعت انرژی را در یک سال ذخیره کند. افزون بر آن، تلاش شود که از طرح‌های موثر روشنایی که انرژی در یک ساحه ضایع نمی‌گردد، استفاده شود.

  • استفاده از ماشین‌های لباس‌شویی موثر، لباس خشک‌کن‌های موثر و یخچال‌های موثر:

 تجارب از کشورهای دیگر نشان می‌دهد که استفاده از وسایل جدید و موثر سبب کاهش قابل ملاحظه در مصرف برق می‌شود. با توجه به وسیله‌ی برقی، استفاده از وسایل برقی موثر می‌تواند از ۲۰ تا ۵۰ درصد مصرف برق را کاهش دهد.

  • تعویض آب‌گرم‌کن‌های برقی به آب‌گرم‌کن‌های آفتابی:

هر شخص با تعویض آب‌گرم‌کن‌های برقی به آب‌گرم‌کن‌های آفتابی می‌تواند از ۳۰۰ تا ۴۰۰ کیلووات ساعت را در هر سال ذخیره کند.

  • بازرسی انرژی خانه و بلند بردن سطح عایق:

چون مقدار زیاد انرژی برق در ساختمان‌های مسکونی به مصرف می‌رسد و این مقدار انرژی بیشتر در سردسازی و گرم‌سازی ساختمان به مصرف می‌رسد، با بلند بردن سطح عایق در یک ساختمان، ما می‌توانیم مقدار زیاد انرژی را حفظ کنیم.

  • مدیریت وسایل برق

در این روش، وسایل برق خانه مثل یخچال، آب‌گرم‌کن، ماشین لباس‌شویی و غیره طوری استفاده شود که مصرف برق کمتر شود. به طور مثال تنظیم درجه‌ی ترموستات یخچال‌ها به ۱.۵ تا ۴ درجه و کاهش درجه‌ی آب شست‌وشو از ۹۰ درجه به ۶۰ درجه‌ی سانتی‌گراد تکنیک‌هایی است که مصرف برق وسایل برقی مدیریت می‌شود.

  • کنترول بعضی وسایل برق که تنها در اوقات غیر مزدحم استفاده شود:

ما می‌توانیم زمان بعضی وسایل برقی خود مثل آب‌گرم‌کن، پمپ‌های آب برای شنا، پمپ‌های آب برای آبیاری و غیره را طوری تنظیم کنیم که در اوقات غیرمزدحم استفاده شود. اوقات مزدحم در افغانستان بین ساعات ۶ تا ۱۰ شب و ۶ تا ۸ بامداد است. هر زمان دیگر جز ساعات یاد شده اوقات غیرمزدحم می‌باشد. بنابراین، تلاش شود که وسایل برقی که بیشتر ضرورت به آن احساس نمی‌شود و وسایل برقی که مصرف بیشتر دارد در اوقات غیرمزدحم مورد استفاده قرار گیرد.

تجارتی

مدیریت تقاضای برق که مشترکین تجارتی برق را شامل می‌شود، بیشتر روی بلند بردن موثریت بهره‌برداری متمرکز است.

  • استفاده از طرح‌های موثر ساختمان‌ها یا فعالیت‌های نو سازی برای استفاده از تولیدات و تکنالوژی‌های موثر انرژی بدون بلند بردن قیمت پروژه. این فعالیت‌ها شامل روشنایی، گرم‌سازی، سردسازی، بهبود موتورها، استفاده از محرکه‌ی سرعت متغیر و استفاده از وسایل برق موثر می‌باشد. این روش ظرفیت حفاظت انرژی تا ۵۰ درصد را دارد.
  • راه‌اندازی برنامه‌های تعویضی چون تعویض وسایل برق کهنه (سابقه) و دارای موثریت کم؛
  • راه‌اندازی برنامه‌های تحلیل مصرف انرژی برای پیش‌گرفتن روش‌های درست بهره‌برداری در موسسه یا تجارت.

صنعت

صنعت از بخش‌هایی است که در افغانستان روز به روز رشد می‌کند. مدیریت تقاضای برق برای مشترکین برق در بخش صنعت بیشتر متمرکز بر استفاده انرژی همان صنعت می‌باشد. برای مثال:

  • دادن انگیزه برای استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیری چون نیروی بادی، انرژی آفتاب، و پیل سوختی (Fuel Cells) برای تولید برق تأسیسات؛
  • تشخیص نقش‌های بار با وصل پروفایل‌های انرژی‌بار برای سوق به طرف ذخیره‌ی انرژی؛
  • راه‌اندازی آمارگیری‌های مصرف انرژی یا مطالعات برای تهیه‌ی پیشنهادهایی برای کاهش بار؛

تکنیک‌های دیگر مدیریت تقاضای برق برای کاهش مصرف انرژی برق  نیز وجود دارد که می‌توان استفاده از سایه‌سازی داخلی و خارجی،‌ سایبان‌سازی، صیقل‌سازی دیوار، انعکاس‌دهنده‌های گرمی،‌ و استفاده از وسایل کنترول اتوماتیک نام برد.

سکتور انرژی افغانستان کوشش می‌کند تا مصرف انرژی برق موثر کمتر وابسته به منابع خارجی انرژی باشد. از این رو، روش‌های مدیریت تقاضای برق بیشتر از سوی شرکت برشنا و وزارت انرژی و آب پیشنهاد می‌شود. شرکت برشنا و وزارت انرژی و آب همواره از طریق صفحات اجتماعی و دیگر روش‌های آگاهی‌دهی استفاده می‌کنند تا از مشترکین برق در راستای کنترول مصرف برق تقاضای همکاری کنند. بدل‌کردن چراغ‌های سنتی به چراغ‌های LED، استفاده از وسایل برقی دارای مصرف زیاد در اوقات غیرمزدحم، تعویض آب‌گرم‌کن‌های برقی به آب گرم‌کن‌های آفتابی، خاموش‌کردن چراغ‌ها، بخاری و سیستم سردسازی زمانی که کسی در اتاق نیست، استفاده از انرژی قابل تجدید، توصیه‌هایی است که از سوی شرکت برشنا و وزارت انرژی و آب به ما در جهت کنترول مصرف متقاضیان برق می‌شود.

برعلاوه، ساختن تأسیسات برق افغانستان که بتواند به همه‌ی شهروندان افغانستان برق برساند، زمان‌گیر است. تا سه سال آینده تمام شهروندان افغانستان نمی‌توانند به برق دسترسی پیدا کنند. بنابراین، مدیریت تقاضای برق از طرف متخصصین برق بیشتر توصیه می‌شود. مشترکین برق در افغانستان به ۹۱۴۰۰۰ نفر می‌رسد.

اگر هر مشترک برق و خانواده، مصرف انرژی برق خود را کنترول کند و صرفه‌جویی در مصرف انرژی داشته باشد، مقدار قابل ملاحظه‌ای از انرژی ذخیره می‌شود. در نتیجه، مصرف برق خانواده پایین می‌آید و خانواده‌های بیشتر از انرژی برق مستفید می‌شوند. از این رو، وظیفه‌ی ما به حیث شهروندان مدنی این است که با تهیه‌کنندگان برق در افغانستان با تطبیق روش‌های مدیریت تقاضای برق همکاری کنیم.

دیدگاه are closed.