روایت عبدالله چیست؟

فهرست نهایی نامزدان انتخابات ریاست جمهوری اعلام شده است. از میان ۱۱ نامزد، غنی، عبدالله و اتمر نامزدان برتر شناخته می‌شوند. این سه نفر می‌توانند نسبت به نامزدان دیگر رأی بیش‌تری به دست بیاورند. برخی از سیاست‌مداران شناخته شده در دسته‌ی انتخاباتی اتمر جاخوش کرده‌اند. این امر وزن سیاسی دسته‌ی اتمر را افزایش داده است. غنی و عبدالله در انتخابات سال ۲۰۱۴ رأی آوردند و حالا هم اختیارات اجرایی دارند و به همین دلیل است که نامزدان مطرح در انتخابات سال ۲۰۱۹ شمرده می‌شوند. مذاکره‌ی دیپلمات‌های امریکایی با نماینده‌گان گروه طالبان در قطر این باور را به میان آورده بود که گویا انتخابات ریاست جمهوری برگزار نمی‌شود و در عوض جامعه‌ی جهانی، کشورهای منطقه و بازی‎‌گران داخلی روی روند حل سیاسی کار می‌کنند. آقای خلیل‌زاد هم آرزو کرده بود که جهت‌های مختلف داخلی به شمول حکومت افغانستان و طالبان با هم مذاکره کنند و قبل از انتخابات ریاست جمهوری روی یک نقشه‌ی راه برای آینده‌ی کشور به توافق برسند. ولی حالا روشن شده است که مذاکره با طالبان و حل سیاسی جنگ، به این زودی‌ها ممکن نیست.

دشواری‌های مذاکره و حل سیاسی آهسته‌آهسته خودش را رو می‌کند. تلاش‌هایی که هدف از آن متقاعد کردن گروه طالبان به خاموشی تفنگ‌ها در ماه رمضان بود، شکست خورد. دیگر واضح شده است که روند حل سیاسی به این زودی‌ها کلید نمی‌خورَد. احتمال آن زیاد است که انتخابات ریاست جمهوری دوباره مورد توجه جدی قرار بگیرد.

اما این طور نیست که حل سیاسی جنگ و انتخابات با هم نامرتبط باشد. از قضا تلاش‌های امریکا برای حل سیاسی جنگ افغانستان در سال جاری خورشیدی که سال انتخابات است، ‌قوت گرفته است. به همین دلیل نامزدان انتخابات ریاست جمهوری، روایت محوری کمپین‌شان را حل سیاسی جنگ افغانستان، قرار داده‌اند. آقای غنی در سخنرانی‌ها، سفرهای ولایتی، نامه‌های خبری ارگ و گفت‌وگوهایش با اقشار مختلف مردم می‌خواهد این روایت را بفروشد که او مخالف سرسخت یک توافق صلح شتاب‌زده است. آقای غنی پیوسته می‌گوید که توافق صلح شتاب‌زده، ‌پایدار نمی‌ماند. به باور ایشان ناپایداری توافق صلح سبب می‌شود که مرحله‌ی جدیدی از خشونت آغاز شود. آقای غنی یک برنامه‌ی مکتوب برای صلح‌سازی در نشست ژنیو در قوس سال گذشته ارایه کرد. در آن برنامه تمام مراحل حل سیاسی جنگ تشریح شده است. در آن برنامه حتا آمده است که پس از حصول توافق صلح و حل سیاسی جنگ چه اقداماتی باید صورت بگیرد تا جنگ از سر گرفته نشود.

آقای غنی خودش را حافظ نظم مبتنی بر قانون اساسی‌، حقوق و آزادی‌های مندرج در این قانون و نهادهای دولتی نیز معرفی می‌کند. پیام او این است که در توافق صلح مدنظر ایشان، نظم مبتنی بر قانون اساسی، نظام جمهوری، حقوق زنان، ‌حقوق و آزادی‌های فردی و نهادهای دولتی حفظ می‌شود. غنی بارها گفته است که اداره‌ی سرپرست یا موقت را قبول ندارد. او گفته است که صلاحیت انحلال نظم مبتنی بر قانون اساسی را ندارد و انحلال آن هم به صلح منجر نمی‌شود. اما دسته‌ی انتخابات آقای اتمر، به رسیدن به صلح به هر قیمتی تأکید دارد. تیم آقای اتمر حفظ نظم مبتنی بر قانون اساسی، یا تثبیت جایگاه دولت در مذاکرات را موارد بسیار مهم نمی‌داند. آقای اتمر بارها خواستار تشکیل یک حکومت سرپرست شده است و در نشست مسکو نیز حضور تیم او پررنگ بود. برخی از طرف‌داران آقای اتمر استدلال می‌کنند که هزینه‌ی جنگ را دهکده‌های پشتون‌نشین بیش‌تر از دیگر مناطق می‌پردازند و به همین دلیل نیاز است که حل سیاسی به هر نحوی تحقق یابد.

اما در این وسط موضع داکتر عبدالله روشن نیست. معلوم نیست که روایت محوری دسته‌ی انتخاباتی او چیست. معلوم نیست که داکتر عبدالله و دسته‌ی انتخاباتی‌اش در آینده پیام‌های خود را در قالب چه روایتی برای رأی‌دهنده‌گان نشر می‌کند. داکتر عبدالله گاهی به گونه‌ای صحبت کرده است که نظرش با نظرات دسته‌ی انتخاباتی اتمر نزدیک بوده است و گاهی با دسته‌ی انتخاباتی اشرف غنی. مثلاً باری گفته بود که اگر اداره‌ی موقت به صلح منجر شود، ‌آن را خواهد پذیرفت و بعد در جای دیگر بر ضرورت حفظ نظم مبتنی بر قانون اساسی تأکید کرده است. معلوم می‌شود که روایت محوری کمپین او هنوز واضح و روشن نیست. همین ناروشنی روایت محوری کمپین عبدالله سبب شده است که تا هنوز دسته‌ی رقیب خودش را مشخص نکند.

محمداشرف غنی رییس و امرالله صالح معاون اول در تکت انتخاباتی «دولت‌ساز» بارها مستقیم و غیر مستقیم به دسته‌ی انتخاباتی آقای اتمر حمله کرده‌اند. آقای غنی باری به سخنان توصیفی ضمیر کابلوف نماینده‌ی ویژه‌ی روسیه در امور افغانستان درباره‌ی آقای اتمر واکنش نشان داد و گفت که رأی شهروندان افغانستان رییس جمهور آینده را تعیین خواهد کرد. آقای اتمر هم به صراحت و به تلویح به دسته‌ی انتخاباتی محمداشرف غنی حمله می‌کند. اما آقای عبدالله زیاد واضح نساخته است که کدام نامزد را رقیب اصلی خودش می‌داند.

او در آخرین سخنرانی‌اش در مراسم یادبود از گزارش‌گران قربانی حمله‌ی تروریستی داعش‌، ‌هیچ چیزی در مورد روایت محوری کمپین آقای غنی در مورد صلح نگفت و صرف در آن‌جا از شاه امان‌الله انتقاد کرد. اشرف غنی می‌گوید که به پروژه‌ی مدرنیزاسیون شاه امان‌الله باور دارد و می‌خواهد آن را کامل کند. قرار است که آقای غنی صد ساله‌گی استرداد استقلال افغانستان را با شکوه تمام تجلیل کند و با استفاده از آن بار دیگر روایت خودش را توضیح بدهد. جرگه‌ی مشورتی کابل هم که داکتر عبدالله آن را تحریم کرده بود، ‌به روایت آقای غنی در مورد صلح صحه گذاشت. در انتخابات سال ۲۰۱۴ دسته‌ی انتخاباتی داکتر عبدالله روایت هم‌گرایی، ‌شریک‌سازی قدرت و تعدیل قانون اساسی را علَم کرده بود و به دسته‌ی اشرف غنی خرده می‌گرفت که بیش‌تر انحصارگرا است و دید قومی دارد. در آن زمان قاعده‌ی سیاسی دسته‌ی انتخاباتی آقای غنی زیاد وسیع نبود. اما امروز آقای غنی متحدان جدید از صنف سیاسی کابل برگزیده است که با او در مورد روایت صلح نظر مشابه دارند. صلح پایدار، ‌تکمیل پروژه‌ی مدرنیزاسیون شاه امان‌الله و تقویت‌بخشی نهادهای دولتی، ‌روایت‌های دسته‌ی انتخاباتی غنی است. ولی تا حال دکتر عبدالله روایت محوری برای خودش در مورد حل سیاسی جنگ افغانستان که تفاوت جدی از روایت غنی و اتمر داشته باشد، درست نکرده است.

Comments are closed.