آنچه هر وکیل باید بداند

گل‌رحمان فراز

بخش اول – آنچه هر وکیل باید بداند

بخش دوم و پایانی

دیدار با موکلین

طبعاً هر قشر جامعه برای یک وکیل رای می‌دهند. مهم‌ترین اقشاری که با حضور پررنگ پای صندوق‌های رای می‌روند؛ جوانان، مردان و زنان هستند. با خبر بودن از مشکلات هر سه قشر، از وجایب و مکلفیت‌های مأموریت یک وکیل است. توجه به این مورد، در حقیقت توجه به میزان رضایت اقشار مختلف جامعه از عمل‌کرد وکیل منتخب در آینده است.

ایجاد روابط تنگاتنگ با سفارت‌خانه‌ها

بودجه اغلب پروژه‌های دهات از طریق دفاتر خارجی، موسسات بین‌المللی، کمک‌کننده‌ها و سفارت‌خانه تمویل می‌شود. تامین ارتباط تنگاتنگ با آنان زمینه اهدا و تخصیص بودجه برای پروژه‌های پیشنهادی ولایات را فراهم می‌کند. حفظ روابط با دفاتر مذکور مجال و فرصت بودجه‌سازی برای نیازهای صحی و آموزشی موکلین را فراهم می‌سازد. موسسات همکار در ایجاد روابط مفتخر می‌شوند و بدون کدام مشکل و محدودیت خواست‌های مشروع و منطقی وکلا را (که مستقیماً موکلین از آن مستفید می‌شوند) می‌پذیرند.

اخذ سهمیه بورسیه‌های تحصیلی

لابی‌گری با نماینده‌گی‌های کشور‌های خارجی در افغانستان زمینه اختصاص دادن بورسیه‌های تحصیلی برای فرزندان توانا و جوانان درس‌خوان را مهیا می‌سازد. این کار به توسعه کشور در آینده کمک فراوان می‌کند. هر جوان و دانشجویی که از طرف وکیل منتخبش به این مزایا برسد، هرگز لطفش را فراموش نخواهد کرد و هم احترامش را برای زمینه‌سازی این فرصت پاس خواهد داشت. هر جوانی که با فراهم شدن این فرصت با دانش آراسته شود، فردا به جامعه تقدیم خواهد شد و پله‌های رشد را اساس خواهد گذاشت. پس این گام باید توسط وکلا جدی گرفته شود.

سفرهای خارجی

تنظیم سفرهای خارجی، شناخت و تجربه اعضای مجلس نماینده‌گان را از جهان بیش‌تر می‌کند. وکلا با سفرهای خارجی‌شان از روند کار پارلمان در کشورهای دیگر جهان و شیوه‌های درست رسیده‌گی به مشکلات موکلین آگاه می‌شوند و می‌توانند از آن در امور کاری خویش استفاده بهینه کنند. پارلمان در کشورهای بیرونی با تجربه و تخصص کاری طولانی‌تر آراسته‌اند. آشنایی وکلا با محیط کاری پارلمان‌های معیاری که قوانین و صلاحیت‌ها در آنان به صورت کلی و همه‌جانبه تطبیق و عملی می‌شود، پارلمان کشور را برای کار معیاری کمک خواهد کرد.

صدا بلند کردن در برابر بی‌عدالتی‌ها

وکیلی که بر کرسی پارلمان تکیه می‌زند، مردم از وی توقع تصویب قوانین و نظارت از تطبیق آن را دارند. عدالت مقوله‌ای است که همیشه قربانی خواست‌ها و منافع افراد می‌شود. صدا بلند کردن و حنجره شدن برای عدالت، از رسالت‌های انسانی و از وجیبه‌های اجتماعی زیست باهمی برای ایجاد محیط مناسب برای زنده‌گی بشر است. توقع می‌رود که وکلا لوحه عدالت را بر دل و ذهن‌شان نقش و هر عمل‌شان را قضاوت کنند.

حل مشکل مردم از روش‌های مطلوب

مردم نزد وکلا با مشکلات و خواست‌های متعدد و فراوان مراجعه می‌کنند. اغلب این خواست‌ها مشروعیت قانونی ندارد و فراقانونی است. رسیده‌گی به این خواست‌ها و مشکلات از توان و صلاحیت وکلا خارج است. رسیده‌گی به چنین خواست‌ها ممکن است، موجب رضایت موکلین شود؛ اما منجر به نقض قوانین و زیر پا شدن عدالت می‌شود. یک وکیل باید بکوشد تا در آغاز کارش وعده عمل مطابق اصول و در چوکات قانون را بدهد. این کار از توقعات بی‌جای موکلین می‌کاهد و بر خواست‌های‌شان محدودیت ایجاد می‌کنند. هرگاه وکیلی خواسته‌ای را مطرح می‌کند، می‌باید قانون و اصول را در اجراآت آن مدنظر داشته باشد.

اولویت دادن به منافع عامه

در نظر گرفتن منافع عامه، خودکفایی عام را تضمین می‌کند. به خاطر ایجاد محیط مرفه، آرام و انکشاف‌یافته، وظیفه شهروندی ما است تا به ارزش‌های عام توجه کنیم و منافع جامعه را بر منافع فرد ترجیح دهیم. خیر در سهولت عام نهفته است. زمانی که یک پل و یا یک سرک به منظور نفع رساندن به مردم اعمار می‌شود، نفعش به همه می‌رسد. از این‌رو، اگر تمرکز روی منافع مردم صورت گیرد، بدون شک به نفع همه شهروندان است.

تامین ارتباطات با سران اداره محلی

اکثریت مشکلات مردم به ادارات ملکی و ارگان‌های نظامی محلی بر می‌گردد. مردمی که توان دست‌رسی به ادارات را نداشته باشند، برای انجام خواست‌های‌شان از وکلا کمک می‌طلبند. تامین روابط با سران ادارات محلی زمینه رسیده‌گی آسان به قضایا را فراهم می‌کند و از مشکلات مردم می‌کاهد. این شناخت دو جنبه متقابل (بین سران ادارات و مردم که از کمک‌ها و برنامه‌های دولت مستفید می‌شوند) را احتوا می‌کند. وکلا می‌توانند در شناخت افراد، موشکافی مشکلات و یافتن راه حل، سران ادارت محلی را هدایت دهند و رهنمایی کنند.

تخصیص ۵۰ درصد معاش برای سایر امور

وکالت علاوه بر امتیازات معنوی، امتیازات مادی قابل ملاحظه نیز دارد. پول هنگفتی که به حساب وکلا واریز می‌شود، می‌بایست به دو حصه تقسیم شود. یک بخش آن صرف مصارف شخصی، کرایه خانه، حل مصارف خانواده و پس‌اندازش شود. حصه دیگرش لازم است تا برای سهولت موکلین، برنامه‌های آینده، منافع عام و… صرف شود. این کار، رضایت طولانی‌مدت را فراهم می‌کند و زمینه برد بدون چالش انتخابات‌های آینده را آماده می‌سازد.

کرایه/تجهیز لیلیه برای محصلان

نداشتن جای مناسب بودوباش برای دانشجویان در دوران تحصیل تهدید بزرگ محسوب می‌شود. رسیده‌گی به این مشکل در حقیقت حل نیمی از مشکلات دوران دانشجویی است. دوران دانشجویی سخت‌ترین دوره از لحاظ مالی به شمار می‌رود. دورانی که جز نان سیلو، لوبیا و شیر خشک، غذای دیگری در دست‌رس دانشجو نیست. در صورتی که هر وکیل وعده و تعهد کرایه و تجهیز یک خوابگاه/لیلیه را برای حداقل ۵۰ دانشجوی دانشگاه بدهد،‌ بدون شک مشکلات جمع کثیری از دانشجویان حل می‌شود.

تنظیم اوقات رسمی دیدار

بیش‌تر موکلین از محدودیت‌های دید و بازدید با وکلای انتخابی‌شان گلایه دارند. آنان به این باور اند که نمی‌توانند با وکیل‌شان ارتباط برقرار کنند. مشخص کردن وقت مناسب و منظم برای دیدار، هم موکلین را راضی نگه می‌دارد و هم از تلف شدن وقت وکیل جلوگیری می‌کند.

مطالعه و کتاب‌خوانی

مطالعه و کتاب‌خوانی یک وکیل را شخصیت فهیم، دانشمند و فرهنگی جلوه می‌دهد. وکلای که مطالعه می‌کنند، در جلسات فرهنگی و اجتماعی اشتراک می‌ورزند و زمینه رشد فرهنگ و ادبیات را با تشویق ادیبان، فعالان مدنی و شاعران فراهم می‌سازند. مطالعه و کتاب‌خوانی به وکیل ذهن باز،‌ دید روشن و انگیزه پویا می‌دهد. نقل قول معروفی است، این‌که ملتی که کتاب نمی‌خواند، ‌باید تمام تاریخ را تجربه کند.

شرح فعالیت‌های انجام شده

به خاطر اطلاع‌رسانی از عمل‌کرد و اجراآت، لازم است تا وکلا با تدویر نشست‌ها، برگزاری دید و بازدیدها و تنظیم سفرهای نظارتی ولایتی، موکلین‌شان را از اوضاع کشور و جامعه آگاه سازند و برای مأموریت خویش دست‌آورد و افتخار به ارمغان آورند. اکثر مردم از اجرای فعالیت‌های انجام شده بی‌خبر اند. این بی‌خبری نیازمند اطلاع‌رسانی به موقع است. همه‌گانی کردن فعالیت‌های امروزی، اعتماد موکلین به وکیل را تقویت می‌کند.

واسطه نشدن برای تقرر

وکلا نباید هرگز بحث برتری دادن یک فرد نسبت به فرد دیگر را در ذهن داشته باشند. اصل باورمندی به توانایی، شایسته‌سالاری و احترام به درایت، برای وکلا احترام به ارمغان می‌آورد. تأکید نکردن بر موضوع گزینش‌های سلیقه‌ای و به یک چشم دیدن همه افراد و برتری دادن به لیاقت، شایسته‌گی و توانایی موجب ایجاد شفافیت و محو فساد اداری می‌شود. هرگاه کارمند دولتی براساس واسطه در اداره‌ای گماشته شود، در برابر انجام وظیفه مسوولیت‌پذیر نخواهد بود.

پایمال نکردن عدالت و قانون

هیچ موضوعی اهمیت این‌چنینی ندارد که به خاطر آن بتوان عدالت را زیر پا و قانون را نقض کرد. تامین عدالت و تطبیق قانون یک کشور را به ثبات می‌رساند. جامعه مدنی زیر چتر قانون و تطبیق عدالت به سوی ملت شدن و توسعه سوق می‌یابد. بیایید عدالت را حاکم روزگار و قانون را مسیر جهت‌یاب زنده‌گی مرفه و مسالمت‌آمیز خویش قرار دهیم.

دست نزدن به مشکلات ذات البینی

خون با خون شسته نمی‌شود. دخالت در زنده‌گی و روزگار دیگران در حقیقت زمینه زنده‌گی آرام و امن ما را صدمه می‌زند. انسان با انجام کارهای منفی همیشه برای خود و ذهن خویش چالش ایجاد می‌کند. از جنگ و اختلاف چیزی ساخته نیست و در صلح و هم‌پذیری خیر نهفته است. کوشش کنیم انسان‌های خوبی باشیم که اگر خیر ما به کسی نمی‌رسد، حداقل ضرر ما نیز دامن‌گیر یک خانواده و یک قوم نشود. با دست زدن بر این معضل، اشک را به چشم یتیم جاری کرده‌ایم.

صرف نظر کردن از مسایل سمتی، حزبی و قومی

همه امور زیر چتر انسان بودن و انسانیت خلاصه می‌شود؛ موجودی که قبل از اسلام و دین حضور یافت و خداوند به خاطر رهنمایی‌اش هم دین، هم پیامبر و هم کتاب‌های آسمانی را نازل کرد. دامن زدن به مسایل سمتی، حزبی و قومی، استقبال کردن از برنامه‌های شوم دشمنان این خاک است. کشور با اتحاد فکری و تلاش باهمی آباد می‌شود. عاقبت دامن زدن به این مسایل، دوری، اختلاف، تجزیه، جنگ داخلی و بدبختی خواهد بود.

نه گفتن به تعصب و تبعیض

هیچ‌کس از تعصب و تبعیض نفع مستقیم نبرده است. گام‌های اولی تجزیه و بروز اختلافات داخلی از دست زدن به تعصب و تبعیض آغاز می‌شود. کاشتن بذر تعصب و تبعیض در داخل پارلمان (ممثل افغانستان کوچک)، در حقیقت زمین زنده‌گی باهمی را تخریب می‌کند. افغانستان، رنگین‌کمان زنده‌گی اقوام مختلف – اکثریت و اقلیت است. از این اقوام باید تعبیر تنوع را تفسیر و به آن افتخار کرد. خوب است تا به داشته‌های دیگران توهین نکنیم و کسی را نادیده نگریم تا نادیده گرفته نشویم.

تعهد در قبال وطن، وظیفه و ملت

وکیلی که در برابر ملت و دولت هر زمان آماده پاسخ‌گویی و حساب‌دهی باشد، هیچ‌گاه در بحث‌های سیاسی آینده‌اش دچار تزلزل نمی‌شود. او با افتخار و مسوولیت‌پذیری کار می‌کند و باکی از حساب‌دهی و پاسخ‌گویی ندارد. داشتن تعهد از وکلا، چهره‌های مورد اعتماد، اشخاص مطمئن و مسوول می‌سازد.

روی هم رفته،‌ توجه، دقت و تمرکز اعضای پارلمان افغانستان به موارد فوق و عمل مطابق این دستورالعمل‌ها آنان را نماینده‌گان پرافتخار و متنفذ می‌سازد. عمل کردن مطابق به این کارشیوه فرصت‌های معجزه‌آسا را برای وکلا مهیا می‌سازد. آن‌جا است که یک رای دهنده با افتخار می‌تواند از درایت،‌ پاسخ‌گویی، توانمندی و لیاقت وکیلش سخن بگوید و به او افتخار کند. اگر من وکیل می‌بودم، بدون شک این نوشته را تا آخر می‌خواندم. موارد مفید و موثر را به حافظه طولانی‌مدت خویش می‌سپردم و موارد غیرموثر را به نقد می‌گرفتم. آن‌جا بود که وکیل به کارش می‌فهمید و نویسنده به قلمش. هر نوشته‌ای حداقل یک‌بار به خواندنش می‌ارزد. آرزو دارم این تلاش و کاوش، مورد قبول خواننده‌گان (به خصوص وکلا) قرار گیرد. برای وکلای عزیز آرزوی سلامتی، توفیق خدمت، توان قانون‌گذاری، فرصت حل مشکلات مردم و اندیشه صادق هم‌گرایی و اتحاد را دارم.

دکمه بازگشت به بالا
بستن