واکنش‌ها به احتمال اعلام نتایج ابتدایی؛ قانون انتخابات چه می‌گوید؟

فهیم امین

با آن‌که روند بازشماری آرای انتخابات ریاست جمهوری به دلیل اعتراض هواداران دسته انتخاباتی «ثبات و هم‌گرایی» در هفت ولایت کشور هنوز آغاز نشده است، کمیسیون مستقل انتخابات اما از احتمال اعلام نتایج ابتدایی این انتخابات خبر می‌دهد. مسوولان کمیسیون مستقل انتخابات می‌گویند، هرگاه نتایج بازشماری ۲۷ ولایت از سوی دبیرخانه این کمیسیون نهایی شود، رهبری این کمیسیون نتایج ابتدایی را بدون بازشماری آرای هفت ولایت باقی‌مانده، اعلام خواهد کرد.

ذبیح‌الله‌ سادات، از سخنگویان کمیسیون مستقل انتخابات، در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت: «دبیرخانه کمیسیون مستقل انتخابات گزارش بازشماری آرای ۲۷ ولایت را تکمیل کرده و نتایج آن را به رهبری این کمیسیون ارایه کرده است.» آقای سادات افزود: «در صورتی که این گزارش نهایی باشد، کمیسیون مستقل انتخابات به زودی تصمیمش را در پیوند به اعلام نتایج ابتدایی انتخابات ریاست جمهوری اعلام خواهد کرد.» مولانا محمد عبدالله، کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات، اما روز گذشته (چهارشنبه، ۲۰ قوس) در صحبت با رسانه‌ها گفته است که این کمیسیون تنها نتایج قسمی را اعلام خواهد کرد.

با این حال، احتمال اعلام نتایج ابتدایی انتخابات ریاست جمهوری با واکنش شماری از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری روبه‌رو شده است. عبدالله عبدالله، رییس دسته انتخاباتی «ثبات و هم‌گرایی» هشدار داده است، در صورتی که کمیسیون مستقل انتخابات بدون رسیده‌گی به خواست‌های قانونی دسته‌های انتخاباتی، نتایج ابتدایی را اعلام کند، برای او پذیرفتنی نخواهد بود و او در برابر آن ایستاده‌گی خواهد کرد.

هم‌چنان شورای نامزدان انتخابات ریاست جمهوری که متشکل از هشت دسته انتخاباتی است، با اعلام هر نوع نتیجه انتخابات مخالفت نشان داده است. اعضای این شورا هشدار داده‌اند در صورتی که کمیسیون مستقل انتخابات نتایج انتخابات را اعلام کند، با مخالفت اعضای این شورا مواجه خواهد شد. این شورا روز چهارشنبه، ۲۰ قوس، در یک نشست خبری هشدار داده است: «در صورتی‌ که هشدارهای شورای نامزدان جدی گرفته نشود و کمیسیون تصامیم عجولانه اتخاذ کند، شورای نامزدان ریاست جمهوری نتایج تقلبی انتخابات را نامشروع خوانده، هم‌زمان با آن اقدامات بازدارنده را روی دست می‌گیرد.» این شورا اما مشخص نکرده است که اقدامات بازدارنده آنان چگونه خواهد بود. این شورا یک بار دیگر بر شکل‌گیری «حکومت مشارکت ملی انتخابات‌محور» تأکید کرده و از کمیسیون مستقل انتخابات خواسته است که از اعلام نتایج انتخابات پیش از تشکیل حکومت مشارکتی خودداری کند.

از سویی‌ هم کمیسیون مستقل انتخابات در حالی از احتمال اعلام نتایج ابتدایی خبر داده است که روند بازشماری آرا به دلیل اعتراض هواداران دسته انتخاباتی «ثبات و هم‌گرایی» در ولایت‌های پنجشیر، بغلان، تخار، بدخشان، فاریاب، جوزجان و سمنگان تا هنوز آغاز نشده است. هواداران این دسته انتخاباتی در اعتراض به اعتباردهی به حدود ۳۰۰ هزار رأی جنجالی از سوی کمیسیون مستقل انتخابات، درب دفاتر ولایتی این کمیسیون را در این هفت ولایت بسته‌اند.

قانون درباره اعلام نتایج چه می‌گوید؟

قانون انتخابات چهار نوع نتیجه را در پیوند به انتخابات ریاست جمهوری توضیح داده است. براساس این قانون، کمیسیون مستقل انتخابات می‌تواند نتایج اولیه، قسمی، ابتدایی و نهایی را در مقطع زمانی مشخص با شرایط خاص اعلام کند. بندهای ۱۷ و ۱۸ ماده ۴ قانون انتخابات، نتایج اولیه و قسمی ‌را چنین تعریف کرده است: «نتایج اولیه ارقامی ‌است که بعد از شمارش آراء در مرکز شمارش، اعلام می‌گردد» و «نتایج قسمی ‌ارقامی ‌است که در جریان جمع‌بندی نتایج از طرف کمیسیون اعلام می‌گردد.»

هم‌چنان در بند ۱۹ قانون انتخابات آمده است که «نتایج ابتدایی ارقامی‌ است که پس از تکمیل جمع‌بندی و پیش از رسیده‌گی به شکایات از طرف کمیسیون اعلام و نشر می‌گردد.» این ماده قانون بر «تکمیل شدن روند جمع‌بندی آرا» تأکید کرده است. براساس این بند ماده چهارم قانون انتخابات تا زمانی که روند بازشماری در تمامی ‌ولایت‌ها تکمیل نشود، کمیسیون مستقل انتخابات نمی‌تواند نتایج ابتدایی را اعلام کند. هم‌چنان در ماده بیستم طرزالعمل عملیاتی مرکز ملی جمع‌بندی نتایج که از سوی رهبری کمیسیون مستقل انتخابات ترتیب شده، آمده است که «بعد از جمع‌بندی تمام نتایج و انجام تمام تحقیقات، کمیسیون مستقل انتخابات نتایج ابتدایی را اعلام می‌کند.» این قانون اما توضیح نداده است در صورتی که روند بازشماری از سوی دسته‌های معترض متوقف شود، چه باید صورت گیرد.

با این همه، مسوولان کمیسیون مستقل انتخابات اما تأکید دارند که نتایج ابتدایی را پیش از بازشماری آرای هفت ولایت اعلام خواهند کرد. ذبیح‌الله سادات، از سخنگویان کمیسیون مستقل انتخابات، به روزنامه ۸صبح گفت که تاکنون بیش از صد نشست مشترک با تیم تخنیکی ثبات و هم‌گرایی برگزار کرده‌ایم، اما آنان به توضیحات این کمیسیون قناعت نکرده‌اند. به سخن او، کمیسیون مستقل انتخابات نمی‌تواند اعلام نتیجه ابتدایی را از این بیش‌تر به تأخیر بیندازند. این سخنگوی کمیسیون مستقل انتخابات تأکید کرد، در صورتی که دسته‌های انتخاباتی به چگونه‌گی نتایج اعلام شده اعتراض داشته باشند، رسیده‌گی به شکایات مسوولیت کمیسیون رسیده‌گی به شکایت‌های انتخاباتی است.

ثبات و هم‌گرایی چه می‌خواهد؟

هواداران دسته انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی به رهبری عبدالله عبدالله، خواهان ابطال حدود سه صد هزار رأیی هستند که به گفته آنان «تقلبی» است. به گفته این دسته انتخاباتی از میان حدود ۱.۸ میلیون رأیی که در انتخابات ریاست جمهوری به کار رفته است، ۱۳۷ هزار و ۶۳۰ رأی آن ناشناخته وارد سیستم شده، ۱۰۲هزار و ۱۲ رأی خارج از زمان رأی‌دهی در دستگاه‌های انگشت‎نگاری ثبت شده و حدود ۵۰ تا ۷۰ هزار رأی مشابه از جمع آرای پاک آن‌چنانی که لازم بود، از سیستم مرکزی حذف نشده است. هواداران دسته انتخاباتی «ثبات و هم‌گرایی» تأکید دارند، تا زمانی که این آرا از سیستم مرکزی کمیسیون مستقل انتخابات که مدیریت آن به دست شرکت درمالوگ آلمانی است، حذف نشود، اجازه بازشماری آرای انتخابات ریاست جمهوری را در هفت ولایت نخواهند داد و نتیجه ابتدایی را نخواهند پذیرفت.

این در حالی است که براساس قانون انتخابات، ابطال آرای فاقد شرایط لازم از مسوولیت‌های کمیسیون مستقل انتخابات نیست. در بند ششم فقره اول ماده ۳۰ قانون انتخابات آمده است که «بی‌اعتبار شناختن اوراق رای‌دهی فاقد شرایط لازم، از مسوولیت‌های کمیسیون شکایات انتخاباتی می‌باشد.»

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن