واشنگتن خیلی عجله دارد

حال دیگر آشکار شده است که ایالات متحده قصد دارد نظامیان خود را تا نوامبر سال آینده‌ی میلادی کاهش دهد و هم‌زمان با آن می‌خواهد روند حل سیاسی جنگ افغانستان هم کلید بخورد تا ترمپ در انتخابات سال ۲۰۲۰ پایان جنگ بیست‌ساله را به عنوان یک دست‌آورد مطرح کند. تردیدی نیست که جنگ افغانستان به بن‌بست راهبردی رسیده بود و تغییر این بن‌بست به سود کابل چندان ممکن به نظر نمی‌رسید، ولی عجله‌ی امریکایی‌ها بیش‌تر معلول نیازهای انتخاباتی تیم آقای ترمپ است. تیم آقای ترمپ که در حال حاضر کاخ سفید را اداره می‌کند، در دیگر عرصه‌های سیاست خارجی دست‌آورد بسیار ملموس ندارد. این اداره فشار را بر ایران تشدید کرده است‌، اما سیاست «معامله‌ی قرن» در فلسطین،‌ مذاکره با کوریای شمالی،‌ جنگ تجارتی در چین و مسایل دیگر تا هنوز به نتیجه‌ی جدی نرسیده است. حکومت ترمپ قصد دارد که در منازعه‌ی اسراییلی- فلسطینی نیز وساطت کند و از طریق «معامله‌ی قرن» به این منازعه پایان دهد. «معامله‌ی قرن» برنامه‌ی آقای ترمپ برای ختم منازعه‌ی اسراییلی‌- فلسطینی است،‌ اما تشکیلات خودگردان فلسطین به آن روی خوش نشان نمی‌دهد.‌ مذاکره با کوریای شمالی هم دست‌آورد قابل ملاحظه ندارد و هم‌چنان ایالات متحده تا هنوز نتوانسته است چین را در جنگ تجارتی شکست دهد. بنا بر این تنها دست‌آورد کلان برای اداره‌ی ترمپ، ختم جنگ افغانستان خواهد بود.

به همین دلیل است که دیپلمات‌های امریکایی بسیار عجله دارند. وزیر خارجه‌ی امریکا بسیار به صراحت گفت که ترمپ به او دستور داده است تا نیروهای امریکایی را تا نوامبر سال ۲۰۲۰ از افغانستان به خانه برگرداند. این امر زمانی ممکن است که  گفت‌وگوهای میان‌افغانی هم به نتیجه برسد. اما گفت‌وگوهای میان‌افغانی هنوز آغاز نشده است. تا هنوز روشن نیست که توافق امریکا و طالبان به چه صورت خواهد بود. روشن نیست که واشنگتن با طالبان یک موافقت‌نامه امضا می‌کند یا این‌که دو طرف یک اعلامیه‌ی مشترک بدون امضا صادر خواهند کرد؛ اما چیزی که آشکار است، این است که طالبان گفته بودند که در قدم اول باید مشکل آنان با امریکا حل شود و  از این کشور تضمین خروج را بگیرند و بعد وارد گفت‌وگوهای میان‌افغانی می‌شوند. ایالات متحده می‌توانست صدور اعلامیه‌ی مشترک با طالبان را به تأخیر بیندازد، ‌اما از آن‌جایی که واشنگتن عجله دارد، پیشنهاد طالبان را پذیرفته است و قرار است که دو طرف به احتمال زیاد یک اعلامیه‌ی مشترک تا عید قربان یا یک روز مانده به آن صادر کنند. پس از آن کابل و واشنگتن یک اعلامیه‌ی مشترک صادر خواهند کرد و این امر راه را برای مذاکرات میان‌افغانی برای آینده‌ی سیاسی افغانستان باز خواهد کرد.

در کابل چانه‌زنی‌ها برای تعیین هیأت مذاکره‌کننده ادامه دارد. موضع آقای غنی در آغاز این بود که مذاکره با طالبان باید حکومت‎محور باشد و مقام‌های حکومتی رهبری هیأت را به دوش داشته باشند. او انتظار داشت که دولت در حد یک گروه در مذاکره تقلیل داده نشود. اما مذاکره‌کننده‌گان طالبان پیوسته بر تقلیل نقش حکومت در حد یک گروه تأکید می‌کردند. از آن‌جایی که دیپلمات‌های امریکایی عجله دارند،‌ پس از مذاکرات طولانی آقای غنی را قانع ساختند که حکومت می‌تواند بخشی از هیأت مذاکره‌کننده باشد و حتا اگر در حد یک گروه هم تقلیل یافت، اشکالی ندارد. رییس‌ جمهور غنی در مذاکره با آقای خلیل‌زاد در برابر تقلیل نقش دولت در حد یک گروه، خیلی مقاومت کرد، ولی بعد تقاضای وزیر خارجه‌ی امریکا را پذیرفت و به اشتراک مقام‌های حکومتی در هیأت مذاکره‌کننده‌‌ی میان‌افغانی رضایت داد. آقای سلام رحیمی، وزیر دولت در امور صلح، در هم‌آهنگی با دفتر آقای کرزی فهرست ۱۵ تا ۲۰ نفر را برای شرکت در مذاکرت‌ میان‌افغانی اسلو آماده کرده‌اند. به نظر می‌رسد که دفتر آقای کرزی با دیگر سیاست‌مداران در تماس بوده است و حامد کرزی با آنان چگونه‌گی ترکیب هیأت مذاکره‌کننده را هم‌آهنگ کرده است. ولی هنوز اختلاف‌های کوچک در مورد ترکیب هیأتی که باید در ناروی مذاکره کند،‌ باقی مانده است. برخی از سیاست‌مداران بر حضور برخی از چهره‌ها تأکید دارند و شماری از آنان مخالف چهره‌های دیگر اند؛ ولی این اختلاف‌ها هم به زودی بر‌طرف خواهد شد.

اگر ایالات متحده امضا و اعلام اعلامیه‌ی مشترک احتمالی خودش را با طالبان به پس از به نتیجه رسیدن مذاکرات میان‌افغانی موکول می‌کرد، هیأت طالبان زیاد احساس قدرت نمی‌کرد، ‌اما مذاکره‌ی امریکا و طالبان قبل از به نتیجه رسیدن مذاکرات میان‌افغانی نهایی می‌شود و طالبان و امریکا به هم‌دیگر تعهد می‌دهند. شاید چند تیم پشتی‌بان متشکل از متخصصان داخلی و خارجی در دوحه مستقر شوند تا برای مذاکره‌کننده‌گان هردو طرف مشوره بدهند. ناروی از دیر باز در مسایل مربوط به مذاکره و حل سیاسی جنگ افغانستان فعال بود و گفته می‌شود که نماینده‌گان گروه طالبان را که در قطر مستقر اند، نیز در رشته‌ی دیپلماسی و نحوه‌ی مذاکره آموزش داده است. آلمانی‌ها هم خیلی فعال‌اند و قصد دارند که آخرین جلسه‌ی مذاکره را که در آن توافق اعلام می‌شود، در شهر بن آلمان برگزار کنند. در مذاکرات ناروی کشورهای مثل روسیه، ‌چین،‌ کشورهای عرب‌زبان و همسایه‌های دور و نزدیک نیز به عنوان ناظر دعوت می‌شوند. تمام نیروهای سیاسی عمده‌ی افغانستان به این باور اند که در نبود نظم جمهوری و مشروعیت انتخاباتی، صلح به افغانستان آمدنی نیست.

Comments are closed.