باری نیروهای امریکایی وارد هلمند شدند تا طالبان را بیرون کنند، اما اکنون با هم یک‌جا حضور دارند

هم‌زمان با طولانی‌ شدن مذاکرات صلح افغانستان و ارسال سیگنال‌های مختلف واشنگتن در مورد خروج این نیروها، طالبان به ‌دنبال تصرف ولایت کلیدی هلمند هستند.

منبع: فارین پالیسی

نویسنده‌گان: محسن مهمند و علی‌محمد لطیفی

برگردان: سیدجمال اخگر


افغانستان، کابل: بی‌بی‌کوه در سه ‌هفته‌ی گذشته، حداقل سه ‌نفر از اعضای خانواده‌اش را در اثر جنگ مجدد بین طالبان و نیروهای افغان در ولایت جنوبی هلمند، از دست داده است.

سه ‌هفته قبل، برادر بزرگ‌تر او در تیراندازی طالبان کشته شد. چند روز بعد، دو پسر شش و هشت‌ ساله‌ی وی ناپدید شدند.

بی‌بی گفت: «نمی‌دانم کجا رفتند. نمی‌دانم آیا کسی آن‌ها را ربود؟» درگیری مداوم بین طالبان و نیروهای دولتی، جست‌وجوی آن‌ها را غیرممکن کرده است؛ سه‌ کودک باقی‌مانده‌ی او نیز در امان نیستند‌.

در‌ اخیر هفته‌ی گذشته، وی آخرین پولش را که معادل ۶۰ دالر بود، خرج کرد. با خانواده‌‌اش از طریق ولایت قندهار، همسایه‌ی ولایت هلمند، به کمپ موقت مهاجران در کابل کوچ کرد‌.

مصیبت‌های بی‌بی‌کوه و فرزندانش در کمپ شینه، یک ‌شهرک غیررسمی در حومه‌ی شرقی پایتخت که بیش از دوازده خانواده‌ی هلمندی را در خود جای داده است، یکسان است‌.

کسانی‌ که از جنگ‌های اخیر هلمند فرار کرده‌اند، عمدتاً بیوه‌های دارای فرزند هستند که اعضای خانواده‌های‌شان را از دست داده‌اند. مردانی ‌که در آن‌جا مانده‌اند، به دلیل خدمات مخابراتی نامساعد غیرقابل دست‌رسی هستند.

یکی از مادران در کمپ مهاجران گفت: «ما نمی‌دانیم که آن‌ها شهید شده‌اند یا فرار کرده‌اند. ما فقط باید به بهترین‌ها امیدوار باشیم.»

در حالی که دونالد ترمپ، رییس ‌جمهور ایالات متحده، بر عقب‌نشینی کامل نیروهای امریکایی تا پایان سال جاری پافشاری دارد، کمپ شینه و نبرد مداوم برای تصرف هلمند، نمونه‌‌ی بسیاری از چالش‌هایی است که افغانستان هم‌چنان با آن‌ها روبه‌رو است. جو بایدن، رقیب دموکرات وی، نیز مانند مردم عوام امریکا از خروج نیروهای‌ امریکایی از افغانستان حمایت می‌کند.

با نزدیک ‌شدن انتخابات ریاست ‌جمهوری ایالات متحده و با آغاز گفت‌وگوی صلح میان طالبان و دولت افغانستان، هلمند به یک چرخه‌ی یادآوری تاریک ماهیت جنگ افغانستان مبدل شده است و یادآورنده‌‌ی این‌که وضعیت امنیتی تا چه اندازه شکننده باقی مانده است.

ده ‌سال قبل از امروز، نزدیک به ۱۵۰۰۰ سرباز افغان، امریکایی، انگلیسی، کانادایی و استونی یکی از بزرگ‌ترین فشارهای جنگ را برای بیرون ‌راندن طالبان از ولسوالی مارجه، آخرین سنگر بزرگ طالبان در هلمند، وارد کردند.

در پایان سال مشخص شد که افزایش نیروهای نظامی در مارجه به شکست انجامیده است و در پایان این دهه، مشخص شد که تمام تلاش‌ها برای از کنترل هلمند، بزرگ‌ترین مرکز تولید خشخاش ‌طالبان در افغانستان،  نیز ناکام شده است.

هنوز هم با وجود این‌همه تلاش‌های ناکام، ایالات متحده در حال خروج از این کشور است.

ترمپ می‌گوید نیروهایش را تا کریسمس به خانه فرا می‌خواند.

در همین حال رییس ستاد مشترک ارتش ‌امریکا، تاریخ  تعیین ‌شده برای عقب‌نشینی ایالات متحده را اعلام نکرده، ولی در عوض گفته است که واشنگتن باید با مسوولیت‌پذیری جنگ در افغانستان را خاتمه دهد.

ماه گذشته، جو بایدن نیز طرف‌دار خروج ایالات متحده بود، اما باید توجه کرد که به دنبال هر خروجی، تهدید گروه دولت اسلامی نیز در این کشور باقی می‌ماند.

پیام‌های مختلفی که از واشنگتن پیرامون عقب‌نشینی نیرو‌ها منتشر می‌شود، صبر مقام‌ها در کابل را نیز به آزمایش گرفته است‌.

پس از سال‌ها اطمینان از این‌که افغانستان برای ایالات متحده ارزش استراتژیک دارد و این ‌بار آن‌ را ترک نخواهد کرد، اما این محاسبه غلط از آب در‌آمد و اکنون دولت افغانستان برای خروج احتمالی امریکا برنامه‌ریزی می‌کند.

یک ‌منبع امنیتی در کابل گفت که  اوج خشونت‌ها در سراسر کشور، به‌ شمول هلمند،  بیان‌گر آن است که ایالات متحده باید برنامه‌هایش را برای این کشور فاش کند. «آن‌ها می‌توانند بمانند، یا می‌توانند بروند، اما هر کاری ‌که می‌خواهند بکنند، باید خودشان تصمیم بگیرند.»

منبع گفت‌: «ما برای آینده در حال برنامه‌ریزی هستیم‌، حتا در عدم حضور و پشتی‌بانی خارجی». مردم عادی افغانستان نیز متعجب مانده‌اند‌.

حمله‌ی این ماه طالبان در ولایت هلمند، منجر به آواره ‌شدن ۳۵ هزار خانواده در این ولایت شد و هزاران خانواده‌ی دیگر به کندهار و کابل سرازیر شدند.

هلمندی‌های بی‌جاشده  در کابل می‌گویند کسانی ‌که در این ولایت باقی مانده‌‌‌اند، به معنای واقعی کلمه در میان  تیراندازی نیروهای افغان و طالبان گیر مانده‌اند.

ملک عبدالمحمد که خانواده‌اش را به کابل آورده است، گفت: «طالبان دست به شلیک کورکورانه می‌زنند و مردم را در مزارع و خانه‌های‌شان می‌کشند».

«من نمی‌توانم به ارتش افغانستان بگویم که به ما شلیک نکنند و نمی‌توانم به طالبان بگویم که به ما شلیک نکنند.»

در کمپ‌های حومه‌ی کابل، زنده‌گی خیلی راحت نیست. بیش‌تر آن‌ها در چادرهای موقت و ساده‌ای که در بالای مزارع خاکی برپا شده‌اند، زنده‌گی می‌کنند.

بی‌بی‌کوه گفت: «کودکان ما شب را بدون پتو و لحاف در هوای سرد سپری می‌کنند».

پسر کوچک وی در صنف اول در هلمند درس می‌خواند، ولی جنگ‌های پراگنده و ناداری مالی آن‌ها، حضور وی در صنف را دشوار ساخته بود.

آن‌ها با دیدن استعداد وی او را به مکتب فرستادند. بی‌بی‌کوه در حالی که به پسرش نگاه می‌کرد، گفت: «او پسر باهوش من است.»

اکنون وی در یک کمپ مهاجران است و  مانند ۳.۷ میلیون کودک دیگر مکتب را ترک کرده است.

سیاه‌موی، کسی که همراه با چهار فرزندش به کابل آمده است، می‌گوید حتا در تمام راه تا قندهار هم ما را با شلیک گلوله، تهدید می‌کردند‌.

او گفت: «در ایست‌های بازرسی، ما را تکان می‌دادند تا اطمینان حاصل کنند که زنان و کودکان در تیراندازی کشته نشده‌اند، اما آن‌ها چه کاری می‌توانند انجام دهند؟»

بی‌بی‌کوه، جاده‌ی هلمند – قندهار را دل‌خراش توصیف کرد‌.

وی درباره‌ی این سفر گفت: «راننده مجبور بود از طریق مزارع و جاده‌های فرعی راننده‌گی کند، زیرا طالبان در جاده‌های اصلی ماین‌گذاری کرده بودند». طی چند ماه گذشته، ماین‌گذاری به روش مروج طالبان در سراسر کشور مبدل شده است‌.

در ماه آگست، اشرف غنی، رییس‌جمهور افغانستان، با التماس از گروه طالبان خواست تا استفاده از چنین وسایلی را که «عامل  اصلی تلفات غیرنظامیان» در کشور است، متوقف کنند.

تلاش اخیر طالبان برای تصرف هلمند، همراه با افزایش استفاده از بمب‌های کنارجاده‌ای، اعتماد مردم به روند صلح را سلب کرده است.

در ماه آگست، دولت افغانستان با طالبان در دوحه‌ی قطر ملاقات و تلاش کرده تا آینده‌ای را برای این کشور پس از چهار دهه جنگ، ترسیم کند.

سیاه‌موی گفت: «ما می‌خواهیم جنگ پایان یافته و صلح بیاید. با کسانی‌ که در دوحه نشسته‌اند چه می‌توانیم انجام دهیم؟ این ما هستیم که قیمت را می‌پردازیم».

دکمه بازگشت به بالا
بستن