گزارش یوناما از تلفات هزاران غیرنظامی: تلاش‌های صلح، جوی خون را قطع نکرد

حسیب بهش

گزارش یوناما نشان می‌دهد در جریان نُه ماه اخیر میلادی، حدود شش هزار غیرنظامی کشته یا زخمی شده‌اند. پس از سال ۲۰۱۲، در واقع این کم‌ترین میزان تلفات غیرنظامیان است که در جریان نُه ماه اول سال میلادی ثبت می‌شود. هرچند شمار زخمیان در این مدت کاهش یافته، اما در شمار کشته‌گان تغییر محسوس نیامده است. عوامل اصلی تلفات غیرنظامیان در این مدت نیز بیش‌تر درگیری‌ها و انفجارها خوانده شده است. طالبان در ۴۵ درصد تلفات غیرنظامیان نقش داشته‌اند و نیروهای امنیتی نیز در ۲۳ درصد این تلفات مقصر دانسته شده‌اند. آمارها هرچند نشان می‌دهد که میزان تلفات غیرنظامیان در سال روان در مقایسه با سال گذشته میلادی حدود ۳۰ درصد کاهش یافته، اما با وجود تعهد طالبان به کاهش خشونت‌ها، هیچ گونه کاهش در تلفاتی که از سوی این گروه وارد شده، دیده نمی‌شود. این نهاد در گزارش نُه ماهش از طرف‌ها خواسته است که دست‌کم برای حفظ جان مردم‌شان، به گفت‌وگو در روی میز اولویت دهند. شورای امنیت ملی می‌گوید که طالبان مسوول تلفات ملکی‌اند و «با توجه به نگرانی‌های موجود در مورد میکانیزم تهیه این گزارش»، این نهاد حاضر است که به گونه مشترک با دفتر یوناما روی یافته‌های میدان جنگ کار کند تا «ارقام واقعی» انعکاس یابد. طالبان اما یافته‌های یوناما را «غیرواقعی» خوانده و تصریح کردند که این گزارش بر اساس معلومات حکومت تهیه شده است.

دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد برای افغانستان «یوناما» روز سه‌شنبه، ششم عقرب گزارش تلفات غیرنظامیان در نُه ماه اخیر سال روان میلادی را هم‌زمان با ادامه مذاکرات صلح همگانی کرد. بر اساس معلومات این نهاد، دو هزار و ۱۱۷ غیرنظامی در جریان خشونت‌های نُه ماه اخیر کشته و سه هزار و ۸۲۲ تن دیگر زخمی شده‌اند. تلفات به غیرنظامیان در سال روان بیش‌تر در نتیجه درگیری‌ها و انفجارها وارد شده است. بر اساس آمار یوناما، ۶۰۶ غیرنظامی در جریان درگیری‌های نیروهای امنیتی و جنگ‌جویان طالبان کشته و یک هزار و ۶۶۹ تن زخمی شده‌اند که ۳۸ درصد مجموع آمار را در بر می‌گیرد. افزون بر این، ۵۲۵ غیرنظامی در نتیجه انفجارها کشته و یک هزار و ۱۷۵ تن دیگر زخمی شده‌اند. از این آمار، ۶۹ کشته و ۳۵۷ زخمی آن در نتیجه حملات انتحاری بوده و سایر تلفات نیز برخاسته از ماین‌های چسبکی و کنار جاده‌ای خوانده شده است. بدین صورت، آمار تلفات برخاسته از انفجارها در مقایسه با سال گذشته میلادی، ۴۳ درصد افزایش یافته است. هرچند این کم‌ترین تلفات غیرنظامیان در هشت سال اخیر است اما شمار کشتگان هم‌چنان طبق روال عادی «بلند» خوانده شده است.

افزون بر این، ۵۳۱ تن در جریان نُه ماه اخیر میلادی در حملات هدف‌مند ترور شده‌اند و در نتیجه این حملات، ۴۰۳ غیرنظامی دیگر زخم برداشته‌اند. در واقع آمار کشتگان ترورهای هدف‌مند، ۱۶ درصد همه آمار را تشکیل می‌دهد و در مقایسه با سال گذشته میلادی، ۱۶ درصد بیش‌تر شده است. این نهاد تصریح می‌کند که در جریان حملات هوایی بر منازل مسکونی و برخی از نقاط دیگر، ۲۵۶ غیرنظامی کشته و ۲۴۴ تن زخمی شده‌اند که هشت درصد همه تلفات را در بر می‌گیرد. ارزیابی یوناما هم‌چنان بیان‌گر آن است که ۸۶ غیرنظامی در نتیجه انفجار بقایای بازمانده از جنگ کشته و ۲۱۲ تن دیگر زخمی شده‌اند که پنج درصد مجموع آمار را احتوا می‌کند. تلفات چهار درصد دیگر که ۱۱۳ کشته و ۱۱۹ زخمی را شامل می‌شود، در نتیجه سایر خشونت‌ها به غیرنظامیان تحمیل شده است.

گروه طالبان در این خشونت‌ها نقش اساسی را داشته است و مبتنی بر آمار نشر شده، جنگ‌جویان این گروه مسوولیت ۳۸ درصد مجموع تلفات را به دوش داشته‌اند. بر اساس گزارش یوناما، طالبان در کشتن یک هزار و ۲۱ غیرنظامی و زخمی کردن یک هزار و ۶۲۲ غیرنظامی دیگر مقصر بوده‌اند. از سویی هم، ۴۶۶ کشته و ۹۱۶ زخمی غیرنظامیان برخاسته از حملات نیروهای امنیتی است که ۲۳ درصد مجموع تلفات را شامل می‌شود. نیروهای بین‌المللی نیز در کشتن ۸۳ غیرنظامی و زخمی کردن ۳۰ تن دیگر آنان مقصر خوانده شده‌اند که سه درصد مجموع آمار را احتوا می‌کند. در این میان، ۲۷ کشته و ۳۹ زخمی غیرنظامیان به سایر نیروهای وابسته به حکومت و ۲۶ کشته و ۵۹ زخمی نیز به گروه‌های مسلّحی که از سوی حکومت حمایت می‌شود، نسبت داده شده است که هر کدام یک- یک درصد مجموع آمار را احتوا می‌کند.

بر اساس نمودار یوناما، تلفات غیرنظامیان توسط گروه طالبان و نیروهای امنیتی از ماه جنوری سال روان میلادی در حال افزایش بود و تا ماه سپتامبر شکل صعودی داشته است. این تلفات بین زمان گشایش مذاکرات بین‌الافغانی و اواخر ماه گذشته میلادی بیش‌تر شده است. با این حال، حملات گروه داعش سینوسی بوده که در برخی از ماه‌ها افزایش داشته، اما در برخی دیگر کاهش یافته است. بدین ترتیب، یوناما معتقد است که با وجود تکرار طالبان از تعهد به کاهش خشونت‌ها، هیچ تغییری در تلفات برخاسته از حملات این گروه دیده نشده است. به گفته این نهاد، تلفات غیرنظامیان در جریان دوازدهم تا اخیر ماه سپتامبر میلادی در واقع بیش‌تر آمار تلفات غیرنظامیان از زمان آغاز مذاکرات بین‌الافغانی خوانده شده است.

یوناما در گزارش خود تذکر داده است که کودکان بیش‌ترین نقش را در تلفات نُه ماه اخیر داشته‌اند. بر اساس این آمار، ۵۵۳ کودک در جریان نُه ماه سال جاری میلادی کشته و یک هزار و ۲۹۵ کودک دیگر زخمی شده‌اند که ۳۱ درصد کل آمار را در بر می‌گیرد. ۷۹ درصد این تلفات در نتیجه انفجارها به کودکان وارد شده است. هرچند این آمار در مقایسه با سال پیش ۴۷ درصد کاهش یافته، اما یوناما هم‌چنان از آسیب‌پذیری کودکان در جنگ کنونی ابراز نگرانی کرده است. از میان مجموع این آمار، ۲۴۶ کشته و ۴۷۶ زخمی آن به پای نیروهای دولتی ثبت شده است. این نهاد هم‌چنان دریافته است که مخالفان مسلح حکومت، به ویژه طالبان در کشتن ۱۹۲ کودک و زخمی ساختن ۵۲۳ تن دیگر آن مقصر اند. افزون بر این، یوناما از افزایش کودکان در صفوف جنگی خبر داده و گفته است که این شمار در سال گذشته میلادی ۴۹ کودک بود، در سال روان به ۱۵۵ کودک افزایش یافته است. از این میان، ۱۴۴ کودک توسط گروه طالبان و ۱۱ کودک توسط نیروهای امنیتی برای مقاصد جنگی استفاده می‌شوند.

یوناما هم‌چنان ۴۵ حمله بر نهادهای آموزشی و ۵۲ حمله بر مراکز صحی را در نُه ماه سال روان میلادی ثبت کرده است. این نهاد در ادامه از طرف‌های درگیر خواسته است که بر نهادهای آموزشی و صحی حمله نکنند؛ زیرا سبب کشتار غیرنظامیان می‌شود. در تازه‌ترین مورد، دست‌کم ۲۶ غیرنظامی در جریان حمله انتحاری بر آموزشگاه کوثر دانش کشته و حدود ۷۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. ماین‌های چسبکی که برای ترورهای هدف‌مند استفاده می‌شود نیز نقش اساسی در تلفات غیرنظامیان دارد. یوناما می‌گوید که شمار افرادی که در این حملات کشته شده‌اند، ۳۲۳ نفر است و ۲۶۱ تن دیگر زخمی برداشته‌اند. زنان ۳۱ درصد این آمار و کودکان نیز ۱۲ درصد آن را تشکیل داده‌اند. افزون بر این، این نوع حملات ۴۴ درصد افزایش یافته است که طالبان در ۹۹ درصد آن مقصر دانسته شده‌اند.

هیأت معاونت سازمان ملل متحد، یوناما، در گزارش خود گفته است که با توجه به شرایط، طالبان توانایی کاهش در آمار تلفات غیرنظامیان را دارند و باید این تلفات را کاهش دهند. این نهاد هم‌چنان دریافته است که حملات بر غیرنظامیان تاثیر شدیدی بر زخمیان رویداد داشته است. این نهاد که در جریان گزارش خود با پنج هزار ۹۳۹ تن از زخمیان و نزدیکان‌شان مصاحبه کرده، دریافته است که ۸۳ درصد از زخمیان رویداد با معلولیت دایمی یا درازمدت روبه‌رو شده‌اند. از این میان، همه افراد مصاحبه‌شونده از تاثیر مخربی که حملات بر روان‌شان گذاشته است، سخن گفته‌اند. ۹۰ درصد مصاحبه‌شوندگان گفته‌اند که در جریان حملات نُه ماه اخیر، صدمات اقتصادی دیده‌اند و ۲۲ درصد حتا به ترک خانه‌های شان مجبور شده‌اند. ۶۸ درصد از مصاحبه‌شوندگان تصریح کرده‌اند که پس از حملات، از جامعه دوری می‌کنند و به انزوای اجتماعی دچار شده‌اند.

از میان مجموع مصاحبه‌شوندگان، ۱۷ درصد گفته‌اند که توسط یکی از طرف‌های درگیر از شرایط‌‌‌شان باخبر شده‌اند. ۴۵ درصد از این افراد گفته‌اند، یوناما تنها نهادی است که در این جریان از آنان پیرامون حملات پرسیده است. ۱۴ درصد از مصاحبه‌شوندگان نیز  دریافت کمک مالی پس از آسیب‌ها را تایید کرده‌اند و بیش از ۷۵ درصد هنوز برای دریافت این کمک‌ها منتظر اند. ۱۵ درصد از این افراد هم‌چنان گفته‌اند که پس از وارد شدن تلفات، از سوی طرف‌های درگیری با آنان تماس برقرار و غم‌شریکی شده است. بدین ترتیب، آمار تلفات غیرنظامیان با وجود گفت‌وگوهای صلح، در مقایسه با سال گذشته میلادی ثابت باقی مانده است و تغییر آن‌چنانی در آن دیده نمی‌شود.

یوناما در این گزارش گفته است که مذاکرات بین‌الافغانی فرصت خوبی را فراهم کرده است تا طرف‌ها با درک ابعاد آسیب‌های جنگ، از خشونت‌ها بکاهند. بیش‌تر مصاحبه‌شوندگان گفته‌اند که آنان فقط صلح می‌خواهند. یک تن در غرب کشور که همه فرزندانش را در انفجار از دست داده، به یوناما گفته است که هیچ چیزی توقع ندارد، اما می‌خواهد تنها مطمین شود که پدر دیگری آسیب نمی‌رساند و فرزندانش کشته نمی‌شود. هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان در ادامه گزارش نُه ماهه خود، از طرف‌ها خواسته است که به گفت‌وگو اولویت دهند و برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان، هرچه زودتر تصمیم‌گیری کنند.

شورای امنیت ملی در واکنش به گزارش یوناما می‌گوید که بر اساس شواهد حکومت از ساحه، طالبان بیش‌ترین مسوول تلفات غیرنظامیان اند. به گفته این شورا، گروه طالبان یا به گونه مستقیم، عامل تلفات غیرنظامیان اند یا هم به گروه‌های تروریستی دیگر زمینه‌سازی می‌کنند تا بر غیرنظامیان حملات را انجام دهند. این نهاد تصریح کرده است که با توجه به نگرانی‌های موجود در مورد میکانیزم تهیه این گزارش، دولت متعهد است که دفتر مشترک روی یافته‌های میدان جنگ کار کند تا ارقام واقعی را انعکاس دهند. شورای امنیت ملی تصریح می‌کند که نیروهای امنیتی برای تلاش موفقیت‌آمیز صلح و به هدف حفاظت از مردم هنوز هم در حالت دفاع فعال اند. به گفته این نهاد اما طالبان در جریان نُه ماه اخیر و با گذشت هر روز سطح خشونت‌ها را افزایش داده‌اند. این شورا از طالبان خواسته است که آتش‌بس دایمی و سراسری را بپذیرند و با توقف «قتل عام افغان‌ها»، صداقت‌شان را در گفت‌وگوهای مستقیم نشان دهند.

طالبان اما گزارش نُه ماهه یوناما پیرامون تلفات غیرنظامیان را رد کرده‌اند. این گروه روز سه‌شنبه، ششم عقرب گفت که گزارش یوناما در باره تلفات غیرنظامیان بر اساس معلومات حکومت ترتیب شده و واقعیت ندارد. در اعلامیه آمده است که حدود نیمی از تلفات غیرنظامیان به این گروه نسبت داده شده است، اما در جزییات آن جرایم جنایی و «حملات از سوی حلقات مربوط به حکومت» نیز به طالبان نسبت داده شده است. به گفته طالبان، این گروه سطح تلفات غیرنظامیان را به صفر کاهش داده و یک کمیسیون ویژه روی آن با جدیت کار می‌کند. این گروه تصریح کرده است که بیش‌تر تلفات به دلیل حملات هوایی، راکت‌پراگنی و حملات هدف‌مند حکومت به غیرنظامیان وارد می‌شود.

یوناما در حالی به کاهش خشونت‌ها تاکید دارد که هنوز مذاکرات تاثیر محسوس بر میدان‌های جنگ نداشته است. پس از گشایش مذاکرات در بیست‌ودوم سنبله، درگیری‌ها میان نیروهای امنیتی و گروه طالبان شدت یافته است. افزون بر آمار یوناما که محدود به یکم جنوری سال روان میلادی تا آخر سپتامبر است، شمار زیادی از غیرنظامیان در جریان ۲۷ روز ماه اکتوبر نیز صدمه دیده‌اند. این ماه هم‌زمان با شدت گرفتن درگیری‌ها در هلمند، بغلان، بدخشان و کندز است که تلفات زیادی برای غیرنظامیان در پی دارد. گفتنی است که بر اساس معلومات نهادهای امنیتی، همین اکنون جنگ در ۲۶ ولایت کشور ادامه یافته و طالبان با وجود اعلام تعهد به کاهش خشونت‌ها، حملات تهاجمی‌شان را ادامه داده‌اند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن