آینده سیاسی ترمپ

سیدنایل ابراهیمی

ترمپ از کاخ سفید رفت. او نمی‌خواست برود، اما بخت یاری نکرد. تهدید کرد. هرج‌و‌مرج خلق کرد. انگیزه برای اعتراض داد. به دادگاه شکایت کرد؛ اما چاره‌ساز نبود. حالا ترمپ، رییس جمهور قدرت‌مندترین کشور جهان نیست. او چهار سال در کاخ سفید ماند. به سبک خودش زنده‌گی کرد. به نقل از آنتونی زورکر، گزارش‌گر امریکای شمالی در بی‌بی‌سی، ترمپ حتا در روز خروج از واشنگتن، آهنگ «به شیوه خود زنده‌گی کردم» از فرانک سیناترا را که از بلندگوهای میدان هوایی پخش می‌شد، گوش می‌کرد.

سیاست‌هایش به شدت قطبی و متعصبانه بود. فضای سیاسی میان دو حزب قدرت‌مند امریکا در موجودیت ترمپ، به گونه‌ فزاینده انعطاف‌ناپذیر شده بود. او به عنوان یک رییس جمهور پوپولیست، با موج عظیمی از نارضایتی مردم و کنش‌گران داخلی مواجه شد. ترمپ بازنده‌ میدان انتخابات ۲۰۲۰ شد. کنارزدن او از کاخ سفید، کنارزدن جمهوری‌خواهان از مسند قدرت سیاسی حاکم در امریکا است. در این بازی، جمهوری‌خواهان بیش‌ترین آسیب را متقبل خواهند شد.

تبصره این روزها بیش‌تر در مورد آینده سیاسی ترمپ است. افت سیاسی او ممکن است یا خیر؛ نزد هر صاحب‌نظر ریشه در بسترهای متنوع دارد. عده‌ای به این باور اند که ترمپ برگشت ندارد. مثلاً، فرانک ویزنر، معاون وزیر خارجه پیشین امریکا در گفت‌وگو با ایرنا، به این باور است که ترمپ هیچ آینده سیاسی ندارد. به عقیده این دیپلمات امریکایی، آن‌چه که در ساختمان کنگره اتفاق افتاد، یک عمل فتنه‌انگیز بود. این اتفاق، «رهبر سیاسی» بودن ترمپ را غیرممکن می‌سازد.

ترمپ تنها رییس جمهور امریکا نبود. او رییس جمهور یکی از کشورهایی بود که در زنده‌گی بسیاری از جوامع تأثیرگذار است. به این ملحوظ، باخت او در انتخابات، سوژه داغ برای رسانه‌ها و کنش‌گران بین‌المللی است. هرکس از راه می‌رسد و توشه‌ راه ترمپ را به تحلیل می‌گیرد. آینده سیاسی او از عینک هر تحلیل‌گر، متفاوت است. اما اکثریت، بر یک نگاه متمرکز اند: افت همیشه‌گی ترمپ از کانون تحولات سیاسی امریکا.

حسن روحانی از منتقدان ترمپ، زنده‌گی سیاسی او را تمام‌شده می‌داند. به باور رییس جمهور روحانی، ترمپ اهل سیاست نبود. او به فکر برج‌سازی بود. روحانی انزوای سیاسی امریکا را میراث ترمپ می‌پندارد. به قول داکتر سروش دباغ، ترمپ از اهالی سیاست نبود. او آسیب فراوان به دنیا زد. دونالد ترمپ با دل ناخواسته مسند قدرت‌مندترین کشور جهان را ترک کرد. وجود او در دولت واشنگتن، آسیب‌های ماندگار بر دموکراسی امریکایی زد. اما هنوز هم آینده سیاسی او در هاله‌‌ای از ابهام قرار دارد.

ترمپ به چرخش قدرت سیاسی باورمند نبود. او چوکی قدرت را به هیچ قیمتی از دست نمی‌داد. جنون قدرت‌خواهی دونالد ترمپ در تاریخ امریکا بی‌سابقه است. قانون‌گریزی او زنگ خطر برای هم‌گرایی و آرامش جهانی محسوب می‌شد. مواضع و اقدامات ضد نظم بین‌المللی لیبرال، قامت این مکتب را عاری از آسیب نگذاشت. این لکه‌ها از دامن ترمپ به ساده‌گی پاک نخواهد شد.

دونالد ترمپ نزد اذهان‌عامه بی‌اعتبار شد. شهروندان امریکا در دوران زمام‌داری او با چالش‌های گوناگون، به ‌خصوص همه‌گیری کرونا مواجه شدند. قرار است او برای بار دوم استیضاح شود. کسانی پای متن استیضاح‌نامه‌ او امضا کردند که متعلق به جمهوری‌خواهان بودند. ۱۰ تن از اعضای جمهوری‌خواه بابت استیضاح او رأی تأیید دادند. لیز چنی، فرد شماره سوم این حزب و دختر دیک چنی، جهت بازخواست و توضیح خواستن از او، رأی مثبت داد. این موارد، تنفر را به تصویر می‌کشد. با وجود این برخورد، آینده سیاسی ترمپ «هیچ» خواهد بود. او از جایگاه یک جمهوری‌خواه مقتدر، به زمین خواهد خورد.

عدم دست‌رسی ترمپ به شبکه‌های اجتماعی، تیره‌گی روابط میان او و عده‌ای از رسانه‌های بین‌المللی، بدبینی‌های درون‌حزبی، سیاست یک‌جانبه‌گرایی، نادیده‌گرفتن واقعیت‌های نظام بین‌الملل، خروج از موسسات بین‌المللی و در کل نگاه تجاری او به سیاست، زمینه را برای زوال فعالیت‌های سیاسی‌اش مساعد خواهد کرد.

در میان موجی از موافقان و مخالفان، کسانی هستند که ترمپ را نمی‌خواهند؛ اما ترمپیسم را دنبال می‌کنند. معاون وزارت خارجه پیشین ایالات متحده، این تصمیم را مسخره می‌داند. احتمالاً خانواده دونالد ترمپ در مسیر ترمپیسم گام بردارند. مثلاً، لارا ترمپ یا ایوانکا ترمپ به میدان خواهند آمد. بازی‌گری و هزینه خواهند کرد. دست‌کم در ایالات خودشان فعالیت سیاسی خواهند کرد، تا به مجلس راه پیدا کنند. به قول جان میرشایمر، ترمپ مشکل نیست، تجلی مشکل است. او اگر از سیاست پس از استیضاح دومی‌اش محروم شود، به تاریخ می‌پیوندد. جدا از این، امریکایی‌ها به عروس یا دختر او اعتماد نخواهند کرد. چون این دو تن، در سیاست‌گذاری‌های ترمپ دخیل بودند. آنان پی خواهند برد که پیام و پیام‌رسان هنوز هم یکی‌اند؛ چه ترمپ باشد یا خانواده ترمپ.

گمانه‌ها زیاد و متفاوت است. سرنوشت سیاسی ترمپ پس از استیضاح بیش‌تر روشن خواهد شد. ایجاد حزب جدید با مدیریت دونالد ترمپ ممکن به نظر نمی‌رسد. چون اعتبار او در میان شهروندان امریکایی کم است. او از پایگاه مردمی برخوردار نیست؛ با آن‌که بالای هفتاد میلیون رأی در انتخابات ۲۰۲۰ آورد. مخاطب رأی‌دهنده‌گان، حزب جمهوری‌خواه بود.

دونالد ترمپ از ریاست جمهوری محروم شد. سنگین‌ترین عمل را در تقابل با دموکراسی امریکایی که گفتمان غالب در امریکا است، انجام داد. در صورت محکومیت ترمپ در سنا، او از کسب مناصب دولتی محروم خواهد شد. توشه‌ خوب از مسیری که چهار سال قبل روان بود، ندارد. توشه‌ دیروز او برای تداوم فعالیت‌های سیاسی‌اش مفید تمام می‌شد؛ اما از این منظر محروم است. اعضای خانواده‌اش به میدان خواهند آمد؛ دختر، بچه یا عروس. اما اعتبار آن‌چنانی نخواهند داشت. سرانجام پایگاه مستحکم و قدرت این خانواده از هم می‌پاشد. ترمپ و اعضای خانواده‌اش به شغل دیروزشان خواهند پیوست؛ تجارت و سرمایه‌اندوزی بیش‌تر.

دکمه بازگشت به بالا
بستن