ترمپ نیروهای امریکایی را خارج می‌کند

فردوس کاوش

دونالد ترمپ بار دیگر در یک گردهمایی انتخاباتی گفته است که نیروهای نظامی کشورش را از افغانستان خارج می‌کند. این اظهار نظر نشان می‌دهد که کاهش شدید نیروهای نظامی امریکا در افغانستان برای ترمپ یک ضرورت جدی انتخاباتی است. او می‌خواهد پایان طولانی‌ترین جنگ تاریخ ایالات متحده را به رأی‌دهنده‌ی امریکایی مژده بدهد. نامزدان حزب دموکرات ایالات متحده برای ریاست جمهوری هم مثل ترمپ به این باور اند که نیروهای نظامی امریکا باید خاک افغانستان را ترک کنند. اظهارات ترمپ در آن گرد‌همایی انتخاباتی کسانی را که با اوضاع افغانستان و تاریخ چند دهه‌ی اخیر آشنایی دارند، به یاد سخنرانی سال ۱۹۸۶ گرباچف که از بدل شدن افغانستان به زخم ناسور سخن گفته بود، می‌اندازد. اظهارات گرباچف در آن زمان مخالفان داخلی و خارجی ارتش سرخ در افغانستان را به این نتیجه رساند که مسکو دیر یا زود خارج می‌شود و نیازی نیست که به شوروی بابت خروج از افغانستان امتیاز داده شود. مسکو نتوانست در آن زمان از تنظیم‌ها و حامیان بیرونی آنان بابت خروج ارتش سرخ از افغانستان امتیاز بگیرد.

حال به نظر می‌رسد که ترمپ هم هیچ تردیدی برای طالبان و حامیان‌شان باقی نگذاشته است که نیروهای امریکایی دیر یا زود افغانستان را ترک می‌کنند. در چنین وضعیتی، طالبان و حامیان بیرونی‌‌شان لزومی نمی‌بینند که امتیاز بدهند. اگر دیپلمات‌های امریکایی بار دیگر با نماینده‌گان طالبان دور میز مذاکره بنشینند،‌ رهبران طالبان مایل به امتیازدهی نخواهند بود. وقتی امریکا خودش قبول کرده است که نیروهای خود را بیرون کند،‌ دیگر طالبان چه دلیلی برای امتیاز‌دهی دارند؟  از آن‌جایی که ایالات متحده در میز مذاکره با طالبان چیزی به دست نمی‌آورد، به احتمال زیاد ترمپ هم مثل گرباچف به خروج نیروهای امریکایی بدون مذاکره با دشمنان امریکا در افغانستان تن خواهد داد.

گرباچف، آخرین زمام‌دار شوروی، هم در سال ۱۹۸۸ تلاش کرد که با نماینده‌گان تنظیم‌ها در عربستان و کشورهای دیگر مذاکره کند. مسکو در آن زمان متوجه شد که از مذاکره با دشمنان مستقیم خود در افغانستان چیزی به دست نمی‌آورد، به همین دلیل بود که مذاکرات ژنیو را جدی گرفت و براساس اسنادی که در آن‌جا امضا شد، ارتش سرخ را بیرون کرد. در کابل هم آقای غنی بی‌میل نیست که با امریکا روی خروج نیروهایش از افغانستان مذاکره کند. آقای حمدالله محب، مشاور امنیت ملی ارگ، در اظهار نظرهایش در امریکا بر این نکته تأکید کرده است که اگر واشنگتن خواستار خروج نیروهای نظامی‌اش از افغانستان باشد، باید در این مورد با دولت افغانستان به توافق برسد و بعد طرح خروج را عملی کند. آنان روی این واقعیت تاریخی حساب باز کرده‌اند که نیروهای خارجی در افغانستان در برابر شورشیان به پیروزی نظامی دست نمی‌یابند، ولی حکومت مورد حمایت نیروهای خارجی حتا در صورت خروج  این نیروها هم می‌تواند در برابر شورشیان مقاومت کند. تاریخ نشان می‌دهد که وقتی پول برای حکومت مورد حمایت نیروهای خارجی برسد،‌ در برابر شورشیان سقوط نمی‌کند.

در درون امریکا هم حلقاتی هستند که خواستار خروج نیروهای امریکایی از افغانستان بدون مذاکره و توافق با طالبان می‌باشند. این حلقات به این باور اند که طالبان به حل سیاسی جنگ به صورت منطقی راضی نمی‌شوند و بهتر است که ترمپ اگر مایل به خروج  است، ‌نیروهای امریکایی را بدون هیچ نوع مذاکره‌ای با طالبان از افغانستان بیرون کند. دیپلمات‌هایی که در اداره‌ی اوباما با ریچارد هالبروک، نماینده‌ی وقت وزارت خارجه‌ی امریکا برای افغانستان و پاکستان کار می‌کردند، به صورت بسیار جدی طرف‌دار مذاکره‌ی امریکا با طالبان هستند. آنان به این عقیده‌اند که واشنگتن باید با طالبان مذاکره کند و آنان را به روند حل سیاسی جنگ شامل سازد، ولی به نظر می‌رسد که طالبان چنین چیزی را نمی‌خواهند.

نگارنده پیش از این سناریوهای پیش‌رو در صورت خروج نیروهای امریکایی را نوشته بود‌. یک احتمال این است که طالبان دور میز مذاکره بیایند و با حکومت و دیگر نیروهای سیاسی افغانستان مذاکره کنند، ولی در پایان کار مذاکره را به شکست مواجه سازند و به میدان نبرد برگردند. طالبان همیشه تأکید می‌کنند که در صورت خروج نیروهای امریکایی، آنان موفق خواهند شد که سراسر افغانستان را توسط نیروهای نظامی خود اشغال کنند. سخنرانی انتخاباتی ترمپ مبنی بر خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، رهبران طالبان را به این نتیجه می‌رساند که می‌توانند با استفاده از ماشین جنگی‌شان، در صورت خروج کامل نیروهای امریکایی، سراسر کشور را اشغال کنند. تصور آنان این است که نیروهای امنیتی کنونی دوام نمی‌آورند. آنان این واقعیت تاریخی را که شورشیان نمی‌توانند یک حکومت پول‌دار مورد حمایت خارجی را سقوط دهند، ‌قبول ندارند. اگر ترمپ سناریوی سال ۱۹۸۹ را عملی کند، پیامد آن گذار افغانستان به سه سال آخر حکومت داکتر نجیب خواهد بود. در آن سال‌ها حکومت به شهرهای بزرگ محاصره شده مسلط بود و مسکو توسط هواپیما این شهرهای محاصره شده و نسبتاً پرجمعیت را اکمال می‌کرد. البته در آن زمان ذخیره‌گاه‌های بزرگ سوخت،‌ آرد،‌ شکر و برنج هم برای نیروهای مسلح وقت در شهرهای بزرگ ایجاد شده بود. در صورت خروج نیروهای امریکایی، ‌نیروهای امنیتی به احتمال زیاد در صورت دوام کمک‌های مالی پنج میلیارد دالری غرب می‌توانند گارنیزیون‌های بزرگ در اطراف شهرهای بزرگ ایجاد کنند و به مدافعه بپردازند. در آن صورت شاید بسیاری از ولایت‌ها هم تخلیه شود. روشن است که آن وضعیت، رنج و درد بیش‌تری بر مردم افغانستان تحمیل خواهد کرد. ولی اگر غرب با خروج نیروهای امریکایی به کمک‌های مالی خود هم خاتمه دهد، موجودیت دولت به عنوان یک نهاد در افغانستان به پایان می‌رسد و بخش‌های مختلف آن در نقش گروه‌های پراکنده‌ی مقاومت ظاهر می‌شوند. آن گروه‌ها احتمالاً با چند صد میلیون دالر کمک خارجی هم می‌توانند علیه طالبان مقاومت کنند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن