اعتراض شرکت‌های ترانسپورتی؛ روند انتقال اموال تجاری از بنادر به شهرها متوقف است

حسیب بهش

شرکت‌های ترانسپورتی و بارچالانی روند انتقال مواد وارداتی از بنادر به شهرها را از حدود ۱۹ روز بدین‌سو متوقف کرده‌اند. آنان این اعتراض را به دلیل طرزالعمل شرکتی‌سازی، پرداخت تکس/مالیه‌‌های گوناگون، مشکلات در ترازوها و اخاذی در شاهراه‌ها شکل داده‌اند. افزون بر بندر اسلام‌قلعه که ورود اجناس تجاری از آن به دلیل آتش‌سوزی به تاخیر افتاده‌، ورود مال و اجناس تجاری از همه بنادر کشور به شهرها متوقف شده است. راننده‌گان و اتحادیه‌های مسافربری مسیر کابل-قندهار در سهم‌شان از اخاذی پولیس در شاهراه شکایت دارند و می‌گویند که پولیس محلی در چندین محل از آنان پول هنگفتی می‌ستانند. اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرچند می‌گوید که این اعتراض‌ها از نزدیک به سه هفته بنا بر دلایل مختلف شکل گرفته، اما هنوز به خواست معترضان رسیده‌گی نشده است. این در حالی است که نرخ برخی از اجناس و مواد اولیه در شماری از نقاط کشور افزایش یافته و در حال افزایش است. وزارت ترانسپورت اما تصریح می‌کند که این مشکلات از سوی «افراد غیرمسوول» و «استفاده‌جو» ایجاد شده است. به گفته مسوولان، موضوع «تکس ترانسپورتی» یکی از این مواردی بود که در حال حاضر روند گرفتن آن از یک هفته بدین‌سو متوقف شده است. وزارت فواید عامه نیز می‌گوید که ترازوها برای ارزیابی وزن است و مالکان وسایط و بارچالانی‌ها هنگام خلاف‌ورزی مجازات می‌شوند. این در حالی است که به گفته وزارت صنعت و تجارت، روند صادرات و واردات به گونه عادی ادامه یافته است.

در نتیجه اعتراض شرکت‌های ترانسپورتی و بارچالانی ورود اموال تجارتی از بنادر کشور به شهرها در جریان ۱۹ روز اخیر متوقف شده است. معترضان در نقاط مختلف کشور دلایل مختلفی را برای اعتراض‌شان دارند. مطرح شدن بحث شرکتی‌سازی جوازهای انفرادی، پرداخت تکس‌های گوناگون، مشکلات در ترازوها و اخاذی در شاهراه‌ها از موارد عمده این اعتراضات است. در این میان، شیرخان بندر، شاهراه مزار-جوزجان و بندر حیرتان به دلیل رها نشدن عبدالرووف، کودک نُه ساله بلخی، بسته مانده است. راننده‌گان و اتحادیه‌های مسافربری شاهراه کابل-قندهار نیز به دلیل اخاذی‌های پولیس محلی در این مسیر، اعتراض کرده‌ و شاهراه را بسته‌اند. ورود اموال تجارتی از سایر بنادر نیز به دلیل اعتراض به پرداخت تکس‌های گوناگون به وزارت ترانسپورت و وزارت فواید عامه و مشکلات در ترازوها متوقف شده است. این موارد در نتیجه طرزالعمل جدید ترانسپورتی به میان آمده است که در نتیجه آن، باید اتحادیه‌ها جواز شرکتی دریافت کنند.

مال تاجران در بنادر بند مانده است

نثار‌احمد، مسوول باربری شرکت میرویس نیکه، به روزنامه ۸صبح گفت که انتقال اموال از مسیر کابل‌ـ‌قندهار به دلیل اخاذی در این شاهراه متوقف شده است. او گفت که این اعتراض از ۱۹ روز بدین‌سو از سوی راننده‌گان موترهای باربری راه‌اندازی شده است. به گفته مسوول باربری شرکت میرویس نیکه، پولیس محلی هرازگاهی از مردم اخاذی می‌کند و افزون بر لت‌وکوب، حتا بر راننده‌گان شلیک می‌کند. او افزود که هرچند گروه طالبان ۱۰ هزار افغانی از هر موتر می‌گیرد، اما پارچه این گروه در یک مسیر اعتبار دارد. با این حال نثاراحمد می‌گوید که در هر ایست بازرسی بین ۱۰ تا ۱۸ هزار افغانی از راننده‌گان گرفته می‌شود و افزون بر آن، باید به گمرک نیز پول بپردازند. او تصریح کرد که تنها در مسیر کابل-قندهار، در پنج مسیر توسط پولیس محلی از راننده‌گان پول گرفته می‌شود. هرچند تلاش شد که دیدگاه وزارت امور داخله گرفته شود، اما مسوولان در این نهاد به تماس‌ها پاسخ ندادند.

اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری نیز اعتراض شرکت‌های ترانسپورتی و بارچالانی را تایید می‌کند. خیرالدین مایل، معاون تجاری اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری، روز سه‌شنبه، بیست‌وهشتم دلو، به روزنامه ۸صبح گفت که ورود اموال تجاری از بنادر به شهرها از ۱۹ روز بدین‌سو بنا بر اعتراض شرکت‌های ترانسپورتی متوقف شده است. از طرف دیگر، انتقال مواد تولیدی نیز بنا بر اعتراض راننده‌گان در میان شهرها متوقف شده است. او افزود که با توجه به متکی بودن افغانستان بر واردات، اعتراض‌ها سبب شده است که نرخ‌های اجناس در برخی از ولایت‌ها افزایش یابد. با این حال آقای مایل گفت که با وجود گذشت نزدیک به ۲۰ روز از آغاز اعتراضات، نیازهای مردم در نتیجه همکاری تاجران حل شده است. او تصریح کرد که نرخ تیل و گاز، نرخ آرد، روغن و برخی دیگر در حال افزایش است و اگر اعتراضات ادامه یابد، احتمال می‌رود که نرخ برخی از اجناس دیگر در بازارها بیش‌تر شود.

این مسوول اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افزود که مال‌ تاجران در بنادر تراکم کرده است و در حال حاضر تنها در بندر حیرتان «میلیاردها تُن تیل پترول و دیزل و گاز مایع» در ذخیره‌گا‌ه‌ها نگه‌داری می‌شود. افزون بر این، صدها واگون نیز در سر خط منتظر مانده است. هم‌چنان به گفته او، حدود دو هزار واگون آرد و گندم نیز انتظار تخلیه را می‌کشد،‌ در حالی که میزان زیادی دیگر از این واردات در روی زمین باقی مانده است. خیرالدین مایل از حکومت خواست که هرچه زودتر به خواست معترضان برسد و به هرگونه‌ای که می‌شود، راه‌ها را باز و قناعت معترضان را فراهم کند. او افزود که همانند هرات، از سایر بنادر نظیر حیرتان احساس خطر می‌شود؛ زیرا موترهای نفت و گاز تراکم کرده است.

مسوولان: افراد استفاده‌جو بهانه‌جویی می‌کنند

مقام‌ها در نهادهای ذی‌ربط اما می‌گویند که مشکلات در ساحه زیر پوشش آنان حل شده است و در حال حاضر مشکلی وجود ندارد. فواد احمدی، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، گفت که واردات و صادرات به جز در بندر اسلام‌قلعه ادامه دارد. او توقف واردات در بندر اسلام‌قلعه را مقطعی دانست و گفت که این مشکل به زودی حل می‌شود. بدین ترتیب آقای احمدی تصریح کرد که همه مسایل مربوط به وزارت صنعت و تجارت حل شده است.

وزارت فواید عامه که ترازوها مربوط آن است، می‌گوید که این وزارت در مسیرها پول نمی‌گیرد و ترازوها فقط برای ارزیابی و کنترل وزن است. اشرف حق‌شناس، معاون سخنگوی این وزارت، به روزنامه ۸صبح گفت: «مقرره‌ای که فعلاً به منظور جلوگیری از تخریب سرک‌ها نافذ است، عملی می‌شود. ترازوهایی که در مسیرها است، به خاطر چک و کنترل است که وسایط اضافه‌وزن را چک و کنترل می‌کند. مطابق همین مقرره، همه وسایط و راننده‌گانی که بار را انتقال می‌دهد یا شرکت‌های ترانسپورتی و موسسات بارچالانی است، مکلف است که بار را مطابق اکسل موتر و معیارهای تعیین شده شرکت مولد انتقال دهد.»

او افزود که اگر یک خلاف‌ورزی صورت گیرد، مطابق این مقرره برای بار اول واسطه توقف داده می‌شود و افزون بر تخلیه بار اضافی آن، جواز فعالیت شرکت ترانسپورتی برای سه ماه به حالت تعلیق در می‌آید. به گفته آقای حق‌شناس، در صورت خلاف‌ورزی بار دوم، جواز فعالیت برای شش ماه تعلیق و در بار سوم لغو می‌شود. او گفت که مجازات آن در کُد جزا تصریح شده است. بدین ترتیب اگر شرکت‌های ترانسپورتی و موسسات بارچالانی خلاف معیارها عمل کنند، جزای نقدی بین ۴۰ تا ۱۲۰ هزار افغانی و یک سال حبس را متحمل می‌شوند. این مجازات در صورت تکرار خلاف‌ورزی‌ها، بیش‌تر می‌شود. معاون سخنگوی وزارت فواید عامه اما تصریح کرد که کارمندان این وزارت در مسیر شاهراه‌ها حین ارزیابی وزن، پول یا تکس دریافت نمی‌کنند و تنها در صورت خلاف‌ورزی، شرکت‌های ترانسپورتی و بارچالانی را جریمه می‌کنند.

وزارت ترانسپورت که در واقع از طرف اصلی معترضان خوانده می‌شود، می‌گوید که بندش راه از سوی افراد «غیرمسوول» و «استفاده‌جو» ایجاد شده است و در واقع بحث ترانسپورتی و گرفتن تکس داخلی نیست. حکمت‌الله قوانچ، سخنگوی این وزارت، روز سه‌شنبه، بیست‌وهشتم دلو، به روزنامه ۸صبح گفت که وزارت ترانسپورت در بیست‌ودوم دلو مشکل تکس ترانسپورتی را براساس هدایت ریاست جمهوری و مکتوب وزیر ترانسپورت رفع کرده است. به گفته او، تکس ترانسپورتی از همان تاریخ تا زمان ایجاد یک «سیستم جوابگو، منظم و شفاف الکترونیکی» گرفته نمی‌شود. آقای قوانچ این مورد را «بهانه» و «توطیه» افراد «استفاده‌جو» و اشخاص «غیرمسوول» خواند و گفت که با ارسال اسناد به ولایات، با والیان در خصور نگرفتن تکس هماهنگی شده است. او گفت که در حال حاضر هیچ‌گونه تکس ترانسپورتی از وسایط باربری داخلی گرفته نمی‌شود و مشکل حل شده است.

به گفته آقای قوانچ، گزارش‌های این افراد به ریاست جمهوری فرستاده شده است و «مطابق قانون» با معترضان برخورد می‌شود. او گفت که رهبری وزارت ترانسپورت مصمم است تا همه تسهیلات را برای شرکت‌های ترانسپورتی فراهم کند و «شرکت‌های ترانسپورتی واقعی» در حال حاضر مشکلی ندارند. با این حال آقای قوانچ گفت که «در چند نقطه» در حال حاضر مشکلاتی وجود دارد که به زودی در هماهنگی با اداره‌های ذی‌دخل رفع می‌شود. او گفت،‌ افرادی که دست به «حرکات غیرقانونی» زده‌اند، به نهادهای عدلی و قضایی معرفی می‌شوند و با آنان برخورد قانونی صورت می‌گیرد. به گفته حکمت‌الله قوانچ، بحث تکس ترانسپورتی پیش‌تر حل شده است و این کار در حال حاضر یک «بهانه» است. سخنگوی وزارت ترانسپورت تصریح کرد که تلاش‌ها تسریع یافته است تا برخی از مشکلات در بحث اخاذی‌ها نیز در هماهنگی با سایر اداره‌های ذی‌ربط حل و زمینه برای تشویق سرمایه‌گذاری فراهم شود.

گفتنی است که ایجاد طرزالعمل برای شرکتی‌سازی جواز ترانسپورتی نیز یکی از دلایل اعتراضات خوانده می‌شود. این در حالی است که پیش‌تر صرافان نیز در سراسر کشور به دلیل شرکتی‌ شدن جوازهای انفرادی اعتراض کرده‌اند. بدین ترتیب دو اعتراض هم‌زمان سبب شده است که مردم با مشکلات بیش‌تری دست و پنجه نرم کنند. باید تصریح کرد که بسته شدن بنادر‌، سبب افزایش نرخ‌ها در برخی از ولایت‌ها شده است.

دکمه بازگشت به بالا