پیام‌های سفر ترمپ به افغانستان

نثاراحمد فیضی غوریانی

سفر نامنتظره دونالد ترمپ رییس جمهوری امریکا به افغانستان و دیدار با محمداشرف غنی رییس جمهور افغانستان در پایگاه نظامی بگرام در نفس خود می‌تواند رویداد کم‌پیشینه باشد. آقای ترمپ خلاف روسای جمهوری امریکا که بارها به افغانستان سفر داشته‌اند، به این کشور نیامد و نه هم نظر خوش‌بینانه به رهبران و مسایل افغانستان از خود نشان می‌داد. او جنگ افغانستان را یک جنگ تحمیلی می‌دانست که میلیاردها دالر به کشورش خسارت وارد کرده است. اما حالا با داغ شدن بازار گفت‌وگوهای صلح و نزدیک شدن انتخابات امریکا، به نظر می‌رسد که نگاه ترمپ نیز به افغانستان تغییر یافته است.

ترمپ اصلاً رییس جمهوری نابه‌هنگام است. تا به امروز امریکا با چنین سیاست‌مداری روبه‌رو نبوده است. آقای ترمپ می‌تواند ظرف چند ساعت چندین موضع‌گیری متفاوت نسبت به یک موضوع داشته باشد. گاهی دوست رهبر کوریای شمالی می‌شود و گاهی دشمنش. گاهی از راه حل سیاسی در مورد کوریای شمالی حرف می‌زند و گاهی از راه حل نظامی. اگر چنین شخصیت سیالی در یک لحظه تصمیم گرفته باشد که به افغانستان سفر کند، نیز چندان دور از تصور نمی‌نماید.

ترمپ به مردم افغانستان به شکلی اطمینان داد که کشورش در کنار آن‌ها است و نباید احساس کنند که پس از هژده سال امریکا می‌خواهد در یک توافق صلح با طالبان پشت آن‌ها را خالی کند.

هر چند از منظری دیگر سفر آقای ترمپ به افغانستان نامنتظره نبوده است و می‌توان آن را به صحبت‌های اخیر او با آقای غنی پس از رهایی زندانیان طالبان و دو استاد دانشگاه امریکایی افغانستان مرتبط دانست. این نکته را هم فراموش نکنیم که سفر آقای ترمپ به افغانستان به هیچ صورت با مسایل انتخابات این کشور پیوند نداشت و ندارد. بحث انتخابات افغانستان نه در اولویت آقای ترمپ است و نه هم علاقه‌مندی چندانی به نتیجه آن دارد. اما آقای ترمپ با سفر به افغانستان و دیدار با نظامیان کشورش خواست چند پیام مهم را به گوش زمام‌داران منطقه و کشورهای ذی‌دخل در مسایل افغانستان برساند.

۱) آقای ترمپ با این سفر نشان داد که خلاف آن‌چه که گفته می‌شود، افغانستان هنوز برای امریکا اهمیت خود را از دست نداده و این کشور مسایل افغانستان را به شدت رصد می‌کند. افغانستان هنوز کشوری است که می‌تواند در منطقه برای امریکا اهمیت داشته باشد و این کشور به آسانی حاضر نیست که از آن چشم بپوشد.

۲) صلح در افغانستان و بیرون شدن نظامیان امریکایی از این کشور هر چند برای اداره ترمپ از اهمیت بالایی برخوردار است ولی به هر قیمت و بهایی حاضر نیست که با مخالفان مسلح دولت افغانستان توافق کند.

۳) کشورهای منطقه و به ویژه پاکستان که فکر می‌کردند دیگر افغانستان در اولویت کاخ سفید قرار ندارد، متوجه شدند که امریکا با صرف میلیاردها دالر برای بازسازی و قدرت‌مندشدن نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان، به عنوان حامی اصلی آن باقی خواهد ماند و حتا پس از رسیدن به توافق احتمالی با طالبان، این کشور به کمک‌هایش به افغانستان ادامه خواهد داد.

۴)  ترمپ به مردم افغانستان به شکلی اطمینان داد که کشورش در کنار آن‌ها است و نباید احساس کنند که پس از هژده سال امریکا می‌خواهد در یک توافق صلح با طالبان پشت آن‌ها را خالی کند.

با توجه به این مسایل می‌توان گفت که سفر آقای ترمپ برای افغانستان در مقطع کنونی اهمیت خاص خود را حفظ می‌کند و می‌تواند در تحولات بعدی کشور تاثیر خود را داشته باشد. بدون شک این سفر در جهت دادن گفت‌وگوهای صلح و تحریکاتی که در این خصوص از سوی برخی کشورهای منطقه آغاز یافته اثرگذار است. اما مهم این است که با توجه به این سفر و پی‌آمدهایی که می‌تواند داشته باشد، زمام‌داران کشور چگونه در تقویت مناسبات دو کشور می‌توانند از آن بهره‌برداری کنند. در گذشته متأسفانه استفاده از چنین فرصت‌ها، برای رهبران کشورمان زیاد پر دست‌آورد نبوده است. آن‌ها به دلایل مختلف و از جمله ضعف مدیریتی و اختلافات درونی نتوانستند که از توجه جامعه جهانی به افغانستان به نحو درست استفاده ببرند. حالا اما افغانستان در موقعیت ویژه‌ای قرار دارد؛ موقعیتی که آینده سیاسی آن را می‌تواند دست‌خوش تغییر کند. اگر رهبران کشور از این موقعیت با خردمندی بهره ببرند، بدون شک در تامین صلح و ایجاد حکومتی پاسخ‌گو می‌توانند موفق عمل کنند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن