جنگ تجاری ترمپ: از شعار «اول امریکا» تا «امریکای تنها»

سیاست محافظت‌گرایی تجاری ترمپ نه تنها اشتباه است بلکه به طور غیر مسئولانه‌ای خطرناک است.

هرچند جهان از نشست مهم امریکا و کوریای شمالی در سنگاپور به شعف آمده و امید برای صلح پایدار در شبه‌جزیره‌ی کوریا را افزایش بخشیده، ولی حکومت ترمپ جبهه‌ی دیگر درگیری را در جای دیگر باز کرده است.

حکومت امریکا تعرفه‌های یکجانبه را بر واردات کالا از کشورهای متحد امریکا، مانند هندوستان وضع کرده است که نخستین گام به سوی جنگ تمام‌عیار بازرگانی علیه جهان به شمار می‌آید. اگرچه روابط استراتیژیک دوجانبه‌ی هند و ایالات متحده در حال گسترش است، ولی دهلی جدید نتوانست خود را از مجازات‌های تجاری امریکا مستثنا بسازد. انتظار می‌رود که سایر کشورهای در حال توسعه، از اندونیزیا و مکسیکو تا برازیل و ترکیه، نیز با سرنوشت مشابهی دچار شوند.

در صورتی که دونالد ترمپ در این سیاست خود تجدید نظر نکند، ۷۰ درصد از حجم تجارت جهانی کاسته شده و تا ۴ درصد در تولید ناخالص جهانی انقباض به وجود خواهد آمد.

ترمپ که به دنبال ترویج سیاست‌های «اول امریکا» است، با ریسک از دست دادن رهبری جهان رو‌به‌رو است.

پیروزی برتری‌طلبان

همین چند ماه پیش بود که کسی تهدیدهای ترمپ علیه شرکای بازرگانی امریکا را باور نمی‌کرد. بسیاری‌ها فکر می‌کردند که رییس جمهور، به عنوان یک بازرگان جهان‌گرا از نیویارک، باید نسبت به نگرانی شرکت‌های بزرگ آگاه و حساس باشد.

به نظر می‌آمد که ترمپ در نخستین ماه‌های ریاست جمهوری‌اش در مسیر نگرانی‌های فوق گام برمی‌دارد. او روسای سابق وال‌استریت را در حکومت خود گماشت، شورای مشاوران کاخ سفید را از چهره‌های پیشتاز سلیکون‌ولی پر کرد و معافیت‌های کلان مالیاتی را برای شرکت‌های بزرگ در نظر گرفت.

هرچند استیف بنن بی سر کاخ سفید را ترک گفت، ولی دیگر چهره‌های ملی‌گرا- محافظت‌گرای تجاری مانند پیتر ناورارو، رییس شورای تجارت ملی کاخ سفید، همچنان از جایگاه مستحکم و تأثیرگذاری برخوردار است. آن‌ها به شکل ماهرانه‌ای توانسته‌اند که از روحیه‌ی پرخاشگر و یکجانبه‌گرای ترمپ در راستای اهداف خود بهره گیرند و او را متقاعد ساخته‌اند که امریکا در یک موقعیت قوی برای گرفتن امتیاز از کشورهای دیگر از طریق سیاست‌ها و تدابیر وادارانده‌ی بازرگانی قرار دارد. ترمپ به استقبال یک جنگ بازرگانی شتافته است تا گروه‌های و چهره‌های مسلط طرفدار تجارت آزاد در امریکا را به چالش کشیده و میزان قدرت خود را نیز به بوته‌ی آزمایش قرار دهد که آیا می‌تواند جهان را تابع خواست‌ها و اراده‌ی خود  سازد و یا خیر.

چهره‌های طرفدار جهانی‌شدن و تجارت آزاد به صورت تدریجی کاخ سفید را ترک گفتند. گری کوهن، مشاور ارشد اقتصادی و رییس پیشین گولدمن ساکس، از گرایش‌های محافظت‌گرایانه و انزوا‌طلبانه‌ی رییس جمهور به ستوه آمده و در ماه مارچ از سمت خود استعفا داد. فقط چند روز پس از آن، ترمپ وزیر خارجه‌ی خود رکس تیلرسون، یکی از دیگر از چهره‌های طرفدار جهانی‌شدن و رییس سابق شرکت اکسون موبیل را اخراج کرد، کسی که به طرز ناامیدوارانه‌ای روی دیپلوماسی و تجارت به جای تهدید و مقابله تأکید داشت.

در حال حاضر، کاخ سفید در اختیار محافظه‌کاران برتری‌طلبی چون مایک پمپئو، وزیر امور خارجه و جان بولتن، مشاور امنیت ملی و همچنان محافظت‌گرایان اقتصادی سرسختی چون پیتر ناورارو، مشاور ارشد اقتصادی رییس جمهور قرار دارد.

سیاست «امریکای منزوی»

در نتیجه، از زمان رسیدن به کاخ سفید در عمل هیچ کنترولی بر گرایشات ستیزه‌گر و محافظت‌گرایانه‌ی ترمپ وجود ندارد. همان‌طوری که یکی از دستیاران ارشد ترمپ گفته است، دکتورین جدید کاخ سفید «نه دوستان، نه دشمنان»، فقط منافع امریکا است.

همان‌طوری که توصیف شده است، برای رییس جمهوری که مدعی «مهارت چانه‌زنی» است، «بی‌ثبات دایمی می‌تواند فرصت‌های زیادی را برای تأمین منافع امریکا به وجود آورد.» کشورهای دیگر، قوی و یا ضعیف، متحد و یا رقیب، «به مرور زمان درخواهند یافت که چانه‌زنی و استدلال با ما بی‌فایده است.» ترمپ فقط اطاعت دیگران را می‌خواهد.

دقیقاً همین ذهنیت ستیزه‌جو بوده است که واشنگتن را برانگیخت تا برای وضع تعرفه‌ها بر اموال بازرگانی متحدین دیرین خود، به شمول کانادا، پای مسایل «امنیت ملی» را به میان کشد. رهبران و وزیران مالیه‌ی کشورهای عضو گروه هفت در اعلامیه‌ی آخرین نشست خود امریکا را به عنوان اصلی‌ترین مایه‌ی نگرانی نسبت به تجارت جهانی و تغییرات اقلیمی توصیف کردند.

کشورهای در حال توسعه نیز بر تصمیم‌های مخرب اقتصادی ترمپ تاختند. از این رو، امریکا به رهبری ترمپ به طرز باور نکردنی‌ای دو جناح رقیب، گروه هفت و بریکس (برازیل، روسیه، هندوستان و چین) را علیه خود متحد ساخته است.

فعلاً  با راه افتادن موجی از تعرفه‌های گمرکی در اقتصاد شدیداً بهم‌وابسته‌ی جهانی آسیا، امریکا و اروپا علاوه بر این که به طور فاجعه‌باری از قدرت نرم امریکا کاسته می‌شود، میلیون‌ها شغل تجاری نیز در خطر است.

با تشدید جنگ تجاری کارگران از شرکت میخ مید کانتیننت، بزرگترین شرکت  تولیدکننده‌ی میخ در امریکا، در میسوری تا شرکت بروسان منس‌من، تولیدکننده‌ی پایپ‌های آهنی، در تگزاس به خاطر کاهش تقاضا برای محصولات امریکایی مشاغل خود را از دست می‌دهند. اقتصاددانان تخمین می‌زنند که اگر ترمپ سیاست‌های اقتصادی خود را تغییر ندهد، تقریباً ۱۴۶ هزار امریکایی شغل خود را از دست داده و میلیون‌ها نفر دیگر نیز با آینده‌ی متزلزل اقتصادی رو‌به‌رو خواهند شد. دیگر کشورهای عمده‌ی تجاری، از چین و هند تا اتحادیه‌ی اروپا، با تقویت ارتباطات تجارتی و مالی، ایالات متحده را دور خواهند زد، اما با توجه به تسلط امریکا بر بازارهای مالی و موقعیت آن به عنوان بزرگترین اقتصاد جهان، محافظت‌گرایی تجاری واشنگتن تأثیرات منفی نامتناسبی بر زندگی همه‌کس تا آینده‌ی قابل پیش‌بینی بر جا خواهد گذاشت.

وضع تعرفات گمرکی جدید در میان کشورهای صنعتی تا رقم ۴۰ درصد نیز خواهد رسید که یادآور دوره‌ی رکود بزرگ جهانی در اوایل قرن بیستم است که کشورها با وضع تعرفات انتقام‌جویانه یکدیگر را به سوی جنگ پیش بردند.

ترمپ با ایجاد شوک تجارتی مشکلات سیستماتیک درونی اقتصادهای صنعتی و در حال ظهور را تشدید خواهد کرد که در نتیجه به اقدامات تلافی‌جویانه‌ی ملی‌گرایانه علیه امریکا دامن خواهد زد. محافظت‌گرایی بازرگانی امریکا نه تنها اشتباه است، بلکه به طور غیر مسئولانه‌ای خطرناک می‌باشد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن