امسال در پروسهی صلح شاهد پیشرفت خواهیم بود
مصاحبهکننده: پرویز کاوه
هشت صبح: تشکر بسیار زیاد آقای سفیر. خوشحالم که اینجا استم و تشکر از اینکه برای مصاحبه با هشت صبح وقت گذاشتید.
در این اواخر شاهد بودهایم که بریتانیا بیشتر در سکتور معارف افغانستان سرمایهگذاری کرده است. سوال نخست من این است که چه برنامههایی برای توسعهی بیشتر سکتور معارف افغانستان در سالهای آینده روی دست دارید؟
نیکولاس کی: بسیار خوب. در مورد این که بریتانیا در سکتور معارف افغانستان سهم قابل ملاحظهای دارد، دقیق است. دولت بریتانیا در حوزهی معارف، از مکاتب خیلی ابتدایی در سطح کشو گرفته -در قریهها و ولسوالیها- تا سطوح بلند آموزشی و مقاطع ماستری افغانستان را حمایت میکند. بورسیهی تحصیلی چیویننگ یکی از برنامههایی است که از این طریق مردم افغانستان برای تحصیل به بریتانیا میروند. در این میان، برنامههای آموزشی زیادی را روی دست داریم که آموزش زبان انگلیسی به نیروهای امنیتی یکی از آنها است. ما برنامههای آموزشی زیادی را برای زنان نیز روی دست داریم، برایم جای افتخار است که انگلستان در آموزش زنان افغان پیشتاز است. همه میدانیم چرا این امر مهم است چون هرگاه دختران آموزش ببینند آنها در اقتصاد خانه و فامیلشان سهم گرفته و باعث بلند رفتن درآمد خانوادههایشان میگردند. از سوی دیگر آموزش زنان باعث کاهش مرگومیر و بهبودی روانی نوزادان میشود، چون آنها به صورت بهتری نوزادانشان را تغذیه کرده و از آنها مراقبت میکنند. بنابراین، دولت بریتانیا برنامهی کلانی را تمویل میکند که سهصدهزار دختر تحت همین برنامه در قالب «برنامهی آموزش محلی» در صنوف ابتدایی به مکتب میروند، برنامهای که از سوی باشندهگان محل در دورترین نقاط افغانستان تطبیق میشود. به طور مثال در قریهی پاوه که حدود ۷۰ خانوار در آن محل زندهگی میکند، نزدیکترین مکتب از آنها چهار کیلومتر فاصله دارد. برای دههها و شاید هم قرنها، تمام مردم آن محل بیسواد بودهاند، چون به مکتب دسترسی نداشتند، اما حالا تحت این برنامهی آموزشی، یک صنف کوچک محلی در آن قریه تأسیس شده است. مردم حالا به مکتب میروند و برای نخستین بار کسانی در آن محل میتوانند بخوانند و بنویسند و همچنان قادر استند آموزششان را در مقاطع بلندتری ادامه بدهند. برای کشوری که بیشتر از ۶۰ فیصد نفوس آن را جوانان تشکیل میدهد و این جوانان باید آموزش ببینند، چنین برنامههای آموزشی برای آینده امیدوار کننده است.
هشت صبح: تشکر بسیار زیاد. در کنار سرمایه گذاری در سکتور معارف افغانستان، در پانزده سال گذشته شما در ترویج و تقویت جامعهی مدنی از جمله حمایت از جنبشهای مدنی و ارائه بورسیههای تحصیلی نیز کمکهای فراوان کردهاید. پرسش من این است که در آینده حمایت شما از جنبشهای جامعهی مدنی در افغانستان چگونه خواهد بود؟
نیکولاس کی: کاملاً درست است. جامعهی مدنی یکی از بخشهای مهم همکاری میان بریتانیا و افغانستان بوده است. یا بهتر است اینطور بگویم که امروزه جامعهی مدنی یکی از ستونهای اصلی هر جامعه است و نیاز است تا نهادهای قدرتمند جامعهی مدنی وجود داشته باشد، چه نهادهای دفاع از حقوق بشر، تشکلهای زنان، خبرنگاران و یا هم نهادهای تخصصی، همهی اینها پایههای مهمی برای یک دولت دموکراتیک است. از این رو، طی سالیان گذشته ما بدون شک تلاشهای زیادی در این بخش انجام دادهایم. پیشرفت قابل ملاحظهای در مقایسه با حدود ده سال پیش که من در افغانستان بودم صورت گرفته است. در حال حاضر گروههای منظم جامعهی مدنی، گروههای دادخواهی، مدافعین حقوق بشر، نهادهای نظارت از انتخابات، رسانهها و مطبوعات فعال وجود دارد. لذا من فکر میکنم پیشرفتهای زیادی در افغانستان صورت گرفته است. اما این پیشرفت تنها در جامعهی مدنی نبوده است. باید یادآوری کنم که همکاری ما با حکومت نیز در این ده سال تغییر کرده، روابط ما با دولت افغانستان به مراتب نزدیکتر شده است. نه تنها بریتانیا که اتحادیهی اروپا و دیگر کشورهای همکار نیز حالا از دولت افغانستان حمایت کرده و بودجهی دولت را تأمین میکنند. در حال حاضر ۶۰ درصد پولی که ما به افغانستان کمک میکنیم از طریق دولت افغانستان و وزارتهای مرتبط مانند معارف و صحت مصرف میشود، فکر میکنم این پیشرفت خوبی بوده است.
هشت صبح: هرگاه ما از جامعهی مدنی و یا دموکراسی صحبت میکنیم، انتخابات یکی از الزامات است. اما حالا چنین به نظر میرسد که کمیسیونهای انتخاباتی به دلایل زیادی برای برگزرای یک انتخابات سالم و شفاف خیلی آماده نیست. آیا شما فکر میکنید که انتخابات برگزار خواهد شد و سوال دیگر اینکه موضع شما در مورد پروسهی انتخابات در افغانستان چگونه است؟
نیکولاس کی: بلی، کاملاً درست است. انتخابات در هر سرزمین و هرجای دنیا مهم است، در افغانستان نیز انتخابات یکی از الزامات [تحقق دموکراسی] است، چون اینجا همه به شمول جامعهی مدنی، حکومت، احزاب سیاسی و مردم خواستار برگزاری انتخابات اند. انتخابات پارلمانی در سال جاری و انتخابات ریاست جمهوری در سال آینده. من فکر میکنم هردو انتخابات برگزار خواهد شد. هرچند به لحاظ زمانی خیلی در تنگنا و در دقیقهی نود قرار داریم، با آنهم حتا همین امروز، کمیسیون مستقل انتخابات کنفرانس خبری برگزار کرده و با احزاب سیاسی دیدار داشتند، اتفاقی که در همین نزدیکیها خواهد افتاد روند ثبت نام رأیدهندهگان در تاریخ ۱۴ اپریل است. این اقدام به دولیل بسیار مهم است: نخست این که با آغاز ثبت نام رأیدهندهگان، من فکر میکنم که ما نشانههای برگزاری انتخابات را حس و مشاهده میکنیم که بعد از ختم روند ثبت نام انتخابات برگزار خواهد شد. ما احساس میکنیم که انتخابات در شرف برگزار شدن است. دلیل مهم دیگری که ثبت نام رأیدهندهگان از اهمیت اساسی برخوردار است داشتن لیست رأیدهندهگان برای نخستینبار در افغانستان خواهد بود که هر مرکز رأیدهی لیست افرادی را که رأی میدهند، خواهند داشت. بنابراین، لیست و هویت رأیدهندهگان یک دستآورد مهم برای کاهش تقلب- که متأسفانه در گذشته اتفاق افتاده است- خواهد بود.
هشت صبح: بلی، اما برای برگزاری انتخابات ما به صلح/ امنیت نیاز داریم. لطفاً در مورد پروسهی صلح صحبت کنید. اخیراً رییس جمهور اشرف غنی بستهی پیشنهادی جدیدی را برای گفتوگوهای صلح با طالبان اعلان کرده است. آیا شما فکر میکنید که این پیشهاد طالبان را به پای میز مذاکره خواهد کشاند و گفتوگوی واقعی صلح با دولت افغانستان آغاز خواهد شد؟
نیکولاس کی: درست است. نه تنها که انتخابات که هرچیزی نیازمند صلح است. مردم افغانستان تشنهی صلح هستند؛ همکاران و دوستان بینالمللی نیز تشنه صلح اند. شما کاملاً درست میفرمایید که برای توسعه و رشد اقتصادی دوامدار صلح نیاز اساسی است، ازین رو حمایت از پروسهی صلح در صدر اولویتهای دولت بریتانیا و شخص خودم قرار دارد. من باز هم خرسندم که در مقایسه به ده سال قبل، حالا یک تعهد روشن از سوی تمام افغانها به شمول حکومت، جامعهی مدنی و احزاب سیاسی برای رسیدن به صلح وجود دارد و همچنان جامعهی جهانی از پروسهی صلحی که منجر به توافق سیاسی با طالبان شود متعهد استند. ده سال قبل این تعهد وجود نداشت. حتا هفت ماه قبل که من به افغانستان آمدم این یک امر محال به نظر میرسید، اما در ۲۸ فبروری ما شاهد یک پیشنهاد بسیار جامع، سخاوتمندانه و سازنده، نه تنها از سوی حکومت که من فکر میکنم از سوی مردم افغانستان برای طالبان بودیم. این پیشنهاد حالا روی میز است و حالا واقعاً به طالبان بر میگردد که به این پیشنهاد پاسخ بدهند. آیا به زودی اتفاق خواهد افتاد؟ آیا این به صورت بسیار آشکار اتفاق خواهد افتاد؟ راستش خیلی مطمئن نیستم. منظور من این است که تمام منازعاتی که اینقدر به درازا کشیده یک مدت زمان را دربر خواهد گرفت و اتفاقاً باید نخست روی خود گفتوگو صحبت شود تا گفتوگو آغاز گردد، اکثر این گفتوگوها در انظار عامه، به صورت خصوصی و سری انجام شده اند. بنابراین، من فکر میکنم یک مدت زمان را دربر خواهد گرفت تا نتایج این پیشنهاد تاریخی که در ۲۸ فبروری اعلان شد، را ببینیم. اما من تمام کسانی را که روی طالبان نفوذ دارند و نیز خود طالبان را شدید تشویق میکنم که با این پیشنهاد به صورت سازنده برخورد کنند.
هشت صبح: بلی، اما مقامات افغانستان اعلان کردهاند که آنها گفتگوهای صلح را نه تنها با طالبان، که نیاز دارند با پاکستان نیز آغاز کنند. با توجه به نفوذ و رابطهای که شما با پاکستان دارید، آیا فکر میکنید که پاکستان آمادهی آغاز گفتوگوهای صلح با افغانستان است؟
نیکولاس کی: کاملاً درست میفرمایید. تأکید جدی همیشه روی یک رابطهی مناسب و جامع دولت با دولت همراه پاکستان بوده است؛ رابطهای که در آن هر کشور حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر را احترام کرده و در موضوعات مهمی مانند مبارزه با تروریسم، سرمایهگذاری و تجارت همکاری کنند. من بازهم نسبتاً خوشبین استم که این روابط در وضعیت و مسیری بهتری قرار دارد و من فکر میکنم که این پیشرفت محصول تلاشهای دولت کابل و پاکستان است، حالا به نظر میرسد که هردو جانب برای رسیدن به همکاری استراتیژیکی، که امیدوار استم در آینده شاهد آن باشیم، متعهد استند. دیدارهایی از کابل و اسلامآباد برای حل مشکلات موجود صورت گرفته است و من فکر میکنم که در ماههای آینده دیدارهایی در سطوح مقامات بلند پایه صورت خواهد گرفت. بنابراین، من فکر میکنم این یک عنصر اساسی در این معادله بوده و بسیار مهم است تا پاکستان نیز مانند دیگر کشورهای منطقه از تمام نفوذ خود بالای طالبان استفاده کرده، آنها را تشویق کند که به میز مذاکره حاضر شوند.
هشت صبح: شما چه فکر میکنید، اگر طالبان پیشنهاد گفتگوهای صلح را رد کنند و به میز مذاکره با دولت افغانستان حاضر نشوند؟ گزینههای بدیل چه میتواند باشد؟ پلان بی چه است؟
نیکولاس کی: بلی، گزینه دوم ما میتواند بخشی از گزینهی نخست ما باشد. این خیلی واضح است که حکومت افغانستان، ایالات متحده، ناتو و بریتانیا به عنوان طرفی از قضیه به صورت جدی متعهد اند تا مطمین شوند که طالبان به هیچ صورت نمیتوانند در میدان جنگ پیروز شوند. و اگر آنها جنگ را انتخاب کنند، شکست خواهند خورد. بنابراین، فشار نظامی روی میز خواهد بود و نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان باید رشد کرده و قدرتمندتر شوند. پس گزینه نظامی نیز در محاسبه و بخشی از طرح است. طالبان اگر اهداف سیاسی دارند و میخواهند در افغانستان به آن اهداف برسند، باید بفهمند که آنها اهدافشان را از طریق نیروی نظامی، خشونت و جنگ به دست آورده نمیتوانند. این هیچ وقت اتفاق نخواهد افتاد. بنابراین، هیچ گزینهی بدیل برای طالبان وجود ندارد، مگر اینکه در سر میز مذاکره به دنبال اهداف سیاسیشان باشند.
هشت صبح: اخیراً اتهامهایی مبنی بر حمایت روسیه و ایران از طالبان مطرح شده است و عمدتاً مقامات امریکایی این اتهامات را مطرح کردهاند. نظر شما در این مورد چه است؟
نیکولاس کی: بلی، در جریان نظریاتی که از سوی مقامات امریکایی و نیز از سوی جنرال آمریکایی مطرح شده استم، و کاملاً مطمینم که آنها دلایل خوبی برای گفتههایشان دارند. چرا من مطمینم؟ چون دولت خود ما بریتانیا، مثلاً در مورد قضیهی روسیه، ما به صورت مستقیم جنگیدهایم و اخیراً شاهد بودهایم که چقدر احتمال قوی وجود دارد که روسیه تمام قوانین بینالمللی را نادیده گرفته و آنها را بشکند. لذا، زمانی که شنیدیم جنرالها و دیپلوماتهای بلند پایهی امریکایی اعلان کردند که آنها اسناد دارند که روسیه از طالبان حمایت میکند، به عقیدهی من باید به این ادعا به صورت جدی توجه شود. چیزی که ما واقعا در افغانستان دنبال آن استیم همانی است که ما در کنفرانس کابل در تاریخ ۲۸ فبروری شاهد بودیم. بر جامعهی جهانی است تا از خواست مردم افغانستان برای رسیدن به صلح و جنگ علیه تروریسم حمایت کند. من امیدوارم روحیهای را که در تاریخ ۲۸ فبروری دیدیم در هفتهها و ماههای آینده نیز ادامه پیدا کند.
هشت صبح: آقای سفیر، سپاس از شما. من آخرین سوال خود را مطرح میکنم. اخیراً ادارهی رییس جمهور ترمپ استراتیژی جدید خود را در قبال آسیای جنوبی و افغانستان معرفی کرد که جوانب مختلف تروریسم در منطقه را پوشش میدهد. دیدگاه و موضع شما در قبال این استراتیژی چیست؟ و افغانستان تا چه حدی میتواند از پادشاهی متحده در راستای تطبیق این استراتیژی توقع حمایت داشته باشد؟
نیکولاس کی: بریتانیا به صورت واضح از طریق نخست وزیر، وزیر خارجه و دولت بریتانیا استراتیژی جدید امریکا را که در ماه آگست سال گذشته معرفی شد، استقبال کرد. ما مطلقاً از اهداف و مقاصد مندرج در این استراتیژی حمایت میکنیم. از نظر ما حالا آن چه در این رابطه بسیار حایز اهمیت است موضوع حذف جدول زمانی مصنوعی برای ختم حمایت نظامی از افغانستان است و موضوع مهم دیگر این است که استراتیژی جدید امریکا رویکرد شرایطمحور را در پیش گرفته است، این موضوع از آن لحاظ حایز اهمیت است که به طالبان میرساند که شرایط به نفع آنها نیست. مهم تر از همه، توازن نیروی تسلیحاتی و فکری جنگ نیز به نفع آنها نیست. مردم افغانستان و ارادهی سیاسی مردم افغانستان نیز با آنها همراه نیست. بنابرین، حالا زمان آن فرا رسیده که آنها بیایند و با هموطنان افغان خود به توافق برسند. به نظر من در استراتیژی جدید امریکا این نکته وضاحت یافته است که فشار نظامی بر طالبان و حمایت نظامی از نیروهای افغان عاملی است که رسیدن به یک توافق سیاسی را در نهایت ممکن میسازد. بنابرین، من به این باورم که تمام این موارد تحول مثبت را نشان میدهند. نباید فراموش کنیم که نه تنها امریکا، بلکه اتحادیهی اروپا و بسیاری از همکاران دولت افغانستان این پیام را به صراحت به دولت افغانستان میرساند که در کنار این موارد، ما توقع داریم که تعهدات سپردهشده مبنی بر اصلاحات، به شمول اصلاحات اقتصادی، اصلاحات سیاسی، مباررزه با فساد و برگزاری انتخابات در مدت معینه و با معیارهای پذیرفتنی، همه و همه بخشی از رویکرد کلی شرایط محور همهی ما در أفغانستان است. از این منظر، من فکر میکنم که این رویکرد مفید و مؤثر خواهد بود و به نظر من اکنون یک تفاهم میان همکاران بینالمللی افغانستان، دولت افغانستان، فعالان سیاسی و احزاب به وجود آمده و اطمینان دارم که با شروع سال جدید خورشیدی در افغانستان مردم میتوانند به سالهای بهتر امیدوار باشند، سالهایی که ما شاهد پیشرفت بیشتر خواهیم بود. این پیشرفتها در عرصههای سیاسی، پروسهی صلح و معارف عملی خواهد شد. همانطور که رییس جمهور افغانستان سال جاری خورشیدی را سال معارف نام نهاده است، بریتانیا نیز افتخار دارد که در راستای آموزش دختران در سطوح مکتب، دانشگاه، برنامههای ارتقای ظرفیت، و آموزش زبان انگلیسی به صدها و هزاران افغان که از سوی قونسولگری بریتانیا ارایه میشود، سهیم استیم. من بسیار افتخار دارم که ما در این عرصه با افغانستان همکاری داریم.
هشت صبح: تشکر بسیار زیاد آقای سفیر از این که وقت گذاشتید و نظریات خود را شریک کردید.
نیکولاس کی: تشکر، تشکر
