برای مبارزه با کرونا در افغانستان آماده‌گی لازم وجود ندارد

وحید پیمان

اخیراً ویروس کرونا به مرزهای افغانستان نزدیک شده و در شهر قم ایران شماری بر اثر ابتلا به این بیماری جان باخته‌اند. یک تن نیز در شهر اراک ایران بر اثر همین بیماری جانش را از دست داده است. بر اساس آمار جهانی، در همه‌ی بیست‌وپنج کشوری که پیش از ایران ویروس کرونا در آن‌ها به مشاهده رسیده، ‌تنها ۲ درصد بیماران فوت کرده‌اند؛‌ یعنی از هر صد نفر – دو نفر.

ایران نظام بهداشتی عقب‌مانده‌ای ندارد و پیش‌بینی می‌شود که به مرور زمان آمار دقیق‌تری از افرادی که به این بیماری در ایران مبتلا شده‌اند،‌ منتشر شود. از زمانی که خبر انتشار این ویروس در ایران به نشر رسیده، نگرانی درباره شیوع این ویروس در افغانستان نیز به بالاترین حد خود رسیده است.

بنا بر آماری که از سوی مسوولان ایرانی همواره منتشر می‌شود، یک میلیون شهروند افغانستان به صورت قانونی و بین یک‌و‌نیم تا دو میلیون دیگر به صورت غیر‌قانونی در ایران زنده‌گی می‌کنند. تنها سفارت‌ ایران در کابل و کنسل‌گری این کشور در هرات روزانه ۱۰۰۰ ویزا برای شهروندان افغانستان صادر می‌کنند که اکثریت مطلق این شهروندان بلافاصه پس از ختم میعاد ویزا دوباره از ایران به کشورشان باز می‌گردند. به همین ترتیب روزانه بین دو هزار تا چهار هزار شهروند افغانستان از ایران رد مرز می‌شوند. این‌همه عبور و مرور، تهدیدهای مرگ‌باری در پی شیوع کرونا در ایران برای افغانستان در پی داشته است.

از هرات خبر می‌رسد که مسوولان محلی صحی در ایران ولایت به هیچ عنوان امکانات کافی برای کنترل مرزهای افغانستان در اختیار ندارند. یک مقام صحی در هرات گفته که با همه‌ی کمبودها، مرز هرات – مشهد نسبتاً وضعیت خوبی دارد و بیش‌تر نگرانی‌ها در مرزهای ایران با افغانستان در ولایت‌های نیمروز و فراه است.

این مقام صحی گفته است که وزارت صحت عامه افغانستان اصلاً امکانات کافی برای مبارزه با این ویروس به مرزها نفرستاده و از رسانه‌ها خواسته است تا با وارد ساختن فشار بر وزارت صحت عامه، این نهاد را ملزم به ارسال امکانات بیش‌تر برای مبارزه با ویروس کرونا و کنترل مرزهای افغانستان با ایران بسازند.

دیگر کشور همسایه ایران، عراق است. عراق محدودیت‌های ویژه‌ای را در مناطق مرزی خود با ایران وضع کرده است. بستن مرز از وظایف وزارت‌های صحی در جهان نیست. شورای امنیت و نهادهای مرتبط، در این زمینه تصمیم‌گیری می‌کنند، اما این کار زمانی صورت می‌گیرد که نهادهای معتبر صحی نگرانی‌های جدی‌ای را مطرح کنند.

به نظر می‌رسد که بستن مرز ایران و افغانستان تبعاتی هم‌سطح با ویروس کرونا را برای افغانستان در پی داشته باشد. هزاران قلم جنس خوراکی و غیر‌خوراکی افغانستان از مرزهای ایران تامین می‌شود. میلیون‌ها شهروند همه‌روزه به دلایل مختلف نیاز به عبور از این مرز دارند، تا جایی ‌که بسیاری از بیماران عاجل که امکان مرگ‌و‌میرشان در افغانستان بالا است، برای معالجه به ایران می‌روند. گاهی می‌توان گفت که بستن مرز میان ایران و افغانستان، تبعاتی حتا کلان‎‌تر از ورود کرونا به افغانستان برای این کشور دارد.

به نظر می‌رسد که در این میان یکی از اصلی‌ترین راه‌ها، کنترل جدی‌تر مرزهای افغانستان است. چند روز پیش وزارت صحت عامه از تخصیص بودجه پنج میلیون دالری برای مقابله با کرونا در افغانستان خبر داد که ۲ میلیون آن توسط حکومت افغانستان و ۳ میلیون آن توسط نهادهای بین‌المللی تامین شده است. خبرهایی که از هرات در مرز با ایران می‌رسد، نشان می‌دهد که وزارت صحت عامه تنها ده عدد لباس و مقدار کمی از دیگر وسایل مورد ضرورت را به این ولایت فرستاده است که در قیاس با سرمایه‌گذاری پنج میلیون دالری برای مبارزه با این ویروس، اندک و تمسخر‌آمیز به نظر می‌رسد. این وزارت گفته است که برای مبارزه جدی با این ویروس، به ۲۰ میلیون دالر ضرورت دارد.

زمانی که این مقاله را می‌نوشتم، با یکی از داکتران متخصص در افغانستان صحبت کردم. او معتقد است که اصلی‌ترین و مؤثرترین راه برای مبارزه با این ویروس، ساخت چند مرکز ویژه برای قرنطین و تداوی این بیماران است. توجیه او این بود که این بیماران اگر به یک مرکز درمانی مراجعه کنند، از انتشار ویروس به مناطق مختلف جلوگیری می‌شود و ابزار مبارزه با این بیماری تنها در یک مکان متمرکز می‌ماند و همه‌ی شفاخانه‌ها امکانات کافی ندارند.

این پزشک می‌گفت که باید به مردم اعلام شود که هرکسی علایم کرونا دارد، به این مراکز مراجعه کند. به نظر می‌رسد که حق با این پزشک است. اگر حکومت افغانستان و وزارت صحت عامه توان ایجاد مراکز صحی جدید را ندارند، دست‌کم به صورت عاجل نیاز است تا در هر شهر کلان، یکی از مراکز صحی دولتی و یا خصوصی را برای مبارزه با این بیماری تخلیه و به حالت آماده‌باش برای بیماران احتمالی کرونا قرار دهند.

هر چند پیش از این سخنگوی وزارت صحت عامه توضیح داده بود که در برخی از کلان‌شهرهای افغانستان مراکز ویژه‌ای برای قرنطین افراد در نظر گرفته شده، اما تردیدی نیست که در آن زمان ورود کرونا به افغانستان یک احتمال ضعیف بود. حالا که کرونا به مرزهای افغانستان رسیده، باید آماده‌گی از سطح تبلیغات رسانه‌ای به کار عملی بدل شود. پزشکی می‌گفت تردیدی نیست که افغانستان به زودی میزبان این ویروس خواهد بود. او می‌گفت جلوگیری از ورود این ویروس، کار دشواری است، اما تدوای، قرنطین و مدیریت جذب این بیماران به مراکز درمانی می‌تواند دست‌کم جلو فاجعه را بگیرد.

آن‌گونه در توضیح کرونا آمده است، این بیماری هیچ دارو یا واکسین خاصی ندارد و آنتی‌بیوتیک‌ها هم بر آن اثر ندارند. روش‌هایی برای درمان وجود دارد، اما بیش‌تر افراد خودشان خوب می‌شوند. پژوهش‌گران در تلاش برای ساختن واکسین هستند، اما این واکسین ابتدا باید آزمایش‌ شود و مدتی طول خواهد کشید تا آماده و تولید شود.

افراد پیر و کسانی که مبتلا به بیماری‌هایی مانند تنگی‌ نفس یا آسم، بیماری‌های قلبی، سرطان و دیابت هستند، بیش از دیگران در برابر این ویروس جدید آسیب‌پذیر اند. گرچه هر فردی در هر سنی ممکن است به آن مبتلا شود و تعداد مبتلایان به این ویروس هر روز در چین بیش‌تر می‌شود، اما درصد کمی از افراد به دلیل ابتلا به آن می‌میرند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن