سازمان ملل متحد مدینه فاضله نیست

آصف ایوبی

شورای امنیت یکی از ارکان اصلی سازمان ملل متحد است. وظیفه اصلی آن، پاسداری از امنیت و صلح بین‌الملل است. براساس منشور سازمان ملل متحد، حیطه قدرت شورای امنیت شامل اعزام نیروهای پاسدار صلح، تصویب تحریم‌های بین‌المللی و اعطای متخاصم می‌باشد.

از اولین جلسه شورای امنیت که در ۱۹۴۶ در کلیسای وست منیستر لندن برگزار شد تا کنون، این شورا به‌طور مداوم به کار خود ادامه داده که دستاوردهای قابل ملاحظه‌ای داشته است؛ اما در راستای جنگ دوامدار، نقص حقوق بشر و دخالت کشورهای خارجی در افغانستان هیچ اقدام جدی و عملی انجام نداده است. در چند جلسه‌ شورای امنیت که برای افغانستان برگزار شده است، تصمیمات این شورا متکی بر دستور و هدایت ابر‌قدرت‌ها و قدرت‌های جهانی بوده و یا بیش‌تر جنبه اخلاقی داشته است تا عملی.

در فصل ششم منشور ملل متحد تاکید جدی به حل‌و‌فصل مسالمت‌آمیز اختلافات می‌پردازد؛ کشورهایی که دارای ختلافات هستند؛ اختلافاتی که می‌تواند منجر به جنگ شود. این کشورها نخست تلاش می‌کنند از طریق روش‌های مسالمت‌آمیز از جمله مذاکره، تحقیق، میانجی‌گری، مصالحه، حل‌وفصل قضایی، توسل به آژانس‌های منطقه‌ای یا سایر راه‌های مسالمت‌آمیز به دنبال حل مساله باشند.

افغانستان در نهم نوامبر سال ۱۹۴۶ رسماً عضویت سازمان ملل متحد را به دست آورد، اما اکثر محتوای فصل ششم این منشور در مورد افغانستان با پاکستان و کشور‌های دخیل در جنگ افغانستان نقض شده و یا هم جنبه عملی به خود نگرفته است. نظر به وظایف اصلی و اساسی شورای امنیت ملل متحد و حیطه صلاحیت‌هایش، به‌آسانی می‌تواند طرفین درگیر در مساله افغانستان را قناعت بدهد و از جنگ و نقض حقوق بشر در افغانستان پیش‌گیری کند. اگرنه همه موارد فصل ششم منشور سازمان ملل، سوال‌برانگیز است و به جز یک شعار میان‌خالی و نمایش‌های فریبنده اذهان مردم نیست.

فصل هفتم این منشور از اختیارات شورای امنیت سازمان ملل متحد برای حفظ صلح جهانی بحث می‌کند و به این شورای اجازه می‌دهد تا «وجود هرگونه تهدید برای صلح، نقض صلح یا اقدام تجاوز‌گرانه» را تعیین کند و اقدامات نظامی و غیر‌نظامی را برای «برقراری صلح و امنیت بین‌الملل» روی دست گیرد.

 سال‌های متمادی است که این عضو در آتش جنگ، نقض حقوق بشر و دخالت کشورهای خارجی می‌سوزد و می‌سازد. پرسش اصل این‌جا است که چرا شورای امنیت از صلاحیت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری‌اش علیه فجایع افغانستان استفاده نمی‌کند؟

علت اصلی این است که همه دستاورد‌ها و موضوعات مهم و حیاتی، جنایت علیه بشریت، نسل‌کشی، تروریسم، نقص حقوق بشر و حقوق بشردوستانه و سایر مصادیقی که امنیت و عدالت بین‌المللی را تهدید می‌کند، به حمایت و دستور ابر‌قدرت‌ها، قدرت‌های جهان و قدرت‌های منطقه‌ای اجرایی و عملی می‌شود.

از زمان ایجاد سازمان ملل متحد تا این حال فاجعه‌های بسیار زیادی در جهان رخ داده است. در عمر چندین‌ساله این سازمان اعضایش از حقوق مساوی یک‌سانی برخوردار نبوده‌اند. بیش‌تر تصمیات و اقدامات ارکان شش‌گانه سازمان ملل متحد متکی بر کشورهایی است که «نان دهد؛ فرمان دهد».  در زیر پرچم سازمان ملل متحد، بارها جنایات جنگی، نقض حقوق بشر و کشتار جمعی صورت گرفته است. در حال حاضر در ۳۴ ولایت افغانستان نا‌امنی موج می‌زند و در بیش‌تر از ۲۰ ولایت جنگ شدید جریان دارد.

سخن آخر

باید گفت که جنگ افغانستان راه‌حل نظامی ندارد. شورای امنیت سازمان ملل متحد می‌تواند از صلاحیت‌هایش مبنی بر تحریم‌های اقتصادی علیه حکومت پاکستان، شرکت‌های بزرگ تجاری و افراد سیاسی این کشور، استفاده کند، تحریم‌های تسلیحاتی، لغو سفر‌های خارجی و قطع روابط دیپلماتیک را به تصویب برساند و استفاده از زور را در مواردی تجویز کند. سیاست شرمنده‌گی را همه کشورهای جهان علیه پاکستان استفاده کنند و دیپلماسی پنهان پاکستان به دیپلماسی آشکار مبدل شود.

تا زمانی که پاکستان و کشورهای درگیر جنگ افغانستان از سوی سازمان ملل متحد تحت فشار عملی قرار داده نشوند، صلح و ثبات در افغانستان ایجاد نخواهد شد. افغانستان با‌ثبات، مساوی با منطقه و جهان با‌ثبات است. جنگ‌های دوامدار افغانستان روزی همه کشورهای منطقه و جهان را فرا خواهد گرفت. تنها گزینه‌ای که شورای امنیت می‌تواند درد مردم افغانستان را التیام بخشد، این است که آتش‌بس عمومی اعلام کند.

نباید از سازمان ملل متحد و شورای امنیت انتظار بیش از حد داشت. برای بیرون‌رفت از جنگ افغانستان و رسیدن به صلح و ثبات دایمی در این کشور، باید همه مردم متحد شوند و کار کنند؛ یکی با قلم و دیگری با تفنگ. همه باهم می‌توانیم حماسه‌آفرین شویم و جهانیان را آگاه بسازیم که سرنوشت ما را خود ما تعیین می‌کنیم و جاویدانه به حیات خود ادامه می‌دهیم.

دکمه بازگشت به بالا