طالبان در جنگ با دولت شانس پیروزی ندارند

خلیل اسیر

جنگ با دولت، بدترین انتخاب گروه طالبان پس از خروج سربازان بین‌المللی از افغانستان است. شانس گروه طالبان برای پیروزی در این جنگ تقریباً صفر است. این جنگ حتا می‌تواند جایگاه سیاسی فعلی گروه طالبان در آینده افغانستان را آسیب بزند.

دولت از نگاه نیروی نظامی از هر حیث در موقعیت برتر نسبت به گروه طالبان قرار دارد. این برتری هم در تعداد، هم در آموزش و مهارت و هم در امکانات و تسلیحات این نیروها دیده می‌شود. تنها مدیریت سالم این نیروها نیاز است که پیروزی دولت در فاز تازه جنگ را ضمانت کند.

دولت افغانستان به ‌شمول نیروهای مسلح آن، مورد حمایت جامعه جهانی است. از این‌رو، دست دولت در تأمین نیازهای مالی و تسلحیاتی آن، از مراجع بیرونی کاملاً باز است. این شانس اما برای گروه طالبان وجود ندارد.

مشروعیت دینی جنگ گروه طالبان با دولت هم بارها زیر سوال قرار گرفته است. از این حیث، هیچ کشور اسلامی جرأت حمایت علنی از جنگ این گروه با دولت افغانستان را ندارد. پای گروه طالبان از این جهت نیز در جنگ با دولت می‌لنگد.

پاکستان که متهم به حمایت از گروه طالبان است، نیز توان همکاری مالی و تسلیحاتی طولانی‌مدت با طالبان را نخواهد داشت. ضمن آن‌که این کشور به عنوان عضو مکانیسم «ترویکای توسعه‌یافته» از بازگشت کامل طالبان به قدرت حمایت نمی‌کند.

تنها درآمد گروه طالبان برای تمویل جنگ این گروه با دولت، مواد مخدر، معادن و عشر و زکات است. به دلیل ممنوعیت قاچاق معادن و مواد مخدر، به نظر نمی‌رسد که گروه طالبان بتواند به منابع مالی باثبات برای تمویل این جنگ دست یابد. میزان درآمد این گروه از عشر و زکات هم در سطحی نیست که بتواند جنگ طولانی این گروه با دولت را تأمین کند.

مهم‌تر از همه آن‌که مردم افغانستان مخالف ادامه جنگ هستند و در صورت شروع فاز تازه جنگ بین دولت و طالبان، از دولت حمایت خواهند کرد. این حمایت می‌تواند در دو شکل سیاسی و نظامی انجام پذیرد و پایان جنگ را به نفع دولت رقم بزند.

مردم افغانستان زنده‌گی در سایه «امارت اسلامی» را تجربه کرده‌اند و از آن خاطره خوش ندارند. برای مردم تنها همین خاطره بد کافی است که در جنگ بین دولت و طالبان از دولت پشتی‌بانی کنند. البته معنای این پشتی‌بانی آن نیست که دولت کنونی مطلوب‌ترین دولت برای مردم است؛ اما در مقام انتخاب، فعلاً گزینه بهتر از آن برای مردم موجود نیست.

اشرف غنی به عنوان رییس جمهور نیک می‌داند که اگر گروه طالبان وارد فاز تازه جنگ با دولت شود، دولت زیر اداره او از سوی مردم پشتی‌بانی خواهد شد. به همین دلیل است که اشرف غنی زیاد نگران این جنگ نیست و شکست را در تقدیر خود تصور نمی‌کند. بخش بزرگ این اعتماد به نفس ریشه در همین آگاهی از آماده‌گی مردم برای مقاومت در برابر گروه طالبان دارد.

بعضی از فرماندهان محلی مدت‌ها است که برای جنگ با گروه طالبان آماده‌گی می‌گیرند. دولت از این ترتیبات آگاه است. تردیدی نیست که دولت برای جلوگیری از سقوط ولایات و یا ولسوالی‌های مهم به دست طالبان، از این فرماندهان حمایت خواهد کرد. همکاری متقابل دولت و شبه‌‎نظامیان ضد طالب، طبیعی است که تلاش طالبان برای «فتح» را دشوار خواهد ساخت.

از جانب دیگر، شانس رهبری دولت نسبت به رهبری گروه طالبان برای انجام معامله سیاسی با گروه‌ها، احزاب و کنش‌گران ناراض از دولت بسیار زیاد است. کسانی که در جبهه سیاسی مخالف دولت قرار دارند، هیچ‌گاه آماده پذیرش «امارت اسلامی» به عنوان نظام بدیل برای دولت جمهوری اسلامی کنونی نیستند. آن‌ها در شرایطی که بیم سقوط دولت و بازگشت طالبان به قدرت متصور باشد، در کنار دولت خواهند ایستاد. این یک شانس طلایی برای دولت است که گروه طالبان از آن نیز محروم است.

طبق آنچه در بالا به صورت فشرده مورد اشاره قرار گرفت، می‌توان گفت که جنگ با دولت، بدترین انتخاب گروه طالبان پس از خروج سربازان خارجی از افغانستان است. هیچ نشانه روشنی از احتمال پیروزی گروه طالبان در فاز تازه جنگ این گروه با دولت مشاهده نمی‌شود. حتا این جنگ می‌تواند فرصت‌های سیاسی کنونی را که برای مشارکت این گروه در قدرت فراهم شده است، با خطر نابودی روبه‌رو کند. در حال حاضر، افکار عمومی برای صلح با گروه طالبان و مشارکت این گروه در قدرت کاملاً مساعد است؛ اما در صورت تلاش این گروه برای ادامه جنگ و سقوط دولت، ممکن است این وضعیت به زیان این گروه تغییر کند.

دکمه بازگشت به بالا