گسترش جنگ در شمال؛ آواره‌گان: همه چیز خود را از دست دادیم

شکیبا سعیدی

سقوط ولسوالی‌ها و افزایش ناامنی‌‌، جنگ‌ و خشونت در بیش‌تر ولسوالی‌های ولایات شمال، باشنده‌گان این ولایت‌ها را مجبور کرده است تا خانه و کاشانه‌شان را ترک کنند و به ولایت بلخ به ویژه شهر مزار شریف پناه گزینند.

این بی‌جا شده‌گان که جنگ همه چیز را از آنان گرفته است، از حکومت می‌خواهند تا برای‌شان مکان بودوباش و کمک‌های غذایی فراهم کند. با این حال مسوولان در ریاست امور مهاجرین بلخ می‌گویند که تا‌کنون در حدود دو هزار خانواده از ولایت‌های شمال به شهر مزارشریف بی‌جا شده‌اند و با گذشت هر روز بر شمارشان افزوده می‌شود.

محمد‌جان حدود ۳۵ سال سن دارد و از باشنده‌گان اصلی ولسوالی قیصار فاریاب است. او بعد از آن‌که خانه‌اش در پی جنگ ویران شد، به مزارشریف پناه آورد‌. محمد‌جان به روزنامه ۸صبح می‌گوید: «خانه‌های ما چپه شد، حویلی ما خراب شد، تمام وسایل زنده‌گی ما از بین رفت. فرار کردیم و به بسیار مشکل خود را کشیدیم و به بلخ آمدیم.» او که در یکی از گوشه‌های شهر مزارشریف با دیگر بی‌جا شده‌گان زیر خیمه زنده‌گی می‌کند، از حکومت می‌خواهد تا برای‌شان مواد غذایی و دیگر وسایل ضروری را فراهم کند. او می‌گوید: «ما مردم جنگ‌زده هستیم. هیچ کمکی برای ما نیست. همین‌جا در زیر خیمه گرسنه و تشنه خواب هستیم. دولت هیچ توجهی به ما نمی‌کند.»

در حال حاضر در بیش‌تر ولایت‌های شمال جنگ جریان دارد و کنترل بیش‌تر ولسوالی‌های این ولایات به دست گروه طالبان افتاده است.

خیر‌نساء، خانمی است که حدود ۲۸ سال سن دارد. وی از ولسوالی درزاب ولایت جوزجان به شهر مزارشریف آواره شده است. خیرنساء به روزنامه ۸صبح می‌گوید: «ما جنگ‌زده شدیم. همین‌قدر توانستیم خود را بکشیم. دیوار‌های خانه ما چپه شد. خود ما صغیره‌های خود را گرفته برآمدیم. جنگ شدید بود، تنها جان خود را کشیدیم، دیگر وسایل زنده‌گی خود را رها کردیم.»

گلوی خیرنساء را بغض گرفته است. با چادر گل‌دار آبی‌، اشک‌هایش را پاک می‌کند و با بیرون کردن آهی بلندی از دل، می‌گوید: «هی خواهر جان، چه بگویم برایت. ما جنگ شدیدی را تماشا کردیم، سه چهار شهید دادیم. می‌فهمی برادر یک‌دانه‌ام پیش‌روی چشم‌های‌مان شهید شد. دیگر چاره نداشتیم، همین اولاد خود را گرفته سر‌خشک خود را کشیدیم. دیگر چاره نیافتم، با همین چهار دانه صغیر خود برآمدم و این‌جا آواره شدم.»

مسوولان ریاست امور مهاجرین و عودت‌کننده‌گان در بلخ می‌گویند که بیش‌تر بی‌جا شده‌گان از ولایت‌های فاریاب، سرپل، جوزجان و دیگر ولایات شمال هستند که در حال حاضر در آن‌جا جنگ جریان دارد یا هم بیش‌تر ولسوالی‌های آن در تسلط گروه طالبان درآمده است.

سید‌مسعود قادری، رییس امور مهاجرین بلخ، به روزنامه ۸‌صبح گفت: «متاسفانه در این اواخر به دلیل جنگ‌هایی که در اکثر ولایت‌های شمال وجود دارد، اکثر خانواده‌ها مجبور شده‌اند تا خانه‌های‌شان را ترک کرده و به شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، که امنیت نسبتاً خوبی دارد، بیایند.»

آمارهای ابتدایی ریاست امور مهاجرین در بلخ نشان می‌دهد که در چند هفته اخیر حدود دو هزار خانواده از ولایت‌های فاریاب، جوزجان، سرپل و کندز به شهر مزارشریف پناه آورده‌اند که شمارشان در حال افزایش است.

فقر و بیکاری از مشکلات دیگری است که زنده‌گی را برای این بی‌جا شده‌گان دشوار کرده است.

تاج‌‌بی‌بی ۶۰ ساله از ولسوالی صیاد سرپل به مزارشریف آمده است. او نیز حکایت‌های تلخی از جنگ در این ولایت دارد. تاج بی‌بی به روزنامه ۸صبح می‌گوید: «جنگ بود، اوقات ما تلخ شد، شب و روز خود را نمی‌فهمیدیم، چهار طرف ما جنگ بود، جدل بود. از دست همین جنگ بود که مجبور شدیم این‌جا آمدیم. جنگ خیلی زیاد بود، ترسیدیم. نتوانستیم حتا یک ترموز یا سطل و یا فرش با خود بگیریم. شباشب سر‌لچ و پای‌لچ از آن‌جا خارج شدیم. هیچ چیز با خود گرفته نتوانستیم تا این‌جا زنده‌گی خود را تیر کنیم.»

تاج‌بی‌بی نیز مثل سایر آواره‌های جنگ در زیر خیمه‌‌ زنده‌گی پر‌مشقتی را سپری می‌کند. خانواده او یک لحاف هم ندارد که از طرف شب استفاده کند. تقریباً ۲۰ روز می‌شود که این‌جا زنده‌گی می‌کند. او می‌گوید که هیچ کس به ما توجه نمی‌کند. به گفته او، آن‌ها از جنگ فرار کرده‌اند، اما نمی‌دانند از گرسنه‌گی، تشنه‌گی و ناداری به کجا فرار کنند.

تاج‌بی‌بی که جنگ و آواره‌گی قامتش را خم کرده، از حکومت و طالبان می‌خواهد تا دیگر دست از جنگ بردارند و بگذارند افغانستان به یک صلح سرتاسری دست پیدا کند.

با این حال رییس امور مهاجرین بلخ می‌گوید که در حد توان برای بی‌جا شده‌گان کمک صورت گرفته است. وی تایید می‌کند که وضعیت این بی‌جا شده‌گان نامناسب است. آقای قادری می‌گوید که ریاست امور مهاجرین همیشه کوشش می‌کند تا با همکاری موسسات مربوط به این‌ها کمک‌های لازم را برساند.

سیدمسعود قادری، رییس امور مهاجرین بلخ، می‌گوید که تیم‌های سروی این ریاست هفته‌ای پنج روز، در طول سال به ‌خاطر تثبیت و شناسایی بی‌جا شده‌گان کار می‌کند. به گفته وی، از شروع سال مالی تاکنون این ریاست در حدود پنج هزار و ۲۰۰ خانواده بی‌جا شده را شامل کمک‌های غذایی و غیر‌غذایی کرده است.

با این حال اکثر این بی‌جا شده‌گان از حکومت و طالبان می‌خواهند که جنگ را کنار بگذارند و برای آوردن صلح تلاش کنند تا زمینه برگشت آنان به مناطق‌شان فراهم شود.

جنگ در ولایت‌های شمال به‌صورت کم‌پیشینه‌ای افزایش یافته است. در حال حاضر حتا در مراکز شماری از این ولایت‌ها، شعله‌های جنگ زبانه می‌کشد.

دکمه بازگشت به بالا