وعده‌های رییس جمهور، دهلیزهای هوایی، راه لاجورد و افزایش ناامیدی دهقانان

سیدحسن حسینی

شش ماه پیش، محمداشرف غنی، رییس جمهوری کشور در برنامه‌ی افتتاحیه راه لاجورد، وعده سپرد که با فرا رسیدن تابستان، میوه‌های افغانستان به خارج صادر می‌شود. او با آب و تاب به دهقانان و مردم تعهد کرد که در سال ۹۸، به وعده‌های خود عمل کرده و رنگ و رویی به زنده‌گی مردم می‌دهد.

اما روایت زنده‌گی نسل دهقان چیزی دیگر است، از قیمت ۱ تا ۳ افغانیگی در هر کیلوی برخی از محصولات تا ناامیدی آنان به صادرات.

 

لاجورد و دهلیزهای هوایی؛ وعده‌هایی که عملی نشد

با بیلی در دست، آب را به جوی‌های تفتیده‌ و خشک باغش هدایت می‌کند. غلام‌حبیب، مردی ۵۶ ساله در روستای «رباط سرخ» ولسوالی کرخ ولایت هرات، تمام عمرش را مشغول کشت‌و‌کار بوده است.

شکاف‌های درشت و باریک پوست انگشتانش نشان‌دهنده‌ی آشنایی او با بیل و زمین و خاک و آب است.

می‌گوید هر سال به امید فروش محصولاتش، بیل بر زمین می‌زند، اما چرخ اقتصاد زنده‌گی‌اش به کندی می‌چرخد. پس از بیل زدن و هدایت آب به باغچه‌، از داخل انباری باغ، چهار سبد بزرگ می‌آورد.

کمرش را با پتویی که سر شانه‌اش گذاشته بسته و  شروع به چیدن زردآلوهای رسیده می‌کند. هنگام چیدن زردآلوها از درخت‌ها می‌گوید هیچ امیدی برای فروش به قیمت بالا ندارد.

 ناامیدی و یأس غلام‌حبیب تنها به او خلاصه نمی‌شود. وضع سایر دهقانان و زمین‌داران در هرات و سایر ولایت‌های غربی افغانستان هم از غلام‌حبیب بهتر نیست. در فراه، یک کیلو بادنجان رومی به یک افغانی به فروش می‌رسد. نرخ تربز هم از یک افغانی تجاوز نمی‌کند. نرخ پیاز، بادنجان سیاه و سایر ترکاری‌ها هم در تابستان که فصل فراوانی است، در ولایت‌های غربی به پایین‌ترین رقم ممکن رسیده است.

شش ماه پیش، محمداشرف غنی، رییس جمهور، در برنامه‌ی افتتاح راه لاجورد، وعده سپرد که با فرا رسیدن تابستان، میوه‌های افغانستان به خارج صادر می‌شود. او به دهقانان و مردم تعهد کرد که در سال ۹۸، به وعده‌های خود عمل کرده و رنگی به زنده‌گی مردم می‌دهد.

دولت افغانستان مسیر لاجورد را یکی از کوتاه‌ترین، مطمین‌ترین و ساده‌ترین راه‌ها برای افغانستان توصیف کرد، زیرا از مرز افغانستان تا بندر ترکمن‌باشی هم جاده و هم خط آهن وجود دارد. باکو نیز از طریق جاده و خط آهن به قارس و استانبول وصل است.

ارزیابی‌های دولت افغانستان نشان داده که انتقال اموال از طریق بندر کراچی پاکستان به شهر مرزی جلال‌آباد در شرق افغانستان حدود ۱۴ روز وقت می‌گیرد و تنها هزینه انتقال یک لاری کالا بیش‌تر از پنج هزار دالر است. هزینه‌ی استفاده از مسیر قزاقستان که ۶ هزار و ۲۰۰ کیلومتر است بیش از چهار هزار دالر و از مرز تورغندی تا قارس ترکیه (راه لاجورد) دو هزار و ۲۰۰ کیلو متر و اندکی بیشتر سه هزار و ۲۰۰ دالر است.

تعهد به این وعده اما از دید مردم و کارشناسان اقتصادی از توان دولت وحدت ملی بالاتر است. مردم به این باوراند که دولت با در دست گرفتن برنامه‌های نادرست اقتصادی نشان داد که توان وفا به عهد ندارد.

در همین حال بیش‌تر از سه ماه قبل، دهلیز هوایی هرات-دهلی گشایش یافت. در اولین محموله، یک هزار و ۳۰۰  کیلو گرام میوه‌ی خشک و زعفران از هرات به مقصد دهلی به پرواز درآمد. بنا بر گزارش ریاست اتاق تجارت و صنایع هرات، پس از اولین پرواز تا کنون، سهولت‌های لازم برای تداوم کار دهلیز هوایی هرات-دهلی، در فرودگاه هرات ایجاد نشده است. سعد خطیبی، رییس اتاق تجارت و صنایع هرات در صحبت با رسانه‌ها، عملکرد دولت را به انتقاد گرفته است. آقای خطیبی می‌گوید که توقع تاجران از دولت بیش‌تر از این بود و بنابر وعده‌ها قرار بود یک هواپیمای کامل مواد صادراتی به مقصد هند بارگیری شود، اما دولت تنها به «عمل نمایشی» بسنده کرد. رییس اتاق تجارت هرات می‌افزاید که وضع موجود برای تاجران قناعت‌بخش نیست و رفته‌رفته وضعیت اقتصادی مردم بدتر می‌شود.

 

بازاریابی برون‌مرزی

رقم صادرات اقلام متفاوت از هرات به بیرون کشور در سال گذشته خورشیدی به ۶۴ میلیون رسیده بود. پیش از این ریاست تجارت و صنعت هرات وعده داده بود که در سال جاری خورشیدی میزان صادرات هرات به مرز ۷۰۰ میلیون دالر می‌رسد. سالی که حالا در فصل برداشت محصول آن قرار داریم و بنا بر گفته‌ی تاجران، هیچ تفاوتی در عمل دیده نشده است. با این حال، سحر محمدی، مدیر عمومی انکشاف و صادرات ریاست تجارت و صنعت هرات در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید که گفت‌وگوها با اتشه‌های تجارتی در کشورهای مختلف جریان دارد و دولت در حال بازاریابی برای محصولات تولیدی هرات در بیرون از کشور است. خانم محمدی تصریح می‌کند که هم‌زمان با سه کشور ترکیه، هندوستان و عربستان، گفت‌وگوها جریان دارد و در آینده‌ی نزدیک شاهد عقد قرارداد بین تاجران افغانستان و کارخانه‌های بزرگ این کشورها خواهیم بود.

در همین حال شماری از تاجران میوه به این نظر اند که دولت باید در کنار بازاریابی در بیرون از کشور، برنامه‌ی ساخت سردخانه‌ را در هرات جدی بگیرد. غلام‌فاروق فخری، از تاجران میوه می‌گوید که ساخت سردخانه نقطه‌ی پایان مشکلات باغداران و تاجران میوه است. او هم‌چنان اضافه می‌کند که در صورت ساخته نشدن سردخانه در هرات، وضعیت باغداری از این هم بدتر خواهد شد. بهار سال ۱۳۹۳ خورشیدی بود که بیل افتتاح و آغاز کار ساخت سردخانه‌ی پنج هزار تنی در نزدیکی فرودگاه هرات زده شد. در آن زمان، وعده‌ها نشان می‌داد که با گذشت دو سال، سردخانه به بهره‌برداری سپرده شده و مشکلات تاجران و باغداران حل می‌شود. حالا اما بیش‌تر از سه سال از زمانی که قرار بود به بهره‌برداری سپرده شود، می‌گذرد ولی خبری از ساخت سردخانه در دست نیست.

 

سیاست اقتصادی «نادرست» دولت

دفتر والی هرات به این نظر است که تمام نیازمندی‌های موجود در سطح محل برطرف شده است.

جیلانی فرهاد، سخنگوی دفتر والی هرات در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که هم ساخت سردخانه و هم تداوم پروازهای حامل محموله‌های تجارتی در دهلیز هوایی هرات-دهلی بسته‌گی به دولت مرکزی دارد. او تأکید می‌کند که وزارت زراعت باید در قسمت ساخت سردخانه توجه نشان دهد. آقای فرهاد هم‌چنان به این نظر است که وزارت تجارت هم باید برای برطرفی مشکلات تاجران اقدام کند. 

در سوی دیگر یعقوب مشعوف، آگاه امور اقتصادی در هرات در صحبت با روزنامه ۸صبح، دولت را به نداشتن برنامه‌ی اقتصادی متهم می‌کند. آقای مشعوف می‌گوید که نداشتن برنامه‌های راهبردی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت، دست دولت را بسته است. او اضافه می‌کند که دولت باید سیاست منظم اقتصادی روی دست گیرد در غیر آن با توجه به مشکلات کنونی، مشکلات دیگری هم برای مردم افزوده می‌شود.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن