تأثیرات بالقوه‌ی نشست سعودی بر جنگ افغانستان

میرویس جواد

قرار است امروز سه‌شنبه نشستی با اشتراک علمای ۳۷ کشور اسلامی در شهر جده‌ی عربستان سعودی درباره‌ی ارزیابی ابعاد شرعی جنگ جاری در افغانستان برگزار شود. به نظر می‌رسد اشتراک‌کنندگان نشست جده بر اهمیت صلح و ثبات در افغانستان تأکید کنند و ماهیت جنگ فعلی در کشور را غیر شرعی بخوانند.

در این نبشته سعی شده است تأثیرات این نشست بر جنگ جاری در کشور ارزیابی شود.

نخست، هدف اساسی این نشست مشروعیت‌زدایی از جنگ جاری در افغانستان است. با توجه به این‌که نشست در عربستان سعودی برگزار می‌شود و پیش از برگزاری آن، شاه این کشور و امام مکه‌ی مکرمه به طور صریح در برابر جنگ جاری افغانستان موضع گرفته‌اند و از طرف‌های درگیر به ویژه طالبان خواسته‌اند که از جنگ کناره‌گیری کنند، توقع مردم و حکومت افغانستان این است که اشتراک‌کنندگان نشست یاد شده، علیه جنگ فتوا صادر کنند. صدور فتوایی در باره‌ی این جنگ، کار طالبان برای توجیه آن از منظر دینی دشوار خواهد شد. این موضوع بالای روحیه‌ی جنگی طالبان تاثیرگذار خواهد بود. اما شرط اساسی در این میان، اطلاع‌رسانی درست از سوی حکومت و رسانه‌ها است. لازم است حکومت و رسانه‌ها دوشادوش همدیگر اطلاع‌رسانی دقیق و فراگیری را ترتیب دهند.

دوم، با توجه به این‌که عربستان سعودی مرجعیت دینی شمار زیادی از مسلمانان جهان است، برگزاری این نشست از چند جهت مهم پنداشته می‌شود: نخست این‌که با بلند شدن صدای مخالفت با جنگ از این مرجعیت، توان مخالفت با آن وجود نخواهد داشت. دوم، موجودیت دو شهر مقدس مسلمانان (مکه و مدینه) در این کشور ارزش معنوی نشست را بالا می‌برد. سوم، برای نخستین بار علمای جیّد کشورهای اسلامی در چوکات سازمان همکاری‌های کشورهای اسلامی علیه جنگ جاری در افغانستان فتوا می‌دهند. با توجه به این سه نکته تصور این است که با صدای علمای مذهبی ۳۷ کشور اسلامی مخالفت نخواهد شد؛ مگر این‌که برگزاری آن‌ از سوی طالبان بار دیگر پروژه‌ای علیه «جهاد» طالبان خوانده شود.

سوم، در این نشست ۱۲۰ عالم و مفتی از ۳۷ کشور اسلامی اشتراک می‌کنند. روز دوم کنفرانس در مکه‌ی مکرمه برگزار خواهد شد. در این روز اعلامیه‌ی مشترکی به نام «اعلامیه‌ی مکه» صادر خواهد شد. با توجه به اهمیت این نشست، امید است طالبان مسلح به صلح رو آورند، اما با در نظر داشت این نکته که طالبان به آغاز گفت‌وگوهای صلح با امریکا تأکید دارند، دشوار خواهد بود که به این زودی با حکومت افغانستان وارد مذاکرات صلح شوند؛ چون با آغاز گفت‌وگوهای صلح با حکومت افغانستان، داعیه‌ی طالبان مبنی بر اشغال کشور تضعیف می‌شود. به همین دلیل، این گروه در چنین وضعیتی از باختن روحیه‌ی جنگجویان خویش برای جنگ در برابر حکومت هراس دارد. از همین جاست که پس از آتش‌بس اخیر و برخورد نرم برخی افراد طالبان با نیروهای حکومتی، طالبان سعی دارند که داعیه‌ی مذاکرات و مصالحه‌ی بین‌الافغانی را با تمام قوت اشتباه ثابت کنند.

 

نتیجه

با توجه به جایگاه عربستان سعودی در میان کشورهای اسلامی و مسلمانان جهان و اهمیت کنفرانس همکاری‌های کشورهای اسلامی، مشروعیت دینی جنگ جاری در کشور به طور جدی زیر سوال خواهد رفت.

این امیدواری وجود دارد که در اثر فشار کشورهای اسلامی، طالبان در مورد برقراری آتش‌بس تجدید نظر نمایند. روآوردن طالبان به آتش‌بس وضعیت جنگ را تغییر خواهد داد و گام دیگری به سوی صلح برداشته خواهد شد، اما در صورت تداوم جنگ از سوی طالبان، این ایده همه‌گیر خواهد شد که جنگ طالبان جنگی برای دین نیست، بلکه یک جنگ استخباراتی است و هدف اساسی آن تأمین منافع کشورهای مشخص در منطقه است.

دیدگاه are closed.