مردم افغانستان در آتش جنگ می‌سوزند

جنگ در افغانستان شدت بی‌پیشینه‌ای یافته است. در هژده ولایت جنگ است. تاکنون بیش از هزار غیرنظامی در این جنگ کشته شده، هزاران تن دیگر بی‌خانمان و آواره شده‌اند و روند مرگ‌ومیر مردم ملکی ادامه دارد. مناطق مسکونی و بازارها و دکان‌های مردم در آتش جنگ می‌سوزد. مردم از مناطق جنگی به گونه سیل‌آسا به مناطق امن‌تر در حال فرار هستند. مردم بی‌جاشده با کمبود شدید مواد اولیه و سرپناه روبه‌رو ‌شده‌اند و اگر اقدام جدی در جهت توقف این جنگ ویرانگر از جانب کشورهای مهم جهان نشود، فاجعه بزرگ انسانی و حقوق بشری در افغانستان به پیمانه غیرقابل وصفی رخ خواهد داد.

وخامت اوضاع به حدی است که شورای امنیت سازمان ملل متحد تشکیل جلسه ویژه داد و فرستاده ویژه این سازمان برای افغانستان از «سوریه‌ای شدن افغانستان» در این جلسه سخن گفت.

با وجود درخواست فوری توقف جنگ و توصیه به بازگشت طالبان به میز مذاکره؛ اما هیچ‌گونه تمایلی از جانب این گروه برای دست کشیدن از جنگ و بازگشت به میز مذاکره دیده نمی‌شود.

طالبان در تازه‌ترین دور جنگ و خشونت‌ها به ولایت‌های کندز، بدخشان، تخار و جوزجان یورش برده‌اند و جنگ سختی در این ولایت‌ها میان نیروهای امنیتی با همکاری خیزش‌های مردمی و طالبان در جریان است. بدون شک نتیجه این جنگ‌ها مرگ‌ومیر بیش‌تر افراد ملکی، موج تازه بی‌جاشده‌گان داخلی و محرومیت گسترده مردم از حقوق اولیه‌شان است.

با وجود موضع‌گیری‌های کشورهای مهم جهان، به‌ویژه ایالات متحده امریکا برای توقف خشونت‌ها و هم‌چنان با ازسرگیری حملات هوایی امریکایی‌ها بر مواضع طالبان، این گروه هنوز به خواست جهان و امریکا وقعی نگذاشته و بر شهرهای بیش‌تر در حال انجام حملات است.

این حملات در کنار آن‌که پیامدهای وسیع و فاجعه‌بار انسانی در پی دارد، وجهه امریکا را به عنوان کشوری که روند مذاکرات صلح را مدیریت می‌کرد و هم‌چنان به خاطر اعلام خروج نابهنگام نیروهایش از افغانسان، خدشه‌دار ساخته است.

اداره رییس جمهور بایدن بدون هیچ دوراندیشی و پدیدار شدن نیت واقعی صلح از جانب طالبان و بدون مشورت با حکومت افغانستان، تصمیم به خروج کامل نیروهایش از این کشور گرفت. این خروج نابهنگام خلاهای جدی امنیتی را در افغانستان به وجود آورده است.

قطع شدن ناگهانی حمایت‌های هوایی و لوژستیکی از نیروهای امنیتی افغانستان، خلای بزرگی را ایجاد کرد که پیامدهایش را مردم این سرزمین به وضوح در خطوط نبرد حس می‌کنند.

اداره ترمپ با دادن مشروعیت و فضای بی‌پیشینه به طالبان، آن‌ها را در جایگاه یک گروه مشروع سیاسی قرار داد و حس پیروزی را به آن‌ها به ارمغان آورد. برخورد ناسنجیده با حکومت افغانستان و تنها گذاشتن آن در میدان‌های جنگ، باعث شد که طالبان فکر کنند که جهان حضور آن‌ها را بدون قیدوشرط به رسمیت شناخته است.

این برخورد ناسنجیده اینک تمام دستاوردهای مشترک جهان و مردم افغانستان را با خطر روبه‌رو کرده است. هرچند اعلام حمایت هوایی امریکایی‌ها از نیروهای امنیتی می‌تواند برای متقاعد کردن طالبان برای بازگشت به میز مذاکرات عامل مهمی باشد؛ اما این اقدام و اقداماتی مانند خروج باید پا به پای تعهد طالبان برای رسیدن به آتش‌بس دایمی و ادامه مذاکرات معنادار صلح عملی می‌شد. برخوردهای ناشیانه و شتاب‌زده همکاران بین‌المللی افغانستان، اینک این کشور را در وضعیت وخیمی قرار داده است.

پیامدهای انسانی جنگ افغانستان ترسناک است. مردم بدون دست‌رسی به کوچک‌ترین کمک در میدان‌های جنگ در بی‌سرنوشتی رها شده‌اند. مردم افغانستان با حضور در میدان‌های جنگ در قالب خیزش‌های مردمی نشان داده‌اند که می‌خواهند از نظام و دستاوردهای دو دهه اخیر دفاع کنند. جهان مکلف است که در چنین شرایطی مردم افغانستان را تنها نگذارد و از ابزارهای موثر برای توقف جنگ طالبان استفاده و آن‌ها را از طریق فشارهای معنادار وادار به بازگشت به میز مذاکره کند.

برای رسیدن به چنین شرایطی، لازم است تا تلاش‌های جدی دیپلماتیک در سطح منطقه و کشورهای اثرگذار بر طالبان از سر گرفته شود. در کنار آن باید جهان برای کمک‌رسانی به مردمی که در اثر جنگ‌ها دار و ندارشان را از دست داده‌اند، آماده شود.

جنگ افغانستان تنها جنگ مردم این کشور نیست. این جنگ باید با تلاش‌های جهانی پایان یابد و طالبان وادار شوند تا حملات‌شان بر شهرها را متوقف و از طریق گفت‌وگو برای خود در افغانستان فرصت‌هایی را جست‌وجو کنند.

دکمه بازگشت به بالا