لویه‌جرگه تلاشی برای تاخیر در مذاکرات صلح است

عابد سعیدی

رییس جمهور غنی در پیامی که به مناسبت فرارسیدن عید قربان ایراد کرد، در مورد رهاسازی ۵۰۰ زندانی طالب که دولت افغانستان آنان را دخیل در جنایت‌های ضد بشری می‌داند گفت که طبق قانون رهایی این افراد از سطح صلاحیت او بالاتر است. او گفت برای آزادسازی این تعداد از طالبان باید به دیدگاه مردم رجوع کند. به همین دلیل لویه‌جرگه مشورتی را جهت بررسی این موضوع دعوت خواهد کرد.

حالا هم مقام‌های دولت می‌گویند که لویه‌جرگه به تاریخ ۱۷ اسد، برگزاری می‌شود. مشخص نیست که دولت افغانستان که ماشین اداری به شدت کند و کم کار دارد، می‌تواند در ظرف سه روز زمینه‌ی برگزاری لویه‌جرگه را مهیا سازد یا خیر. اما با توجه به رویکرد و برخورد‌های فراقانونی رییس جمهور در طول پنج – شش سال گذشته، واکنش جدید رییس جمهور و اذهان عامه به این مسأله که رهاسازی ۴۰۰ طالب از صلاحیت او بالا است، در تحلیل محافل سیاسی نوعی فرافکنی محسوب شده است.

رییس جمهور در طول پنج سال حکومت وحدت ملی و حالا در چند ماه گذشته از حکومت جدیدش، عمل‌کرد فراقانونی فراوانی داشته است. مجلس نماینده‌گان بخشی از این قانون‌شکنی‌های رییس جمهور را آشکار ساخته است که شامل صادر کردن فرمان‌های تقنینی پشت سر هم، آن هم در مخالفت با قانون اساسی، تعیین سرپرستان برای وزارت‌خانه‌ها و تداوم کارشان بر خلاف قانون تا ماه‌های طولانی، انتقال پول از یک کد به کد دیگر و مهم‌تر از همه بی‌تفاوتی در مقابل تصویبات مجلس. به طور مثال مجلس نماینده‌گان طرح دسترخوان ملی را به دلیل این که کارکرد آن واضح نیست و هم‌چنان به دلیل شفاف نبودن مکانیسم این طرح و امکان وجود فساد در آن، طرح دسترخوان ملی را رد کرد. اما رییس جمهور برخلاف این تصویب دستور داده است که این برنامه هم‌چنان کار خود را به پیش ببرد.

بنا از دید محافل سیاسی مخالفت با آزادسازی ۴۰۰ طالب باقی مانده، به جز فرافکنی و ایجاد چالش در مسیر مذاکرات صلح چیز دیگری نیست. ورنه رییس جمهور نزدیک به پنج هزار طالب را در ظرف سه ماه گذشته آزاد ساخته است. امکان ندارد در میان این حجم از زندانیان طالب، کسانی نباشند که جرایم جنایی انجام نداده باشند یا متهم به جنایت‌های ضد بشری نباشند.

واقعیت این است که رییس جمهور به این باور رسیده است که فشار امریکا برای آغاز هرچه زودتر مذاکرات صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان، بیش‌تر بازخورد رسانه‌ای در امریکا دارد و می‌تواند روی روند انتخابات امریکا که در نوامبر سال ۲۰۲۰ میلادی برگزار می‌شود، اثرگذار باشد. با توجه به عمل کرد نه چندان رضایت‌مندانه دونالد ترمپ در امریکا، رییس جمهور جمهوری‌خواه این کشور، نگران است که نتواند برای دور دوم هم موفق به گرفتن کرسی ریاست جمهوری شود. او باید افکار عامه را به سوی مسأله مهم‌تر از کارکرد ضعیف حکومتش در دور اول ریاست جمهوری‌اش منحرف بسازد. توافق صلح دولت افغانستان و طالبان می‌تواند بهترین گزینه برای انحراف افکار باشد. در امریکا بیش‌ترین مردم طالبان را عامل اصلی رشد افراط‌گرایی در جهان می‌دانند. رسیدن به یک توافق با این گروه و وارد شدن آنان در چرخه مدرن حکومت‌داری، برای افکار جهانی می‌تواند حاوی این مسأله باشد که دیگر در هیچ جای جهان، جهادی‌گری مورد حمایت قرار نمی‌گیرد.

مسلماً دولت ترمپ تلاش خواهد کرد با یک توافق نصف‌و‌نیم‌بند، سروته‌ی قضیه افغانستان را روی هم بیاورد. تا از این مسأله برای خود ابزار کمپین‌های انتخاباتی خود تهیه کند. رییس جمهور به خوبی به این مسأله واقف است. او نیز با کش دادن مسأله مذاکره و وارد کردن بهانه‌ها مختلف می‌خواهد تا مذاکرات صلح را با تاخیر برگزار کند. تا اگر شود امتیازی از امریکا برای خود بگیرد. اروپایی‌ها هم که از به وجود آمدن ثبات متزلزل و شکننده در افغانستان هراس دارند و خواهان آمدن ثبات دایمی در افغانستان اند، در این عرصه با غنی همراه‌اند. لویه‌جرگه مشورتی، مسلماً هیچ مشورت سودمندی برای رییس جمهور نخواهد داد. اصلاً رییس جمهور کسی نیست که به مشورت‌های لویه‌جرگه وقعی بگذارد. تنها کاری که لویه‌جرگه خواهد کرد، تاخیر در آغاز مذاکرات صلح در افغانستان است، و این دقیقاً همان چیزی است که رییس جمهور در حال حاضر به شدت نیاز دارد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن