سایه‌ی سنگین انتخابات امریکا بر گفت‌وگوهای دوحه

به تاریخ سوم ماه نوامبر، انتخابات امریکا برگزار خواهد شد. همان‌گونه‌ که در شروع مذاکرات میان‌افغانی پیش‌بینی می‌شد، این انتخابات اثر سنگینی بر مذاکرات دوحه بر جا گذاشت.

گفت‌وگوهای دوحه با میانجی‌گری امریکا میان هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی افغانستان و هیأت مذاکره‌کننده‌ی گروه طالبان چیزی بیش‌تر از یک‌ ماه پیش آغاز شد. از همان آغاز که بحث روی اصول رفتاری بود، بحث سند مرجع این گفت‌وگوها به میان آمد. طالبان بر مرجعیت سند توافق‌نامه‌ی دوحه تأکید داشتند. از آن‌جایی که آن توافق‌نامه میان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان امضا شده بود، دولت افغانستان هیچ‌گونه الزامیتی برای پابندی به آن نداشت. هیأت مذاکره‌کننده‌ی دولت می‌گفتند که در کنار توافق‌نامه‌ی دوحه، اعلامیه‌ی مشترک کابل – واشنگتن نیز باید در نظر باشد، طالبان اما نمی‌پذیرفتند و همواره تأکید بر محوریت توافق‌نامه‌ی دوحه داشتند.

در کنار مسأله‌ی مرجعیت فقه حنفی، این مسأله باعث اصلی بُن‌بست در گفت‌وگوهای میان‌افغانی در دوحه بود. این بُن‌بست‌ها با تلاش‌های فراوانی که انجام شد، شکسته نشد و اینک گفت‌وگوهای میان‌افغانی تقریباً در حالت تعلیق قرار دارد.

طالبان حتا به توافق‌نامه‌ی دوحه پابندی نشان ندادند و با انجام حملات مرگ‌بار از فیصله‌ی کاهش خشونت‌ها سر باز زدند. این تخطی باعث شد که نیروهای هوایی ایالات متحده امریکا در جنگ ولایت‌های فراه و هلمند، مداخله کنند و مواضع طالبان را زیر رگ‌بار بگیرند. این حملات هوایی تلفات سنگینی بر طالبان در جنگ هلمند وارد کرد.

به تاز‌‌گی نیروهای امریکایی پایگاه‌های طالبان در ولایت میدان‌وردک را نیز مورد حمله قرار داده‌اند. این حملات از جانب نیروهای امریکایی براساس توافق‌نامه‌ی دوحه عنوان شده‌ است که از جانب طالبان رد شده‌ است. چیزی که مسلم است، این است که این حملات به علت سرپیچی طالبان از توافق‌نامه‌ی دوحه انجام شده‌اند. طالبان می‌بایست براساس توافق‌نامه‌ی دوحه با شروع مذاکرات میان‌افغانی خشونت‌ها را کاهش می‌دادند، اما اینک که یک‌ ماه از آغاز مذاکرات میان‌افغانی در دوحه می‌گذرد، گروه طالبان در ۲۶ ولایت افغانستان جنگ را تشدید بخشیده‌اند.

در میز مذاکرات نیز طالبان با تأکید صرف بر توافق‌نامه‌ی دوحه که حکومت افغانستان خود را ملزم به رعایت آن نمی‌داند، عملاً روند گفت‌وگوهای میان‌افغانی را با بُن‌بست رو‌به‌رو کرده‌اند.

منابعی به ۸صبح گفته‌اند که علت بُن‌بست در گفت‌وگوهای میان‌افغانی از جانب طالبان، نزدیکی انتخابات ایالات متحده امریکا است.

به قول این منابع، طالبان با مشوره‌ی حامیان منطقه‌ای‌شان منتظر اند تا نتایج انتخابات ایالات متحده امریکا روشن شود و پس از آن درباره گفت‌وگوهای میان‌افغانی تصمیم بگیرند.

طالبان که ظاهراً تصامیم خود را مستقل عنوان می‌کنند، منتظر اند که پس از انتخابات ایالات متحده امریکا سرنوشت توافق‌نامه‌ی دوحه چه خواهد شد. آیا ترمپ یا بایدن پس از انتخابات نیز به این گفت‌وگوها علاقه‌مند خواهد بود؟ آیا پس از انتخابات ـ هر نامزدی که به پیروزی برسد ـ برنامه‌ی بیرون‌ کشیدن شماری از رهبران طالبان از لیست سیاه عملی خواهد شد؟

طوری‌ که دیده می‌شد، رییس‌ جمهور ترمپ به توافق‌نامه‌ی دوحه به عنوان برگی می‌نگریست که از آن در پیکارهای انتخاباتی‌اش استفاده کند. برخلاف انتخابات قبلی ایالات متحده امریکا که در آن از افغانستان کم‌تر خبری بود، این‌ بار مسأله‌ی صلح با طالبان یکی از مسایلی بود که ترمپ در توییت‌های مکرر از آن یاد کرد.

نماینده‌ی وزارت امور خارجه‌ی امریکا نیز به گونه‌ی فعالی روند گفت‌وگوها را دنبال می‌کرد و با سفرهای پرشمار می‌خواست این گفت‌وگوها را پیش از انتخابات ریاست جمهوری تا آن‌جا که ممکن است، پیش ببرد.

طالبان اما با بهانه قرار دادن توافق‌نامه‌ی دوحه عملاً در جلو مذاکرات بُن‌بست حل‌ناشدنی‌ای ایجاد کرده‌اند.

آن‌ها در انتظار انتخابات ریاست جمهوری امریکا نشسته‌اند. انتخابات ریاست جمهوری امریکا صرف نظر از این‌که کدام یکی از نامزدان برنده می‌شود، روی گفت‌وگوهای دوحه اثر ژرفی خواهد گذاشت. آن‌چه مسلم است، این است که طالبان در روز نخست پس از انتخابات، آن قدر و قیمت پیشین را از دست خواهند داد، احتمالاً دستگاه دیپلماسی ایالات متحده امریکا به مسیر اصلی‌اش بر‌خواهد گشت و بر طالبان فشارهای بیش‌تری برای پیش‌برد گفت‌وگوها وارد و شرایط سنگین‌تری بر آن‌ها وضع خواهد شد.

طالبان این مسأله را فهمیده‌اند، به همین علت گفت‌وگوهای صلح را با بهانه ‌گرفتن توافق‌نامه‌ی دوحه عملاً به بُن‌بست کشانده‌اند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن