سکتور صنایع استخراجی، گزینه‌ای برای حل چالش‌های اقتصادی

افغانستان درگیر اقتصاد به شدت پیچیده‌ی متشکل از اقتصاد قانونی، غیرقانونی و مداخلات سیاسی در اقتصاد است. پیچیده‌گی اقتصادی و مداخلات سیاسی نادرست هر جامعه را به انزوای اقتصادی می برد و سکتور خصوصی را -که مهم‌ترین بخش اقتصاد در هر جامعه می‌باشد- از همه بیشتر آسیب می‌زند. سکتور صنایع استخراجی هم یکی از مهم‌ترین نهادهای اقتصادی برای رشد اقتصادی هر کشور به شمار می‌رود، اما سوال اساسی این‌جاست که تا چه اندازه‌ای از این سکتور در اقتصاد افغانستان استفاده شده است؟ طبق گزارشات موجود، صرف سرمایه‌گذاری‌های اندک در قسمت استخراج معادن افغانستان صورت گرفته است. اکثریت این سرمایه‌گذاری‌ها از سوی سازمان‌های بین‌المللی انجام شده و آمار و ارقام درست از عواید آن موجود نیست.

یکی از گزینه‌ها برای رهایی از چالش‌های اقتصادی افغانستان می‌تواند فعال‌ساختن و بهره‌برداری از صنایع استخراجی باشد. افغانستان سرشار از آهن، لیتیم، کوبالت، فلزات گران‌بها از جمله طلا و مس است. افغانستان با استفاده و بهره‌برداری دوام‌دار از معادن و منابع طبیعی می‌تواند به بزرگترین صادرکننده‌ی مواد خام در منطقه بدل شود و دیگر نیازمند کمک‌های خارجی نباشد.

توجه، بهره‌برداری و مدیریت درست معادن افغانستان نه تنها می‌تواند نیازهای اساسی افغانستان از جمله تمویل و تجهیز اردو، امنیت، صحت، تعلیم و تربیه و… را مرفوع کند، بلکه در قسمت برجسته‌گی نقش اقتصادی افغانستان در منطقه نیز مؤثر واقع شود؛ البته که عملی‌شدن این امر نیازمند پلان‌گذاری‌های درازمدت است. معدن‌کاری‌ها به شکل رسمی آن می‌تواند تأثیر به‌سزایی در اقتصاد افغانستان و تواناشدن جامعه ایجاد کند. در قسمت افزایش شغل برای شهروندان کشور، رشد اقتصادی، و در درازمدت باعث رهایی از وابسته‌گی‌های اقتصادی و تعویض واردات خواهد شد. برای حل وابسته‌گی‌های اقتصادی افغانستان، لازم است که با استفاده از سکتور استخراجی اقتصاد افغانستان تقویت، سهم سکتور خصوصی افزایش یافته و به پایدار شدن اقتصاد تمرکز شود. ایجاد زمینه‌ی کار، رشد اقتصادی و جلب سرمایه‌گذاری‌ها می‌تواند پیامدهای مثبت فعال‌شدن این سکتور باشد.

دلایل زیادی در قسمت نبود بهره‌برداری از معادن و منابع طبیعی را می‌توان دریافت از جمله موجود نبودن صنایع استخراجی، نبود انگیزه برای سکتور خصوصی در قسمت سرمایه‌گذاری‌ها در این بخش، پالیسی‌های متناقض، موجود نبودن زیربنای استخراجی،  نبود دانش تخصصی، سیاسی‌شدن منابع طبیعی، اندک‌بودن سرمایه‌گذاری‌های خصوصی در بخش معادن، موجودیت فساد، مشکلات امنیتی، نبود سیستم درست نظارت و کنترول، کمبود متخصصین و امکانات سازمانی و توجه نداشتن حکومت در قسمت معادن، کار را دشوارتر ساخته است.

به گفته‌ی کارشناسان معادن، افغانستان طیف وسیعی از معادن دست‌نخورده را در خود دارد که با استفاده از آن می‌تواند به خودکفایی اقتصادی برسد و بعد از پایان یافتن کمک‌های خارجی، پشتیبان اقتصادی این کشور باشد، اما آیا افغانستان آماده‌ی استخراج این معادن است؟ این پرسشی است که نگرانی‌ها را در قسمت بهره‌برداری از معادن افزایش می‌دهد. به گفته‌ی بعضی از کارشناسان بهره‌برداری از معادن می‌تواند جنگ بر سر منابع و انحصار آن از طرف بعضی از گروه‌های خاص را در پی داشته باشد و افغانستان آماده‌ی استخراج آن در شرایط کنونی نیست.

استخراج و بهره‌برداری از این منابع، زمانی امکان‌پذیر است که سیستم درست استخراج آن طراحی و امنیت آن تأمین شود و کشور از همه‌ی وابسته‌گی‌های سیاسی خارج شود. همچنان کنترول و نظارت از استخراج معادن افزایش یافته و نهادهای مسئول به گونه‌ی مستقلانه بتواند به مردم و ارگان‌های مربوط پاسخ‌گو باشد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن