چشم طمع به سفره خالی مردم

با گذشت هر روز، هشدارها از فروپاشی کامل نظام اقتصادی کشور و مرگ‌ومیر میلیونی مردم، بیش‌تر می‌شود. آخرین هشدارها در دو روز گذشته داده شده است. رییس بخش بشردوستانه سازمان ملل متحد گفته است قبل از آن‌که فروپاشی اقتصادی افغانستان جان انسان‌های بیش‌تری را بگیرد، باید اقدام شود. به گفته او، نشانه‌های فروپاشی اقتصادی افغانستان آشکار شده و باید از حاد شدن آن جلوگیری شود.

هشدار دیگر در گزارش شبکه خبری «PBS» امریکا آمده است. این شبکه گزارش داده که افغانستان در آستانه «قحطی جمعی» قرار دارد و میلیون‌ها شهروند این کشور با «گرسنه‌گی حاد» دست‌وپنجه نرم می‌کنند. براساس این گزارش، یک میلیون کودک در افغانستان با «سوءتغذیه شدید» مواجه‌اند و ممکن است در زمستان از گرسنه‌گی بمیرند.

پیش از این نیز نهادهای بین‌المللی از پیامدهای فروپاشی اقتصادی افغانستان هشدار داده‌ بودند. در تمامی این هشدارها، از سوءتغذیه و مرگ‌ومیر میلیونی سخن زده شده است. در شرایطی که نظام صحی کشور نیز در معرض سقوط قرار دارد و نهادهای دولتی توان ارایه خدمات را ندارند، امکان جلوگیری از فاجعه با گذشت هر روز کم‌تر می‌شود. حتا همین اکنون نیز برای اقدام دیر شده است.

در نزدیک به چهار ماه گذشته، دامنه فقر به‌شکل وحشت‌ناک و غیرقابل باور گسترش یافته است. مردم در شهرها و روستاها، از تهیه نیازهای اولیه و غذای روز و شب‌شان عاجزند. کار نیست، چرخه اقتصاد از گردش بازمانده و کمک‌های جهانی قطع شده است. حکومت سرپرست طالبان بدون توجه به وضعیت فاجعه‌بار کنونی، شروط جامعه جهانی برای ازسرگیری و تداوم کمک‌هایش را تاکنون نادیده گرفته است. آنان نه خود راهکاری برای نجات جان مردم از گرسنه‌گی دارند و نه به ادامه کمک‌های جهان زمینه و فرصت داد‌ه‌اند.

این در حالی است که مردم این روزها، مجبورند نان نداشته‌‌شان را با حکومت سرپرست طالبان تقسیم کنند. در شهرها و روستاها، به‌صورت دوام‌دار از مردم مالیه، عشر و زکات جمع‌آوری می‌شود. مقدار مالیه، عشر و زکات را افراد طالبان تعیین می‌کنند. صرف نظر از این‌که بازار کار فعال است یا کساد، شهرنشینان مکلف به پرداخت پول هستند. همین‌طور، بدون توجه به خشک‌سالی و ناداری حاکم در اطراف، روستاییان باید عشر و زکات مورد نظر حکومت‌های محلی طالبان را تدارک دهند.

جمع‌آوری پول زیر نام عشر و زکات از سوی طالبان، قبل از سقوط کابل نیز جریان داشت. در آن زمان، اعضای طالبان تنها از بخش‌های تحت تسلط‌شان عشر و زکات می‌گرفتند. پولی که از این مجرا جمع‌آوری می‌شد، بخشی از هزینه جنگ طالبان را تامین می‌کرد. این روش، پس از تسلط طالبان بر کشور، ادامه پیدا کرده است. قرار معلوم، حکومت سرپرست طالبان برای پیش‌برد امور خود، روی پولی حساب باز کرده که به نام عشر، زکات و مالیه از مردم جمع‌آوری می‌شود.

این یادداشت مخالف جمع‌آوری مالیه از شهروندان نیست. بدون شک در سطح جهان بخش قابل ملاحظه هزینه دولت‌ها از سوی مالیه‌دهنده‌گان تامین می‌شود. این نیاز در افغانستان نیز صدق می‌کند، مشروط به آن‌که مردم این سرزمین با یک دولت مسوول روبه‌رو باشند. دولت مسوول قبل از هر چیزی به اصل مردمی بودن قدرت باورمند و در ارایه خدمات عامه به شهروندان متعهد است. در شرایطی که مردم امنیت ندارند، ساختار حاکم آزادی‌های فردی و سیاسی را به رسمیت نمی‌شناسد، خدمات عامه از سوی نهادهای دولتی ارایه نمی‌شود و کمک‌های جهانی نیز قطع است، حکومت سرپرست طالبان براساس کدام دلیل به نام‌های مختلف از مردم پول جمع‌آوری می‌کند؟

مردم در سراسر جهان در برابر خدمات، مالیه می‌دهند. هم‌چنان برای جمع‌آوری مالیه در تمامی کشورها، سیستم شفاف وجود دارد. در افغانستان اما چنین نیست. در این سرزمین پس از پانزدهم آگست، نه خدمات عامه ارایه می‌شود و نه سیستم شفاف و مطمین برای جمع‌آوری پول زیر نام عشر، مالیه و زکات از مردم، وجود دارد.

واقعیت این است که بیش از هفتاد درصد مردم افغانستان، توان تهیه نان روز و شب‌شان را ندارند. میلیون‌ها نفر در این کشور با خطر قحطی و سوءتغذیه روبه‌رو هستند. در چنین وضعیتی، چشم دوختن به سفره‌ خالی مردم و جمع‌آوری پول از آنان، خطر مرگ گله‌ای شهروندان را چند برابر می‌کند. مردمی که توان تهیه یک وعده غذا را ندارند، چگونه برای طالبان عشر، زکات، مالیه و چوب سوخت برای زمستان، فراهم کنند؟ چطور ممکن است ساختاری، قدرت را در یک جغرافیای سیاسی در دست داشته باشد، اما از وضعیت مردم بی‌خبر باشد؟

در برابر فاجعه‌ای که در افغانستان در حال رخ دادن است و نشانه‌های آن با گذشت هر روز آشکارتر می‌شود، نباید سکوت کرد. نهادهای امدادرسان بین‌المللی مسوولیت دارند در راستای محدود کردن این فاجعه اقدام فوری کنند. کشورهای جهان باید دست به کار شوند. این کشورها تنها با نواختن زنگ خطر، نمی‌توانند رفع مسوولیت کنند. ابعاد فاجعه بشری در افغانستان، تنها با اقدام جمعی جهان محدود خواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا