انتخابات شوراهای ولسوالیها به تأخیر افتاد
احزاب و نهادهای ناظر انتخاباتی: هیچ نوع تأخیر پذیرفتنی نیست
آرش عزیزی
با آن که قرار بود انتخابات شوراهای ولسوالیها همزمان با انتخابات پارلمانی در ۲۸ میزان سال جاری برگزار شود اما مسوولان کمیسیون انتخابات از تأخیر در برگزاری انتخابات شوراهای خبر میدهند و میگویند که قرار است انتخابات شوراهای ولسوالیها، همزمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزار شود. اکنون این موضوع نگرانی جدی احزاب و نهادهای ناظر انتخاباتی را در پی آورده است.
بیستم اپریل ۲۰۱۹ (۳۱ حمل ۱۳۹۸) پیش از این، از سوی کمیسیون به عنوان تاریخ برگزاری انتخابات ریاست جمهوری اعلام شده بود. به این ترتیب قرار است انتخابات شوراهای ولسوالیها با شش ماه تأخیر برگزار شود.
وسیمه بادغیسی، معاون عملیاتی و کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات در گفتوگو با ۸صبح، تأخیر در برگزاری انتخابات شوراهای ولسوالیها را تایید کرد و گفت که موضوع برگزاری انتخابات شوراهای ولسوالیها در حال حاضر از دستور کار کمیسیون انتخابات خارج شده است.
به خاطر حضور کمرنگ زنان در انتخابات شوراهای ولسوالی، کمیسیون، مطابق مادهی «۱۰۴» قانون انتخابات موضوع به تعویق افتادن انتخابات شوراهای ولسوالیها را به یک کمیتهی ویژه ارجاع داد که صلاحیت به تعویق انداختن انتخابات را دارد.
مادهی ۱۰۴ قانون انتخابات میگوید: «هر گاه اوضاع امنیتی، حوادث، آفات طبیعی یا حالات مماثل اصل نمایندهگی عمومی و عادلانه را در تدویر انتخابات غیر ممکن سازد و یا اینکه به مشروعیت مراحل انتخابات صدمه رساند، انتخابات به پیشنهاد کمیسیون مستقل انتخابات و تأیید کمیتهای متشکل از رییس و اعضای شورای امنیت ملی، رییسان مجلس نمایندهگان و مجلس سنا، رییس دادگاه عالی و رییس کمیسیون مستقل نظارت بر قانون اساسی کشور از تاریخ معین الی مدت چهار ماه تعویق میگردد.»
با این حال این کمیته تا کنون نظر قطعیاش را در مورد تأخیر در برگزاری انتخابات شوراهای ولسوالیها به کمیسیون انتخابات اعلام نکرده است. این موضوع را از خانم بادغیسی، معاون عملیاتی کمیسیون انتخابات پرسیدیم. او میگوید که کمیسیون از کمیتهی نامبرده خواسته که هر چی زودتر نظرش را اعلام کنند.
اما خانم بادغیسی تاکید کرد: «هرچند این کمیته نظرش را اعلام نکرده اما برگزاری انتخابات شوراهای ولسوالیها در حال حاضر از پلان برگزاری دور شده و این به معنای تعویق آن است.»
از سویی هم همان قسمی که در ماده ۱۰۴ قانون انتخابات آمده، افراد شامل در کمیتهی یادشده حق دارند که تصمیم بگیرند برگزاری انتخابات را نظر به دلیل ذکر شده برای «چهار ماه به تأخیر» بیاندازد. اما مسوولان کمیسیون انتخابات میگویند، به خاطر مشکلات مالی و تخنیکی، قرار است که انتخابات شوراهای ولسوالیها با تأخیر زمانی بیشتر و همزمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزار شود.
این در حالی است که حدود سه ماه پیش، کمیسیون انتخابات، فهرست ابتدایی نامزدان شوراهای ولسوالی را منتشر کرد. مطابق این فهرست، در ۳۳ ولایت کشور [بدون غزنی] شش هزار و ۱۵۲ تن خود را در انتخابات شوراهای ولسوالیها نامزد کردهاند. این آمار شامل پنج هزار و ۷۲۹ مرد و ۴۲۲ زن میشود. با این حساب، زنان در این روند ۶.۸ درصد سهم گرفتهاند.
مطابق به قانون انتخابات، سهم زنان در انتخابات شورای ولسوالیها ۲۵ درصد تعیین شده است. طبق این فهرست: «برای انتخابات شورای ولسوالیها در ۴۲ ولسوالی هیچ مرد و هیچ زنی خود را نامزد و همینطور در ۱۲۰ ولسوالی هیچ زنی خود را کاندیدا نکرده است.»
مسوولان کمیسیون انتخابات گفتند که زمینهی رقابت در این ولسوالیها وجود ندارد و کمیسیون مستقل انتخابات تلاشهای خود را برای کاندیدا شدن افراد بیشتر در این ولسوالیها انجام داد، اما نتیجهی مؤثری نداشت. به همین دلیل برگزاری این انتخابات با تأخیر روبهرو شد.
قرار بود انتخابات شورای ولسوالیها همزمان با انتخابات مجلس نمایندهگان به تاریخ ۲۸ میزان سال روان برگزار شود. گفتنی است که در دو دور انتخابات پارلمانی که در سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۱۰ برگزار شد، نیز انتخابات شوراهای ولسوالیها به دلایل مختلف برگزار نشد.
نگرانی احزاب و جریانهای سیاسی
با این حال محمد ناطقی، عضو ایتلاف بزرگ ملی میگوید، تأخیر در برگزاری انتخابات شوراهای ولسوالیها، مردم و احزاب را نسبت به کارکرد کمیسیون انتخابات، بیشتر بیباور میسازد. او معتقد است که کمیسیون انتخابات کارهای انجامنشدهای بسیاری دارد و باید آن را به درستی به سر برساند.
ناطقی گفت که برگزاری انتخابات شوراهای ولسوالیها همزمان با انتخابات ریاست جمهوری دشواریهای زیادی را در پی میآورد و مسوولیت کمیسیون را چند برابر میسازد.
از سویی هم محمدنعیم ایوبزاده رییس تیفا، یا بنیاد انتخابات شفاف افغانستان میگوید، هیچ نوع تأخیر در برگزاری انتخابات شوراهای ولسوالیها پذیرفتنی نیست و برگزاری انتخابات شورای ولسوالیها یک امر حتمی است و کمیسیون انتخابات مکلف است که این انتخابات را برگزار کند.
ایوبزاده معتقد است که تأخیر در برگزاری انتخابات شوراهای ولسوالی این باور را در میان مردم تداعی میکند که کمیسیون توانایی لازم را در مدیریت روند انتخاباتی ندارد. به گفته او، با آن که مسوولان کمیسیون انتخابات سه سال پیش برای مردم وعده دادند که برای نخستین بار انتخابات شوراهای ولسوالیها را برگزار میکنند اما اگر این انتخابات برگزار نشود، مردم اعتماد شان را به کاکردها و توانایی کمیسیون از دست خواهند داد.
رییس تیفا تصریح کرد که تعویق انتخابات شوراهای ولسوالیها به خاطر مشارکت بیشتر زنان چندان منطقی به نظر نمیرسد و به گفته او، هیچ نوع تضمینی وجود ندارد که به تأخیر انداختن انتخابات شوراهای ولسوالیها، بتواند فضا برای حضور بیشتر بانوان برای شرکت در انتخابات تغییر بدهد و بهتر بسازد. او گفت که کمیسیون انتخابات میتوانست با کارگیری از «سیستم اختصاص کرسیها» حضور زنان را برای ساختار منتخب شوراهای ولسوالیها در اکثر ولسوالیها تضمین کند.
با این حال وسیمه بادغیسی، معاون عملیاتی کمیسیون مستقل انتخابات وعده سپرد که این کمیسیون به خاطر حضور بیشتر بانوان در انتخابات شوراهای ولسوالیهای آینده، تلاش بیشتر خواهد کرد.
او گفت: «کمیسیون انتخابات این بار از نهادهای جامعهی مدنی، رسانهها، نهادهایی که در ارتباط با تأمین حقوق زنان و گسترش مشارکت زنان در انتخابات کار میکنند، خواهد خواست که با کمیسیون در این راستا همکار باشند. برنامههای آگهیدهی گسترش خواهند یافت. تلاش بر آن است که یک برنامهریزی دقیقتر انجام شود تا این که تعداد بیشتر از زنان در انتخابات شوراهای ولسوالیها به عنوان کاندیدا مطرح شوند.»
