دشواری‌های راه لاجورد پابرجاست

سیدحسن حسینی

دست‌کم نزدیک به یک‌سال از افتتاح راه لاجورد می‌گذرد و طی این مدت فقط دو کاروان به این مسیر فرستاده شده‌اند. زمان‌بر بودن ارایه‌ی خدمات کنسولی برای راننده‌گان در کشورهای عضو، نبود توافق‌نامه‌های گمرکی و تفاهم‌نامه‌های دوجانبه و چندجانبه از بزرگ‌ترین مشکلاتی است که تاجران و سرمایه‌گذاران در استفاده از راه لاجورد دارند.

در همین حال اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات با اماواگرهای زیادی به طرح اقتصادمحور ترانزیتی راه لاجورد نگاه می‌کند.

محمدیونس قاضی‌زاده، رییس اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات به این باور است که در درازمدت طرح ترانزیتی راه لاجورد به نفع افغانستان تمام می‌شود اما در کوتاه‌مدت، نفع تاجران داخل کشور از این طرح چشم‌گیر نیست.

آقای قاضی‌زاده می‌افزاید که این مسیر بنا بر تازه بودن با مشکلاتی همراه است و همین اکنون از نقطه نظر اقتصادی توجیه خاصی برای تاجران داخل کشور ندارد. او تصریح می‌کند که فعلاً ایران در غرب افغانستان مسیر مطلوب‌تر و سریع‌تر نسبت به راه لاجورد برای انتقال بار به ترکیه و سپس به بازارهای اروپایی شناخته شده است. به بیان وی این مسیر تا زمانی از طرف تاجران استفاده می‌شود که ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های لازم برای راه لاجورد با امضای تفاهم‌نامه‌ها میان کشورهای عضو فراهم شود.

به گفته‌ی وی ترکمنستان به دنبال ایجاد راه‌هایی است که بتواند از آن به نفع سکتور ترانزیت خودش استفاده کند و افغانستان با توجه به نقش موثر در طرح راه لاجورد، باید گام‌های مهم و ارزنده‌ای بردارد.

 

افغانستان؛ نقطه وصل دو منطقه اقتصادی

راه لاجورد قرار است افغانستان را از طریق آسیای میانه و قفقاز به اروپا وصل کند.

بنا بر گزارش‌ها تا کنون بار سفر برای دو کاروان حامل محموله‌های مختلف با استفاده از راه لاجورد به مقصد کشور ترکیه بسته شده است که از این میان، هزینه‌ی نیمی از مخارج سفر نُه لاری بار را دولت افغانستان پرداخته است.

بهروز توخی، معاون ریاست ترانسپورت زمینی هرات می‌گوید که کاروان اول که شامل نُه لاری می‌شد و به گونه‌ی آزمایشی به راه لاجورد فرستاده شده است. دومین کاروان فقط یک محموله بار داشت که با هزینه‌ی یک شرکت خصوصی به این مسیر فرستاده شد و به گفته‌ی ریاست ترانسپورت زمینی هرات، دست‌کم ۲۵ هزار دالر صرف رفت‌وبرگشت موتر شد.

او تصریح می‌کند که دولت افغانستان به دنبال امضای قرارداد با آذربایجان است تا از این طریق، مشکلات آن عده تاجرانی را که از این مسیر استفاده می‌کنند، کاهش دهد.

 

راه‌ پر چالش لاجورد

افغانستان در اواخر ۲۰۱۳ میلادی با معیاری کردن سیستم گمرک‌ها، مجهز شدن به وسایل حمل‌ونقل، بسته‌بندی کالا و تعهد به حمل کالای مجاز، شرایط عضویت در سیستم بین‌المللی حمل‌ونقل جاده‌ای را تکمیل کرد و به آن پیوست. با پیوستن افغانستان به سیستم بین‌المللی حمل‌ونقل جاده‌ای «TIR» خوش‌بینی‌ها برای راه‌یابی افغانستان به بازارهای جهانی افزایش یافت و زمینه‌ی انتقال کالای تولیدی کشور به ۵۷ کشور دنیا فراهم شد.

با تمام این‌ها برخی از سرمایه‌گذاران در حوزه‌ی حمل‌ونقل به این نظر اند که هنوز دولت افغانستان با وجود پیوستن به سیستم بین‌المللی حمل‌ونقل جاده‌ای نتوانسته ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های لازم را در بخش ترانسپورت و صادرات فراهم کند.

نذیراحمد سروری، مسوول شرکت خصوصی حمل‌ونقل افغان‌تیر که مجری انتقال محموله‌های تاجران از راه لاجورد به ترکیه بود، در گفت‌وگو با ۸صبح گفت که مشکلات زیادی فرا راه آنان قرار دارد. به گفته‌ی وی، رفت‌وبرگشت دومین محموله‌ی ارسالی به راه لاجورد حد اقل چهار ماه را در بر گرفت.

او تصریح می‌کند که با گذشت زمان زیاد هنوز هم تفاهم‌نامه‌های مربوط به «ویزا، خدمات گمرکی، قراردادهای ترانسپورتی دوجانبه و چندجانبه بین کشورهای عضو» از طرف دولت افغانستان با کشورهای عضو راه لاجورد امضا نشده است. آقای سروری می‌افزاید تا زمانی که این تفاهم‌نامه‌ها نهایی نشود، تاجران نمی‌توانند با آرامش خاطر از راه لاجورد در انتقال فرآورده‌های صنعتی و کشاورزی افغانستان به اروپا اقدام کنند.

خواستیم در مورد حل مشکلات کنسولی راننده‌گان افغان در راه لاجورد با وزارت خارجه‌ی افغانستان گفت‌وگویی داشته باشیم اما با تلاش زیاد موفق به برقراری تماس نشدیم.

به باور آگاهان امور اقتصادی، طرح راه لاجورد در صورتی که همه‌جانبه محقق شود و تفاهم‌نامه‌های خدمات ویزا، حمل‌ونقل و گمرکات میان کشورهای این مسیر امضا گردد، افغانستان می‌تواند تا حد زیادی از وابسته‌گی اقتصادی به کشورهای همسایه و گروگان‌گیری‌های اقتصادی و ترانسپورتی دو کشور پاکستان و ایران نجات یابد.

راه ترانزیتی «لاجورد» که تولیدات داخلی افغانستان را از دو گذرگاه «بندر آقینه» در ولایت فاریاب در شمال و «بندر تورغندی» در ولایت هرات به اروپا می‌رساند، در سیزدهم دسامبر سال گذشته‌ی میلادی در هرات با حضور محمداشرف غنی، رییس جمهور کشور افتتاح شد.

رییس جمهور کشور در مراسم گشایش راه لاجورد از زدودن انزوای اقتصادی افغانستان در حکومت وحدت ملی یاد کرد و باز شدن راه لاجورد را امیدی برای انکشاف سکتور ترانسپورت و افزایش حجم صادرات این کشور خوانده بود، اما حالا دید تاجران و سرمایه‌گذاران نسبت به وعده‌های رییس جمهور دگرگون شده است. به باور آنان اگر روند به همین کندی پیش برود، روزنه‌ی امید به بهبود وضعیت اقتصادی بسته خواهد ماند.

دکمه بازگشت به بالا