هزینه بیست سال جنگ افغانستان

منبع: الجزیره

مترجم: مشعل محمدی


مردم در جنگ بالاترین هزینه را می‌پردازند. در حالی ‌که جنگ در افغانستان به ‌رهبری امریکا رو به پایان است، در این گزارش به آخرین آمار هزینه بیست سال جنگ پرداخته شده است.

هزینه انسانی جنگ

براساس آمار دانشگاه براون در مورد هزینه جنگ، در پی حملات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ در امریکا و پس از آن حمله این کشور به افغانستان که منجر به سرنگونی رژیم طالبان شد، تخمین می‌شود که تاکنون ۲۴۱۰۰۰ تن به‌ گونه‌ مستقیم در جنگ جان باخته و صدها هزار فرد ملکی به علت گرسنه‌گی، بیماری و جراحت ناشی از جنگ ویرانگر قربانی شده‌اند.

در این میان، ۷۱۳۴۴ فرد ملکی در دو طرف مرز -۴۷۲۴۵ تن در افغانستان و ۲۴۰۹۹ تن در پاکستان- جان باخته‌اند.

افغانستان ۲۶۷۰ کیلومتر مرز طولانی و کوهستانی با پاکستان دارد که به صورت مکرر درگیری‌های مرزی و حملات هواپیماهای بدون سرنشین امریکا در آن دیده شده است.

براساس آمار سازمان موسوم به شمارش تلفات ائتلاف در عراق، تخمین می‌شود که ۶۶ الی ۶۹ هزار عضو ارتش و پولیس افغانستان که در کنار نیروهای امریکایی جنگیدند، در جنگ جان باختند و نیروهای امریکایی و کشورهای عضو ناتو ۳۵۸۶ تابوت سربازان خود را به خانه برگشت دادند و دست‌کم شش بار چندین نظامی کهنه‌کار نیروهای خارجی در جنگ زخمی شدند. تخمین می‌شود که شمار تلفات شورشیان، به شمول جنگ‌جویان طالب به ۸۴۱۹۱ تن می‌رسد.

افغانستان هنوز هم مرگ‌بارترین مکان برای کودکان به شمار می‌رود. براساس آماری که معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) ثبت کرده است، تنها در یک دهه گذشته دست‌کم ۷۷۹۲ کودک جان باخته و ۱۸۶۶۲ کودک دیگر زخمی شده‌اند. بیش‌تر این کودکان توسط ماین‌های کنارجاده‌ای و حملات هوایی زخمی شده و اعضای بدن خود را از دست داده‌اند.

زنان هم هزینه سنگینی در جنگ پرداخته‌اند. از سال ۲۰۱۰ به این‌سو، ۳۰۰۰ زن در جریان جنگ جان باخته و ۷۰۰۰ زن دیگر زخمی شده‌اند. سال‌ پار، مرگ‌بارترین سال برای زنان در افغانستان در یک دهه گذشته قلمداد شد. در این سال، مرگ ۳۹۰ زن به علت جنگ ثبت شده است.

براساس آمار سازمان ملل از مجموع نفوس تخمینی ۳۸ میلیونی افغانستان، ۲٫۷ میلیون نفر آن مجبور به فرار از کشور و مهاجرت به کشورهای همسایه –پاکستان و ایران- و فراتر از آن شده‌اند و علاوه بر آن چهار میلیون نفوس کشور نیز بی‌جاشده داخلی هستند.

افغانستان ۲۰۰۱ با افغانستان ۲۰۲۱ چگونه مقایسه می‌شود؟

افغانستان پس از سرنگونی رژیم طالبان در سال ۲۰۰۱ به این‌سو، دستاوردهای خوب در عرصه آموزش و پرورش، صحت و حقوق زنان داشته است. امروز امید به زنده‌گی در این کشور بیش‌تر شده، میزان مرگ‌ومیر مادران به نصف رسیده و ۲۷ درصد کرسی‌های مجلس نماینده‌گان در پارلمان به زنان اختصاص داده شده است.

با وجود این پیش‌رفت‌ها، براساس شاخص «صلح و امنیت زنان» که رفاه زنان را در میان انبوه شاخص‌ها ارزیابی می‌کند، افغانستان هنوز در جایگاه آخر و پیش از یمن قرار دارد. در بخش آموزش و پرورش، یافته‌های گزارش یونیسف در سال ۲۰۱۹ نشان می‌دهد که ۳٫۷ میلیون کودک از رفتن به مکتب باز مانده‌اند که ۶۰ درصد آن دختران هستند.

علاوه به این، هنوز هم بیش‌تر افغان‌ها در فقر به سر می‌برند. با وجودی که امریکا بیش از ۹ میلیارد دالر را در مبارزه با مواد مخدر در این کشور مصرف کرد، هنوز هم افغانستان مقدار زیادی از تریاک غیرقانونی را که برای ساخت هیروهین استفاده می‌شود، تولید می‌کند.

براساس آمار (ACLED) یا پروژه محل وقوع درگیری‌های مسلحانه و داده‌های رویداد، از سال ۲۰۱۷ به این‌سو ۱۷۰۵ رویداد خشونت در برابر افراد ملکی ثبت شده است. براساس آمار این نهاد، برای پنج سال پی‌هم افراد ملکی در بیش‌تر روزها در طول سال مورد حمله قرار گرفتند. در سال ۲۰۲۰ میلادی ۴۲۴ حمله در ۲۳۵ روز در سراسر افغانستان ثبت شده است.

در فبروری ۲۰۲۰ میلادی، امریکا و گروه طالبان توافق‌نامه دوجانبه‌ای را امضا کردند و در سپتامبر همان سال مذاکرات صلح افغانستان به‌ گونه رسمی آغاز شد.

با وجود این، حمله بالای افراد ملکی در حال افزایش بود. در جریان چهار ماه نخست ‌سال روان میلادی، ۲۴۵ حمله در ۹۵ روز ثبت شده است که بیش‌تر از دو حمله در روز را نشان می‌دهد.

افغانستان در چهار دهه جنگ به شدت ویران شده است. در سال ۱۹۷۹ میلادی اتحاد جماهیر شوروی به هدف پشتی‌بانی از رهبران طرف‌دار شوروی که تازه قدرت را در کابل در اختیار گرفته بودند، به افغانستان حمله کرد. در دهه بعد، افغانستان یکی از آخرین صحنه‌های جنگ سرد بود؛ چون نیروهای شوروی در جنگ خونین و چریکی در برابر مجاهدان افغان که از سوی امریکا و دیگر کشورها پشتی‌بانی می‌شد‌ند، جنگیدند. شوروی در سال ۱۹۸۹ از افغانستان بیرون شد؛ اما جنگ داخلی که آن کشور به جا گذاشت، ادامه یافت. دهه بعد را هم افغانستان در مبارزه سپری کرد. سیزده سال پس از بیرون‌ شدن شوروی از افغانستان، این کشور بار دیگر از سوی امریکا مورد حمله قرار گرفت.

طولانی‌ترین جنگ تاریخ امریکا و ناتو

امریکا به‌ ریاست جمهوری جورج دبلیو بوش در هفتم اکتوبر ۲۰۰۱ میلادی، یعنی در کم‌تر از یک ماه پس از حمله بالای امریکا در یازدهم سپتامبر همان سال، به افغانستان حمله کرد. ائتلافی که رهبری آن را رییس ‌جمهوری امریکا به دوش داشت، رژیم گروه طالبان را به پناه دادن به اسامه بن لادن، رهبر شبکه القاعده و فردی که مسوولیت حمله‌های یازدهم سپتامبر را به دوش گرفته بود، متهم کرد.

اکنون پس از نزدیک به بیست سال و چهار دوره ریاست ‌جمهوری امریکا، این کشور و متحدانش در سازمان ناتو، متعهد شده‌اند که افغانستان را تا یازدهم سپتامبر سال روان ترک کنند.

در بیش از بیست سال جنگ، ۵۰ عضو ناتو در مأموریت افغانستان شرکت کردند. اوج حضور نیروهای امریکایی و ناتو در سال ۲۰۱۱ میلادی بود که تعداد این نیروها نزدیک به ۱۴۰۰۰۰ نفر می‌رسید. در حال حاضر، شمار آنان نزدیک به ۱۰۰۰۰ نفر می‌رسد که از ۳۶ کشور دنیا در افغانستان مستقر هستند.

علاوه بر این، براساس آخرین آمار فرماندهی مرکزی امریکا، ۲۲۵۶۲ پیمان‌کار در افغانستان حضور دارند. این واحد مرکزی وزارت دفاع امریکا در بخش‌های حمل‌ونقل، ساختمانی، ترجمه و فناوری معلوماتی افرادی را به کار گرفته است. هشت درصد (۱۸۱۳ تن) این پیمان‌کاران کارمندان نیروی امنیت خصوصی را تشکیل می‌دهند.

چه کسی، چه چیزی را در افغانستان کنترل می‌کند؟

افغانستان تا حد زیادی کشور کوهستانی و محاط به خشکه است که ایران در غرب و پاکستان در شرق آن موقعیت دارند. کنترل بالای این کشور پس از راندن گروه طالبان از قدرت در سال ۲۰۰۱ میلادی به‌ گونه فاحش در نوسان بوده است.

براساس ارزیابی ژورنال جنگ طولانی (اف‌دی‌دی)، پس از اوج حضور نیروهای خارجی در سال ۲۰۱۱ و بیرون ‌شدن این نیروها، گروه طالبان بی‌چون‌وچرا احیا شده است. آخرین آمار نشان می‌دهد که حکومت افغانستان یک سوم کشور را در کنترل دارد و دو سوم این کشور بستر جنگ است و یا گروه طالبان در آن کتنرل دارد. مناطقی در اطراف کابل، پایتخت افغانستان که در کنترل حکومت قرار داشت، در سال‌های اخیر از کنترل حکومت بیرون شده یا هدف حملات گروه طالبان قرار گرفته است.

حضور نظامی امریکا در منطقه

در حالی که انتظار می‌رود امریکا و متحدانش در سازمان ناتو تا یازدهم سپتامبر افغانستان را ترک کنند؛ اما حضور آنان در این کشور هم‌چنان ادامه خواهد یافت. انتظار می‌رود که امریکا نیروهای هوایی، پهپادها و سلاح‌های دوربرد خود را برای عملیات‌های هدفمند در سراسر افغانستان مورد استفاده قرار دهد.

پایگاه‌های امریکا در چندین کشور خاورمیانه میزبان نیروهای هوایی این کشور هستند و پایگاه‌های نیروی دریایی ایالات متحده نیز در منطقه فعال‌اند که در فاصله قابل توجه از افغانستان قرار دارند. علاوه بر آن، امریکا هنوز هم ۲۵۰۰ سرباز در عراق دارد که شمار آنان در سال ۲۰۰۷ میلادی به ۱۶۵۰۰۰ تن می‌رسید و هزاران سرباز دیگر در پایگاه‌های خاورمیانه و شمال آفریقا حضور دارند.

براساس گزارش نیروی هوایی امریکا، از ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹ میلادی، هواپیماهای آن کشور نزدیک به ۷۰۰۰۰ حمله بالای افغانستان انجام داده‌اند و نزدیک به ۲۷۰۰۰ بمب توسط هواپیماهای سرنشین‌دار و هواپیماهای از راه دور پرتاب شده است.

هزینه اقتصادی جنگ

براساس آمار پروژه هزینه جنگ، تخمین می‌شود که جنگ در افغانستان تاکنون ۲٫۲۶ تریلیون دالر هزینه داشته است. بخش عمده این پول (۹۳۳ میلیارد دالر) به بودجه جنگ وزارت دفاع امریکا اختصاص داده شده است. در ادامه، ۴۴۳ میلیارد دالر دیگر نیز به آن اضافه شد.

بودجه باقی‌مانده که شامل ۲۹۶ میلیارد دالر می‌شود، برای مراقبت‌های بهداشتی و معلولیت سربازان کهنه‌کار و ۵۹ میلیارد دالر برای بودجه جنگ وزارت امور خارجه اختصاص یافته بود. امریکا هم‌چنان برای قرض‌های سنگین خود در طول جنگ ۵۳۰ میلیارد دالر سود پراخته و ۱۴۴ میلیارد دالر برای طرح بازسازی افغانستان هزینه کرده است.

این ارقام شامل مراقبت‌های سربازان کهنه‌کار در تمام عمر و پرداخت سود در آینده نیست. به این معنا که امریکا پس از ترک افغانستان هم‌چنان هزینه جنگ را پرداخت خواهد کرد.

دکمه بازگشت به بالا