نگرانی صنعت‌کاران از قاچاق آهن هرات

۸صبح – هرات

شماری از صنعت‌کاران در هرات از قاچاق آهن‌آلات داغمه به پاکستان شکایت دارند. به گفته‌ی آنان، از چندی به این‌سو آهن‌آلات داغمه، از طریق مرزهای قانونی و مسیرهای قاچاق به گونه‌ی غیر قانونی و گسترده به پاکستان قاچاق می‌شود. عصمت‌الله وردک، رییس یکی از شرکت‌های ذوب آهن با ابراز نگرانی از این وضعیت می‌گوید که تداوم این روند به نفع سرمایه‌گذاران نیست. آقای وردک دولت را به بی‌پروایی متهم کرده و تأکید می‌کند که شماری از مقام‌های دولتی به طور مستقیم و غیر مستقیم در قاچاق آهن‌آلات به پاکستان دست دارند. همین اکنون در هرات دو کارخانه ذوب آهن فعال است و تمام مواد خام این کارخانه‌ها از آهن‌آلات داغمه‌ای جمع‌آوری شده از ولایت‌های هرات، غور، بادغیس و فراه تهیه می‌شود.

آقای وردک با اشاره به ناامنی اقتصادی و نقش داشتن مافیای اقتصادی در قاچاق آهن‌آلات به پاکستان می‌گوید که ضرورت به مواد خام در پاکستان سبب شده که عده‌ای با استفاده از ابزار غیرقانونی سعی در قاچاق آهن‌آلات ولایت‌های غربی کشور به پاکستان داشته باشند.

 

انبارهای آهن داغمه

در شهر و ولسوالی‌های هرات چندین انبار آهن‌آلات داغمه وجود دارد. بیش‌تر این انبارها پر شده از آهن‌آلات موترهای بازمانده از نیروهای قشون سرخ شوروی است. چند سال پیش، دولت افغانستان در تفاهم با چند شرکت ذوب آهن، حق استفاده از این آهن‌ها را به شرکت‌هایی داد که مفاد قرارداد دولتی را مدنظر گرفته بودند. از آن پس، تمام آهن‌آلات داغمه از مناطق مختلف هرات بر لاری‌ها بار شده و به شهرک صنعتی در کارخانه‌های ذوب آهن تخلیه می‌شد. با وجود این که این قرارداد هنوز وجود دارد اما چندی قبل، چند محموله آهن آلات از سوی پولیس شاهراه هرات-قندهار متوقف شد.

این آهن‌آلات به قصد خروج از افغانستان و قاچاق به پاکستان بارگیری شده بود. صنعت‌کاران می‌گویند که دولت باید موارد تنبیهی شدیدی برای برخورد با قاچاق‌بران آهن‌ مدنظر گیرد. دولت افغانستان برای جلوگیری و تسلی خاطر سرمایه‌گذاران سنگین داخلی، فرمانی صادر کرد که بر مبنای آن، هیچ کسی حق حتا فروش قانونی آهن‌آلات داغمه افغانستان را به خارج کشور ندارد.

در فرمان ذکر شده بود که هدف آن، حمایت از صنایع ذوب آهن است. با این وصف، منابع می‌گویند که روزانه تا ۱۰ لاری حامل آهن‌آلات داغمه از هرات به سمت قندهار حرکت می‌کنند. پس از ورود به قندهار، موترها به سمت اسپین‌بولدک می‌روند و به گونه‌ی غیر قانونی از مرز خارج شده و در کارخانه‌های ذوب آهن پاکستان تخلیه می‌شوند. برای جلوگیری از این امر، در کنار مصوبه‌ی شورای وزیران افغانستان، شورای عالی اقتصادی افغانستان هم برای حمایت از صنعت‌کاران داخلی وارد عمل شده بود، اما ظاهراً این کارها کم‌تر نتیجه‌ای داشته است.

همین اکنون قیمت یک تن سیخ گول ایرانی در بازارهای هرات به ۵۰۰ دالر امریکایی می‌رسد. قیمت سیخ گول افغانی در برابر هر تن ۴۸۰ دالر است. این در حالی است که در سال‌های گذشته، قیمت یک تن سیخ گول در بازار داخلی تا مرز ۱۲۰۰ دالر می‌رسید. صنعت‌کاران می‌گویند که تداوم روند قاچاق آهن‌آلات داغمه سبب رکود صنعت آنان می‌شود.

 

وعده والی هرات

عبدالقیوم رحیمی، والی هرات در صحبت با رسانه‌ها وعده داد که «در حد توان» جلو خروج غیر قانونی آهن‌آلات داغمه‌ی هرات به سایر ولایت‌های هم‌مرز با این ولایت را بگیرد. آقای رحیمی گفت که افغانستان با پاکستان بیش‌ترین مرز را دارد و همین زمینه، سبب می‌شود که عده‌ای زیر نام مافیای اقتصادی دست به خارج کردن آهن‌آلات داغمه بزنند. والی هرات افزود که در صحبت با مقام‌های مرکزی کشور، نگرانی صنعت‌کاران هرات را منتقل کرده و برای این امر چاره‌ای روی دست خواهد گرفت.

ضرر قاچاق آهن‌آلات داغمه تنها متوجه تولیدکننده‌گان و صنعت‌کاران ذوب آهن نیست. در هرات، صدها شرکت خردوبزرگ فروش آهن‌آلات وجود دارد و بنا بر گفته‌های فروشنده‌گان آهن آلات، کیفیت تولیدات داخلی نسبت به کالای شبیه خارجی بهتر است. سید داوود، یکی از فروشنده‌گان آهن‌آلات و سیخ گول در هرات می‌گوید که قیمت سیخ گول داخلی نسبت به خارجی ارزان‌تر است و کیفیت آن بالاتر. این فروشنده می‌افزاید که با توجه به وضعیت بد اقتصادی حتا همین اکنون مشتری‌های زیادی برای خرید آهن‌آلات داخلی هرات در صف قرار دارند.

 

نگرانی فعالان و نماینده‌گان مردم

شورای ولایتی هرات با تأکید بر اجرای قانون و مقابله با زورمندان و مافیای اقتصادی، از دولت خواهان برخورد جدی با قانون‌شکنان است. به باور این نهاد نظارتی، بارها دیده شده که عده‌ای از کارمندان گمرک‌ها و پولیس‌های شاهراه‌ها با قاچاق‌بران آهن‌آلات داغمه از هرات و حتا سایر ولایت‌های افغانستان به بیرون کشور نقش دارند. در سوی دیگر، فعالان مدنی هم با تکیه بر تشویق دولت به توجه بر تولیدات داخلی، از نهادهای حکومتی خواهان جلوگیری از قاچاق آهن‌آلات به بیرون کشور هستند. مهدی راسخ، از فعالان مدنی در هرات می‌گوید که چرخ تولیدات صنعتی در هرات با حمایت دولت به دوران می‌افتد و اگر دولت در مهار قاچاق‌بران موفق نباشد، تداوم این روند به اقتصاد مردم آسیب می‌زند.

 

حمایت دولت بیش‌تر شود

گفتنی است که پیش از این، انجمن صنایع افغانستان هم در یک نشست خبری گفته بود که زورمندان در همکارى با برخى از کارکنان حکومت، روزانه صدها تُن آهن‌آلات را به پاکستان قاچاق مى‌کنند. به گفته‌ی انجمن اقتصادی، ادامه‌ی این روند سبب سقوط فابریکه‌هاى ذوب آهن در کشور خواهد شد. کارخانه‌های ذوب آهن در کشورها، به عنوان صنعت مادر دانسته می‌شوند که در مقایسه با دیگر بخش‌های تولیدی، توانایی ایجاد اشتغال برای کارگران بیش‌تری را دارند. در همین حال از دید آگاهان اقتصادی، افغانستان با توجه به مصرفی بودن و واردات بیش از ۹۰ درصدی، نیاز به توجه بیش‌تری در حوزه‌ی تولیدات داخلی دارد. آگاهان اقتصادی به این نظر اند که ولایت‌های پر جمعیت کشور باید مورد توجه خاص شورای عالی اقتصادی باشند و برای فعال کردن و زنده نگه‌داشتن شهرک‌های صنعتی و به ویژه صنایع سنگین مانند ذوب آهن، حمایت جدی دولت لازم است.

Comments are closed.