نامزدان گفت‌وگو کنند

نامزدان انتخابات ریاست جمهوری هیچ راهی ندارند ‌غیر از این‌که با ارگ گفت‌وگو کنند. ارگ برای گفت‌وگو اعلام آماده‌گی کرده است و این نامزدان باید با رییس برحال دولت دیدار کنند. نامزدان و رییس جمهور برحال باید روی مکانیزم نظارت بر کار کمیسیون مستقل انتخابات و استفاده‌ی عادلانه از امکانات و منابع عمومی در کمپین به توافق برسند. این مکانیزم باید هم مورد قبول نامزدان حاکم باشد و هم مورد قبول نامزدانی که در حکومت نیستند. نامزدان انتخابات ریاست جمهوری در روندی که همه‌ی‌شان به نحوی دخیل بودند، برای کمیسیون‌های انتخاباتی کمیشنر برگزیدند. لازم است که آنان روی مکانیزم نظارت بر کار کمیسیون‌ها نیز به توافق برسند.

نگرانی‌های نامزدان انتخابات ریاست جمهوری در مورد احتمال اعمال نفوذ حکومت بر کمیسیون مستقل انتخابات، بسیار جدی است. انگشت‌نگاری رأی‌دهنده‌گان هم صورت نگرفت، تجربه‌ی انتخابات‌های گذشته هم پیش چشم همه است. با توجه به این‌ها، کسی نمی‌تواند احتمال تقلب در انتخابات ریاست جمهوری یا اعمال نفوذ بر کیمسیون‌های انتخاباتی را انکار کند. ولی راه‌ حل در تحریم انتخابات ریاست جمهوری یا راه‌اندازی راه‌پیمایی‌ها نیست. از تحریم انتخابات ریاست جمهوری و برهم زدن یک روند دموکراتیک، کسانی بهره‌برداری می‌کنند که معتقد به اصل جمهوری و انتخابات نیستند.

آنانی که فکر می‌کنند مشروعیت سیاسی از راه زور باید تأمین شود، از تحریم انتخابات ریاست جمهوری سود می‌برند. بر مبنای اصول نظم جمهوری،‌ هر چهار یا پنج سال بعد باید انتخابات سراسری، ‌رقابتی و سری برای گزینش رهبران دولت، قانون‌گذاران و نماینده‌گان مردم در شورا‌های محلی، شهری و ولایتی انجام شود. شهروندان افغانستان هم حق دارند که برای گزینش رییس جمهور افغانستان رای بدهند. این حق مردم افغانستان را باید همه قبول کنند. جامعه‌ی جهانی هم می‌پذیرد که حق انتخاب‌ کردن مردم افغانستان محفوظ است. به همین دلیل است که به رغم تلاش‌های صلح، جامعه‌ی جهانی از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری استقبال می‌کند. کمیسیون‌های انتخاباتی هم مورد حمایت جدی جامعه‌ی جهانی هستند تا انتخابات را برگزار کنند. انتخابات ریاست جمهوری هم به هر حال برگزار می‌شود. حتا اگر نامزدان خارج از حکومت در آن شرکت نکنند، نامزدان داخل حکومت آن را برگزار می‌کنند. اما بسیار ضروری است که در همین مرحله تمام نامزدان انتخابات ریاست جمهوری روی قواعد بازی به توافق برسند.

همه‌ی کسانی که برای انتخابات ریاست جمهوری خود را نامزد کرده‌اند، ‌باید روی قواعد بازی به توافق برسند و در پایان این قواعد را رعایت کنند. روی قواعد بازی باید قبل از برگزاری انتخابات توافق شود. یکی از مهم‌ترین قاعده‌‌های بازی انتخابات این است که کمیسیون مستقل انتخابات داور است و این داور غیرجانب‌دار. کمیسیون مستقل انتخابات باید در انتخابات از نظر سیاسی غیرجانب‌دار بماند و مقام‌های تصمیم‌گیر آن به سود هیچ نامزدی اعمال نفوذ نکنند. از آن‌جایی که تجربه‌ی انتخابات‌های قبلی موفق نبوده است، ‌این بار نامزدانی که در حکومت نیستند، نسبت به کار کمیسیون مستقل انتخابات و احتمال نفوذ نامزد یا نامزدان حاکم بر آن، نگرانی دارند. این نگرانی مشروع است، ولی راهی غیر از گفت‌وگو برای پاسخ‌گویی به این نگرانی وجود ندارد. در این گفت‌وگو باید روی چگونه‌گی نظارت بر کار کمیسیون مستقل انتخابات توافق شود. نامزدان باید پیشنهادهای مشخص در مورد نظارت از کار کمیسیون مستقل انتخابات داشته باشند. این پیشنهادها باید توحید شود و در پایان از آن مکانیزمی برای نظارت بر کار کمیسیون مستقل انتخابات درست شود. مطالباتی مثل استعفای محمداشرف‌ غنی و داکتر عبدالله یا تحریم انتخابات،‌ واقع‌بینانه نیست و به کل دموکراسی جوان کشور که دشمنان زیادی دارد،‌ صدمه می‌زند.  

Comments are closed.