کلاه‌بردار تلفونی: «شما برنده شده‌اید!»

این روزها بازار کلاه‌برداری ‌تلفونی در ولایت هرات داغ شده است. با رفتن به دروازه‌ی مخابرات این ولایت، با دختران و پسران جوان و مردان و زنان زیادی روبه‌رو می‌شویم که به نوعی طعمه‌ی کلاه‌برداران تلفونی شده‌اند. هر کدام حکایتی خاص از مشکلی که با آن دست به گریبان شده‌اند، دارند. به یکی طلا و مبلمان خانه و به دیگری موتر مدل سال و عده داده شده است.

گزارش اداره‌ی تنظیم مخابراتی افغانستان (اترا) در غرب کشور نشان می‌دهد که اخیراً بیش از یکصد مورد شکایت از کلاه‌برداری تلفونی در این اداره ثبت شده است. بیشتر شاکیان، زنان و دختران جوانی استند که فریب کلاهبرداران را خورده و مبالغ هنگفتی پول را به کلاه‌برداران فرستاده‌اند.

بر اساس آمار (اترا) بیش از یک میلیون افغانی در دو سال گذشته با استفاده از تماس تلفونی از مردم هرات دزدی شده است.

کلاه‌برداری تلفونی چیست؟

در این نوع کلاه‌برداری، شکارچی از طریق تلفون با طعمه‌ی خود در تماس شده و او را برنده‌ی یک جایزه‌ی بزرگ اعلان می‌کند. کلاه‌بردار در چندین مرحله با طعمه تماس گرفته و هر بار از وی تقاضا می‌کند که برای دریافت جایزه‌ای که از آن او شده است، مقدار مشخصی پول را به شکل کریدت کارت به شماره تماس او بفرستد. جایزه‌ها معمولاً موتر، طلا، وسایل خانه و سایر اشیای قیمتی اعلام می‌شود. این روند تا جایی ادامه می‌یابد که طعمه کاملاً فریب خورده و مقدار پول خواسته شده را بدون کم‌و‌کاست به کلاه‌بردار بفرستد. سرانجام کلاهبردار آدرس یک بانک یا فروشگاه بزرگ را برای دریافت جایزه به قربانی می‌دهد. وقتی فرد مورد نظر به محل مراجعه می‌کند، تازه می‌فهمد که کلاهش پسِ معرکه است!

سرنوشت پول دزدی شده چه می‌شود؟

زمری همدرد، مسئول اداره‌ی تنظیم مخابراتی (اترا) در زون غرب کشور در صحبت با روزنامه‌ی ۸صبح می‌گوید که کلاه‌برداران با استفاده از شماره‌های معمولی از شرکت‌های مخابراتی مختلف به مردم تماس گرفته آنان را مجاب به پرداخت مقداری پول به شکل کریدت برای دریافت جایزه می‌کنند.

آقای همدرد می‌افزاید که بیشترین شکایت به ترتیب مربوط به شرکت‌های مخابراتی اتصالات و ام‌تی‌ان است.

او موردی را ذکر می‌کند که یک کلاه‌بردار هنگامی که با طعمه‌ی خود تماس گرفته، از میزان دقیق پول داخل گوشی طعمه با خبر بوده است. او می‌افزاید که در یک مورد دیگر، کلاه‌بردار از قربانی خود بیش از یکصدهزار افغانی درخواست کرده بود.

مسئول (اترا) در هرات احتمال دست داشتن کارمندان شرکت‌های مخابراتی را در کلاه‌برداری تلفونی، رد یا تأیید نمی‌کند، اما می‌گوید که بین کلاه‌برداری و دانستن میزان دقیق کریدتی که در گوشی فرد متضرر وجود دارد، رابطه‌ی معناداری به چشم می‌خورد.

او تأکید می‌کند که کلاه‌بردار با دریافت کریدت، آن را به شماره‌های مختلف در سایر ولایت‌های کشور می‌فرستد تا به این شکل، روند باز پس گیری پول را پیچیده‌تر کند.

آقای همدرد اضافه می‌کند با درج شکایت، شرکت مخابراتی مربوطه فوراً اقدام کرده و با قفل کردن کریدت دزدی شده، در صدد بازگرداندن باقی مانده‌ی آن به مشتری می‌شود. در این جریان همچنان سیمکارت‌هایی که پول دزدی‌شده به آن انتقال می‌یابد، از طرف شرکت مسدود شده و از دور خارج می‌شوند.

پولیس پی‌گیری می‌کند؟

فرماندهی پولیس هرات هم از شکایت‌های زیادی در این زمینه خبر می‌دهد، اما به این نظر است که اکثر کلاه‌برداران از سایر ولایت‌ها به شهروندان هرات تماس می‌گیرند.

عبدالاحد ولی‌زاده، سخنگوی پولیس هرات در صحبت با روزنامه‌ی ۸صبح می‌گوید که برای پی‌گیری شکایت‌ها، با ذکر گزارش کلاه‌برداری، پرونده شاکیان را به مرکز کشور منتقل می‌کنند.

با آن که پولیس می‌گوید که کلاه‌برداران از ولایت‌های دیگر استند، اما به نظر می‌رسد که این ادعا از دید مردم خریدار ندارد. مصطفا مجیدی، یکی از کسانی که از وی کلاه‌برداری شده، پولیس را به کم کاری و شرکت‌های مخابراتی را به همدستی با کلاهبرداران متهم می‌کند. او می‌گوید: «در هر صورت پولیس باید کلاهبردار را پیدا کند و شرکت مخابراتی باید هویت کلاه‌بردار را افشا کند.»

شرکت‌های مخابراتی: ما دست نداریم

میر حامد سلیمانی، کارشناس امنیتی و مسئول شرکت مخابراتی اتصالات در غرب افغانستان در صحبت با روزنامه‌ی ۸صبح اتهام دست داشتن کارمندان شرکت را در کلاه‌برداری رد می‌کند. به نظر آقای سلیمانی، امکان دارد کلاه‌بردار با افراد نزدیک طعمه رابطه داشته و از همین طریق دست به کلاه‌برداری بزند. این مسئول شرکت مخابراتی اتصالات تصریح می‌کند که برای باخبر کردن مردم از وجود چنین کلاه‌برداری‌های تلفونی، به مشترکان شرکت هر چند وقت یک بار از طرف شرکت پیام فرستاده می‌شود.

این ادعا در حالی مطرح می‌شود که اداره‌ی اترا در غرب کشور آن را رد کرده و می‌گوید که شرکت مخابراتی اتصالات هیچ پیامی را در مورد وجود کلاه‌برداری تلفونی به مشترکان خود نفرستاده است.

بصیر احمد محمدی، مسئول فروشات شرکت مخابراتی ام‌تی‌ان در غرب کشور می‌گوید که سه ماه پیش به همه‌ی مشترکان این شرکت پیامی در مورد وجود کلاه‌برداری تلفونی فرستاده شده است. او می‌گوید که با پخش اعلان از طریق رسانه‌ها و ارسال پیامک به تمام مشترکان، از آنان خواستیم که فریب کلاهبرداران تلفونی را نخورند.

گفتنی‌ است که بر اساس یافته‌های اداره‌ی تنظیم مخابراتی افغانستان (اترا) کلاه‌برداری تلفونی نه تنها در هرات که در تمام ولایت‌های افغانستان به شکل جدی وجود دارد. به باور این اداره افراد زیادی بنابر بی‌سوادی و یا دور بودن مسیر راه‌ها و یا حتا آگاهی نداشتن، از پی‌گیری خسارتی که دیده‌اند صرف نظر می‌کنند.

آگاهان امور اما نگاه دیگری به این موضوع دارند. به باور کارشناسان، وجود سیمکارت‌های غیر قانونی و فروش آن در بازار، زمینه‌ی کلاه‌برداری‌های تلفونی را فراهم می‌کند. آنان به این نظر استند که دولت باید با داشتن برنامه‌ی قوی و منسجم، در تلاش مبارزه با این پدیده باشد.

Comments are closed.