توافق در باره رهایی زندانیان؛ طالبان یک هیات فنی به زندان بگرام می‌فرستند

دومین ‏کنفرانس ویدیویی تیم‌های فنی دولت و طالبان با حضور نماینده‌گان سازمان جهانی صلیب سرخ، امریکا و قطر روز چهارشنبه، ششم حمل، در باره رهایی زندانیان برگزار شد. سهیل شاهین، سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر، گفته است که در این کنفرانس پنج‌جانبه فیصله شد تا روند رهایی زندانیان در ۳۱ ماه مارچ (کم‌تر از یک هفته دیگر) آغاز شود. به گفته شاهین، هم‌چنان فیصله شده است تا گروه طالبان یک هیات فنی را در این زمینه به زندان بگرام بفرستد. طبق معلومات او، کار این هیات مطابقت زندانیان با فهرستی است که این گروه قبلا برای رهایی آن‌ها به جانب امریکا تحویل داده است. این گروه پیش‌تر گفته بود زندانیانی را که بیرون از این فهرست رها شوند، تحویل نخواهد گرفت.

دومین کنفرانس ویدیویی تیم‌های فنی دولت و طالبان که به گفته شاهین چهار ساعت دوام کرده است، در واقع دومین گفت‌وگوی مستقیم و رسمی دو طرف در باره رهایی زندانیان به شمار می‌رود. نخستین کنفرانس این تیم‌ها روز یک‌شنبه، سوم حمل، برگزار شده بود.

جزئیات بیش‌تر این توافق تا کنون فاش نشده است.

از جانب دیگر اعلام شده است که دولت افغانستان نیز فهرست زندانیان خود را به طالبان تحویل داده است. این فهرست توسط نماینده‌گان امریکا به طالبان انتقال شده است. امریکا پس از امضای توافق‌نامه با طالبان در نقش تسهیل‌کننده برای رهایی زندانیان دو طرف فعالیت می‌کند. سازمان جهانی صلیب سرخ به عنوان یک نهاد بی‌طرف بین‌المللی نیز تسهیل‌کننده این روند است.

رهایی زندانیان در توافق‌نامه امریکا و طالبان، پیش‌شرط شروع مذاکرات بین‌الافغانی است. در اعلامیه مشترک امریکا و افغانستان، رهایی زندانیان به عنوان پیش‌شرط شروع این مذاکرات ذکر نشده است. اما اقدامات مربوط به صلح طوری انجام می‌شود که بدون رهایی زندانیان برداشتن گامی به سوی شروع مذاکرات بین‌الافغانی غیرممکن می‌نماید. امریکا نیز تاکید دارد که زندانیان دو طرف می‌بایست پیش از شروع مذاکرات رها شوند.

طبق توافق‌نامه امریکا و طالبان و همین‌طور اعلامیه مشترک کابل – واشنگتن، دولت افغانستان متعهد به رهایی پنج‌هزار زندانی گروه طالبان است. در مقابل، گروه طالبان نیز به رهایی یک‌هزار زندانی وابسته به دولت متعهد شده است. چگونگی رهایی زندانیان پیش از این یک مساله مورد اختلاف بود که به نظر می‌رسد این اختلاف در نتیجه این دو کنفرانس رفع شده باشد.

حکومت افغانستان پیش‌تر طرحی را اعلام کرد که بر اساس آن زندانیان طالبان باید در چند مرحله و به صورت تدریجی آزاد می‌شدند. اما طالبان خواستار رهایی پنج‌هزار زندانی خود بدون قید و شرط و به صورت همزمان بودند.

حکومت پیش از این رهایی زندانیان طالبان را مشروط کرده است به کاهش خشونت از سوی این گروه. حکومت هم‌چنان تاکید کرده است که برای رهایی این زندانیان به تضمینی نیاز است که مانع برگشت آن‌ها به میدان‌های جنگ شود. تا کنون روشن نیست که چنین تضمینی به جانب حکومت داده شده است یا خیر. حکومت اما گفته است که برگشت زندانیان طالبان به جبهات جنگ و نیز افزایش خشونت‌ها می‌تواند باعث توقف مذاکرات صلح شود. به همین دلیل، تلاش حکومت در گذشته آن بوده است تا از رهایی پنج‌هزار زندانی طالب به صورت همزمان و بدون قید و شرط پرهیز کند.

توافق‌نامه امریکا و طالبان در دهم حوت پارسال در دوحه، پایتخت قطر، امضا شد. در همین تاریخ یک اعلامیه مشترک بین کابل و واشنگتن نیز صادر شد. طبق این توافق‌نامه و اعلامیه مشترک، مذاکرات بین‌الافغانی می‌بایست در بیستم حوت پارسال آغاز می‌شد، اما این کار به دلیل اختلافات روی چگونگی رهایی زندانیان از یک طرف و جنجال‌های سیاسی در داخل کشور از طرف دیگر انجام نشد. تاخیر در تطبیق اعلامیه مشترک کابل – واشنگتن باعث خشم امریکا شده است. در حالی که این کشور نسبت به پای‌بندی طالبان به توافق‌نامه خود با امریکا ابراز رضایت کرده است. در سفری که اخیرا مایک پمپئو، وزیر خارجه امریکا، به کابل و دوحه داشت، این موضوع به صراحت مطرح شده است.

طبق اعلامیه روز دوشنبه وزارت خارجه امریکا، کابل در اجرای اعلامیه مشترک خود با واشنگتن ناکام بوده است. هم‌چنان غنی و عبدالله نتوانسته‌اند به تشکیل یک حکومت فراگیر پس از اعلام نتیجه نهایی انتخابات موفق شوند. مایک پمپئو مواضع آن دو در این رابطه را ناامیدکننده توصیف کرده است. او گفته است که پیامد این ناتوانی آن بوده است که منافع و امنیت امریکا با تهدید روبه‌رو شود. وزارت خارجه امریکا هشدار داده است در صورتی که رهبران افغان روی تشکیل حکومت فراگیر به توافق نرسند و هم‌چنان اعلامیه مشترک را عملی نکنند، امریکا یک میلیارد دالر از کمک‌هایش به افغانستان را قطع خواهد کرد. بازبینی سایر کمک‌ها و برنامه‌های امریکا نیز در این صورت در دستور کار است. غنی اما گفته است که کاهش کمک‌های امریکا تاثیری روی بخش‌های کلیدی ندارد و او این خلا را با اجرای طرح ریاضت اقتصادی و جست‌وجوی منابع بدیل جبران خواهد کرد. البته او روز چهارشنبه به نهادهای دفاعی و امنیتی دستور داده است با حذف هزینه‌های اضافی یک میلیارد دالر در مصارف خود صرفه‌جویی کنند.

مایک پمپئو پس از سفر به دوحه اعلام کرد که در تطبیق توافق‌نامه امریکا و طالبان پیش‌رفت‌هایی دیده می‌شود. او شروع روند خروج نیروهای کشورش از افغانستان و خودداری طالبان از حمله به نیروهای خارجی از زمان امضای این توافق‌نامه را نشانه‌هایی از این پیش‌رفت توصیف کرده است.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن