برای انتخابات تا کنون تمویل‌کننده پیدا نشده است

رضا مرادی

انتخابات ریاست جمهوری که قرار است در ششم میزان برگزار شود، حدود ۱۵۰ میلیون دالر هزینه در بر خواهد گرفت. تا اکنون منابع تمویل‌کننده هزینه انتخابات ریاست جمهوری که زمانی بیش‌تر از سه ماه به برگزاری آن باقی نمانده، مشخص نشده است.

پس از نهایی‌سازی بودجه از سوی کمیسیون مستقل انتخابات و ارسال آن به وزارت مالیه، تلاش مسوولان این وزارت برای تأمین بودجه انتخابات و یافتن حامی مالی، پرثمر نبوده است. شمروزخان مسجدی، سخنگوی وزارت مالیه، روز شنبه، یکم سرطان در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت که مسوولان این وزارت با شماری از کشورهایی که به برگزاری انتخابات وعده همکاری داده بود، در رأی‌زنی‌اند و تلاش‌ها برای یافتن منابع برای تمویل بودجه انتخابات پیش رو جریان دارد. او می‌گوید با وجودی که با این نهادها بحث‌های روی چگونه‌گی تمویل برگزاری انتخابات جریان دارد، اما تا اکنون هیچ کشور و نهادی برای تمویل بودجه انتخابات ریاست جمهوری چراغ سبز نشان نداده‌اند. به گفته‌ی او، در صورتی که جامعه جهانی حاضر به پرداخت بودجه انتخابات افغانستان نشوند، حکومت برگزاری انتخابات ریاست جمهوری را از بودجه‌ی داخلی تمویل می‌کند.

محمداشرف غنی، رییس جمهور کشور، نیز چندی پیش گفته بود که اگر جامعه‌ی جهانی حاضر نشوند بودجه‌ی برگزاری انتخابات را تمویل کنند، حکومت آماده است تا بودجه انتخابات را تمویل کند.

شاه‌حسین مرتضوی، معاون سخنگوی ارگ ریاست جمهوری روز شنبه یک بار دیگر در صحبت با روزنامه ۸صبح، از آماده‌گی حکومت برای تهیه و تمویل بودجه انتخابات خبر داد. او گفت که حکومت مصمم به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری تحت هر شرایط است و بودجه لازم آن را نیز تأمین می‌کند.

از جانب دیگر، ذبیح‌الله سادات، سخنگوی کمیسیون مستقل انتخابات می‌گوید، با وجودی که این کمیسیون کارهای عملیاتی‌اش را چندی پیش آغاز کرده است، اما تا اکنون بودجه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری از سوی وزارت مالیه به این کمیسیون داده نشده است. آقای سادات می‌گوید که حکومت تنها بودجه روند تکمیلی نام‌نویسی رأی‌دهنده‌گان را در اختیار این کمیسیون قرار داده است. به گفته او، وزارت مالیه تنها ۱۲ میلیون و ۵۲ هزار و ۱۳۴ دالر را در اختیار کمیسیون مستقل انتخابات قرار داده است.

ذبیح‌الله سادات می‌گوید که برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۹ میلیون و ۸۷۵ هزار دالر در نظر گرفته شده است. به گفته‌ی آقای سادات دولت مکلف است تا این مقدار پول را برای برگزاری انتخابات به موقع در اختیار کمیسیون مستقل انتخابات قرار دهد.

انتخابات و بحران اعتماد جامعه جهانی

 با این حال، شماری از تکت‌های انتخاباتی می‌گویند که تقلب گسترده در انتخابات پارلمانی سال گذشته سبب شده است تا جامعه‌ی جهانی اعتمادش را نسبت به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری از دست دهد. آنان می‌گویند که تقلب در انتخابات پارلمانی سال گذشته علاقه‌مندی نهادها و کشورهای حامی انتخابات را به این روند کم‌رنگ کرده است و به همین دلیل حاضر به تمویل بودجه انتخابات افغانستان نیستند.

محمد واعظی، سخنگوی دسته‌ی انتخاباتی «صلح و اعتدال» به رهبری محمدحنیف اتمر در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت که عدم شفافیت در برگزاری انتخابات پارلمانی سال گذشته سبب شد تا جامعه جهانی بالای کمیسیون‌های انتخابی اعتماد نداشته باشند. هم‌چنان حکومت نیز تا اکنون نتوانسته است رضایت کشورهای کمک‌کننده را برای تمویل انتخابات به دست ‌آورد. به گفته او این عوامل سبب شده است تا جامعه‌ی جهانی حاضر نشوند که بودجه مالی انتخابات ریاست جمهوری را تمویل کنند.

اکنون آقای واعظی می‌افزاید که تکت‌های انتخاباتی در تلاش‌اند تا در همکاری با نهادهای ناظر انتخابات و کمیسیون‌ها انتخاباتی، اعتماد از دست رفته را دوباره به دست ‌آورند. به گفته او، نقش جامعه جهانی در امر برگزاری انتخابات شفاف و عادلانه اثرگذار است. سخنگوی دسته انتخاباتی صلح و اعتدال از سوی دیگر، می‌گوید که اگر حکومت به تنهایی بودجه انتخابات را تمویل کند، دست بالایی در مهندسی انتخابات دارد. به باور آقای واعظی این امر سبب می‌شود تا بی‌طرفی حکومت نیز زیر سوال برود.

محمدحکیم تورسن، نامزد انتخابات ریاست جمهوری نیز معتقد است که «دیگر جامعه‌ی جهانی به برگزاری یک انتخابات شفاف و عادلانه در کشور بی‌باور است». به گفته او، «جامعه‌ی جهانی در یافته است که حکومت در امر برگزاری انتخابات شفاف متعهد نیست.» این امر سبب شده است تا آنان حاضر نشوند بودجه مالی انتخابات را کمک کنند.

با این حال شماری از نهادهای ناظر بر انتخابات نقش جامعه‌ی جهانی را در تمویل بودجه برگزاری انتخابات، مهم می‌خوانند. این ناظران می‌گویند که حاضر نشدن جامعه‌ی جهانی در امر تمویل بودجه مالی انتخابات، آنان را «سخت نگران» کرده است.

یوسف رشید، رییس اجرایی بنیاد انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان یا «فیفا» در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید، با وجودی که به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری نزدیک به سه ماه مانده است، اما کم‌علاقه‌گی جامعه‌ی جهانی به تمویل انتخابات ریاست جمهوری امسال برایش پرسش‌‌برانگیز است. آقای رشید هشدار می‌دهد که اگر جامعه جهانی، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری را تمویل نکنند، حکومت افغانستان قادر به برگزاری انتخابات به موقع نخواهد بود.

رییس اجرایی فیفا هم‌چنان یادآور شد که اگر مراحل بعدی انتخابات مانند تهیه مواد رأی‌گیری، معاش کارمندان موقتی این کمیسیون،  فراهم‌آوری بودجه‌ی آموزش کارمندان و فراهم‌آوری تسهیلات تخنیکی برای کمیسیون از سوی جامعه‌ی جهانی آماده نشود برگزاری انتخابات دشوار خواهد بود.

نقش نهادهای بین‌المللی در تأمین بودجه انتخابات در افغانستان بسیار برجسته است. در انتخابات پارلمانی سال گذشته حدود ۹۰ درصد از بودجه مجموعی این انتخابات از سوی نهادهای بین‌المللی تأمین شده بود. طبق آمار کمیسیون مستقل انتخابات، هزینه انتخابات پارلمانی ۲۸ و ۲۹ میزان سال گذشته ۱۳۰ میلیون دالر امریکایی بوده است.

قرار است که انتخابات ریاست جمهوری در ششم میزان سال جاری برگزار می‌شود. برگزاری این انتخابات تا کنون دو بار به تعویق افتاده است. در این انتخابات ۱۸ نفر برای تصدی کرسی ریاست جمهوری نامزد شده‌اند.

دکمه بازگشت به بالا