سکوت در برابر طالبان راه حل نیست

حسین سیرت

گزارش تازه سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که طالبان و گروه‌های تروریستی به گونه سازمان‌یافته دست به ترور خبرنگاران و فعالان مدنی می‌زنند. طالبان به خوبی درک می‌کنند که تسلط بر افغانستان تا زمانی ممکن نیست که خبرنگاران فعال باشند و نهادهای مدنی از ارزش‌های جدید دفاع کنند. تسلط طالبان بر روستاها و مناطق دورافتاده افغانستان آسان است. این گروه به راحتی می‌تواند با تسلط نظامی، روستانشینان را به فرمان‌برداران خود تبدیل کند و هر صدای مخالف را خاموش سازد. ولی تسخیر کلان‌شهرهای افغانستان کار آسانی نیست. در بیست سال گذشته صدها رسانه در شهرها رشد کرده‌اند و نهادهای مدنی به عنوان نهادهای رابط بین مردم و حکومت عمل می‌کنند. حالا که طالبان فکر می‌کنند، از طریق غلبه نظامی و با استفاده از زور می‌توانند افغانستان را تسخیر کنند، با چالش بزرگی مواجه شده‌اند و این چالش خبرنگاران و فعالان مدنی هستند. طالبان به عنوان یک گروه تاریک اندیش عقب‌گرا و مخالف با تمام نمادهای مدرن، هرگز با پیش‌رفت‌های بیست سال اخیر کنار نخواهند آمد. این گروه بارها خواهان تشکیل «نظام اسلامی» شده است. منظور طالبان از نظام اسلامی، همان حکومت ترور و وحشت است که مردم افغانستان ۲۰ سال پیش آن را تجربه کرده‌اند. برگشت به آن عصر سیاه و صلح گورستان‌گونه نه قابل قبول است و نه ممکن.

حالا طالبان تلاش دارند تا با کشتن خبرنگاران و فعالان مدنی، تمام صداهایی را که برای دموکراسی، عدالت اجتماعی و توسعه انسانی تلاش می‌کنند، خاموش سازند. این گروه به خوبی می‌داند که بسط و تحکیم یک نظام اقتدارگرا، با برداشت‌های افراطی و سخت‌گیرانه از شریعت، در موجودیت خبرنگاران ممکن نیست. در سال‌های اخیر، طالبان و رسانه‌ها رو در روی هم قرار داشته‌اند. از نظر این گروه، هرگونه تغییر و تجدد در جامعه افغانستان در مخالفت با شریعتی قرار دارد که طالبان در پی تطبیق آن هستند. در بیست سال اخیر رادیوها، تلویزیون‌ها و روزنامه‌ها همه‌روزه به نشر و پخش ارزش‌های دموکراسی پرداخته‌اند و فعالیت همین رسانه‌ها سبب شده است، مردم افغانستان از آنچه در این کشور و دنیا می‌گذرد، باخبر شوند. مردم حالا می‌دانند که گروه طالبان کیست و برای کدام هدف می‌خواهد، بر افغانستان مسلط شود. رسانه‌ها با روشن‌گری و اطلاع‌رسانی از اهداف طالبان و سایر گروه‌های تروریستی پرده برداشته‌اند و حالا همه می‌دانند که زنده‌گی در سایه چنین گروهی ممکن نیست. طالبان حالا در دو جبهه مصروف جنگ است؛ یکی جنگ سخت با نیروهای امنیتی در سنگرهای داغ نبرد و دیگری رویارویی با رسانه‌ها و نهادهای مدنی.

خودسانسوری

ترورهای هدفمند در ماه‌های اخیر سبب شده است که رسانه‌ها و خبرنگاران به خودسانسوری روی آورند. نهادها و فعالان مدنی که تا چند سال پیش در برابر هر موضوعی واکنش نشان می‌دادند و با برگزاری کنفرانس‌ها و حرکت‌های مدنی از ارزش‌های جدید بشری دفاع می‌کردند، اکنون خاموش‌اند. حالا که افغانستان در برهه حساس تاریخی قرار گرفته است و جامعه جهانی برای صلح در این کشور تلاش می‌کند، خاموش شدن نهادهای مدنی تهدید بزرگی برای دموکراسی و حقوق بشر است. اگر در نتیجه تلاش‌های ایالات متحده امریکا، توافق صلحی بین طالبان و حکومت امضا شود که در آن حقوق بشری و کرامت انسانی انسان‌های این سرزمین انکار شود، کشور ما یک‌بار دیگر به عقب خواهد رفت و ما به عصر سیاه بر خواهیم گشت. سکوت نهادهای و فرار خبرنگاران از افغانستان خطر بزرگی برای یک افغانستان دموکراتیک است. وقتی هیچ صدایی در برابر طالبان وجود نداشته باشد، معلوم است که مردم هیچ واکنشی در برابر آنان نشان نخواهند داد. در حال حاضر، لابی‌های زیادی در خارج و داخل تلاش می‌کنند تا به جامعه جهانی بقبولانند که افغانستان یک جامعه قبیله‌ای است و دموکراسی در آن کاربردی ندارد. در چنین اوضاع و احوالی، تنها صدای رسای رسانه‌ها می‌تواند، جلو سقوط افغانستان در دام افراطیت را بگیرد. برگشت افغانستان به عصر سیاه طالبان یک فاجعه بشری است و از همین حالا باید همه مواظب آن باشند. هرگونه سکوت در برابر تمامیت‌خواهی طالبان مشروعیت دادن به لابی‌های این گروه است و نتیجه آن رفتن به قرن حجر خواهد بود. با آن‌که مردم افغانستان حاکمیت زور را نمی‌پذیرند و هرگونه صلح تحمیلی که نتیجه آن تاریکی و سیاهی باشد با مقاومت گسترده مواجه خواهد شد، ولی با آن هم لازم است که فعالان مدنی و خبرنگاران دست به دست هم دهند و در وضعیت حساس کنونی در برابر خواست‌های تمامیت‌خواهانه صدا بلند کنند.

هرچند رفتن به جاده‌ها و اعتراض در برابر کشتار هدفمند طالبان دشوار است، ولی استفاده گسترده از شبکه‌های اجتماعی این امکان را برای جوانان و فعالان مدنی می‌دهد که در برابر سیاست حذف بنویسند و صدا بلند کنند. افغانستان در چند ماه اخیر شماری از بهترین‌ چهره‌های رسانه‌ای و مدنی را از دست داد. هرچند این ترورها در روزهای اول با واکنش‌های گسترده‌ای روبه‌رو شد، ولی با گذشت زمان کم کم این قضایا را خاک می‌گیرد و کسی برای خون‌های ریخته شده دادخواهی نمی‌کند. نوشتن و اعتراض در برابر کشتار هدفمندانه خبرنگاران، ابزار فشار خوبی بر طالبان و حامیان داخلی و بیرونی این گروه است. آزادی بیان و ارزش‌های دموکراتیک در این کشور به بهای خون بهترین‌های این سرزمین به دست آمده است و نباید به این ساده‌گی از دست برود. هرگونه خاموشی در برابر این ترورها جفا در برابر آنانی است که در برابر افراطیت ایستادند و از ارزش‌های مدرن انسانی دفاع کردند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن