هفت ماه محروم از مشق و درس؛ «طالبان اراده و نیت برای گشایش مکاتب دخترانه را ندارند»

علی‌ حمیدی

روز‌شمار بستن مکاتب دختران بالاتر از صنف ششم، به ۲۰۶ رسیده است. با وجودی که طالبان تحت فشار جدی جامعه جهانی و افکار عمومی در داخل کشور قرار دارند، به نظر می‌رسد پیش‌رفتی در زمینه بازگشایی مکاتب دخترانه نکرده‌اند. شماری از دختران دانش‌آموز بالاتر از صنف ششم می‌گویند که به «اراده و نیت» طالبان برای گشایش مکاتب‌ دخترانه مشکوک‌اند. به گفته این دانش‌آموزان، طالبان تاکنون در پیوند به گشایش مکاتب دخترانه «بد‌عهدی» کرده‌اند. در همین حال مولوی نورالله منیر، سرپرست وزارت معارف طالبان، به‌تازه‌گی گفته است که طالبان در حال تدوین طرح آموزشی‌اند. سرپرست وزارت معارف طالبان می‌گوید که سیاست جدید آموزشی که زیر طراحی است، فرصت‌های آموزشی برابر را برای همه فراهم می‌کند. این تازه‌ترین اظهارات یک مقام طالبان درباره بازگشایی مکاتب است که زمان مشخص برای آن نداده است.

مولوی نورالله منیر این اظهارات را در مصاحبه با خبرگزاری آسیا نیکی مطرح کرده است. او در این مصاحبه چیزهای زیادی را افشا کرده است. هرچند مولوی منیر اذعان کرده که آموزش حق زن و مرد است، اما هم‌چنان زمان بازگشایی مکاتب دخترانه را مبهم می‌گذارد و از آن سخن نمی‌گوید. او گفته است: «ما مزایای آموزش و درهایی را که برای رشد و توسعه باز می‌کند، درک می‌کنیم. ما مخالف آن نیستیم و می‌دانیم که این حق زن و مرد است.»

با وجودی که در این مصاحبه سرپرست وزارت معارف طالبان اذعان می‌کند که مسوولیت آن‌ها است تا بستری را برای آموزش و استفاده از این حق برای همه از جمله دختران فراهم کنند، اما هم‌چنان سیاست طالبان برای بستن مکاتب دخترانه بالاتر از صنف ششم را توجیه می‌کند. از او پرسیده است که چه زمانی مکاتب دختران بالاتر از صنف ششم باز خواهد شد. پاسخ داده است: «امیدوارم که خیلی زود شروع کنیم، انشالله.»

سرپرست وزارت معارف طالبان یک نکته را در این مصاحبه مطرح کرده است که تازه‌گی دارد. او گفته است در حالی که مردم اکثر مراکز شهرها از بازگشایی مکاتب دخترانه استقبال می‌کنند، اما در بسیاری از مناطق روستایی افغانستان و به‌ویژه مناطق پشتون‌نشین تمایلی در این مورد نشان نداده‌اند. پیش از این طالبان انتظار برای طرح لباس مطابق به شریعت، رسم و رواج و فرهنگ افغانی را علت بستن مکاتب دختران بالاتر از صنف ششم عنوان کرده بودند.

عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای که درباره بستن مکاتب از سوی طالبان نشر کرد، گفته که ارجاع آن‌ها به «شریعت و افغانیت» ترفندی کهنه است که برای محروم کردن زنان از حقوق‌شان طراح شده است.

رابعه، دانش‌آموز در کابل، باور دارد که طالبان «اراده و نیت» برای گشایش مکاتب دخترانه ندارند. به گفته این دانش‌آموز، هیچ توجیهی نمی‌تواند برای بستن دروازه‌های مکاتب دخترانه قانع‌کننده باشد. او باور دارد که طالبان نیز بهانه کافی برای بستن مکاتب دخترانه ارایه نکرده‌اند، اما فهم این‌که چرا مکاتب را بسته‌اند، برای او دشوار است. خواست این دانش‌آموز، گشایش مکاتب دخترانه است.

طالبان در ۱۵ آگست بر کابل مسلط شدند. در همان آغاز این شایبه وجود داشت که همان برخوردی را درباره رفتن دختران به مکاتب کنند که در دور اول حاکمیت خود کرده بودند. طالبان در دور پیشین حاکمیت خود دروازه مکاتب را به روی دختران بسته بودند و زنان از زنده‌گی اجتماعی و سیاسی حذف شده بودند.

وزارت معارف طالبان در ۲۶ سنبله، دو روز پس از حضور خود در کابل، تاریخ بازگشایی مکاتب را اعلام کرد، اما مکاتب دخترانه را مسکوت گذاشت‌. از آن زمان گمانه‌زنی‌ها در مورد دیدگاه طالبان نسبت به مکاتب آغاز شد. طالبان سپس به دختران پایین‌تر از صنف ششم اجازه دادند که به مکتب بروند، اما تاکنون مکاتب دختران بالاتر از صنف ششم را بسته نگهداشته‌اند.

هرچند طالبان زیر فشار افکار عمومی و تأکیدات جامعه جهانی وعده داده بودند که از آغاز سال جدید خورشیدی همه مکاتب دخترانه را باز می‌کنند، اما بار دیگر در ۳ حمل همه را در «شوک» فرو بردند و خلاف وعده مکاتب دخترانه را باز نکردند. همه به شمول دختران دانش‌آموز فکر می‌کردند که مکاتب در روز موعود باز خواهند شد، اما صبح با خبر وارونه‌ای روبه‌رو شدند. بسیاری از دختران که در صنف‌های‌شان نشسته بودند و یا از برابر دروازه‌های مکتب با چشم گریان به خانه برگشتند.

اقدام طالبان برای بستن مکاتب دختران بالاتر از صنف ششم با واکنش‌های گسترده در سطح ملی و بین‌المللی روبه‌رو شد. صریح‌ترین واکنش از بانک جهانی بود که تمویل چهار پروژه در زمینه زراعت، معیشت و آموزش را که ۶۰۰ میلیون دالر ارزش داشت، متوقف کرد. امریکا گفت‌وگوهای خود را با طالبان متوقف کرده است. جامعه جهانی ادامه کمک به افغانستان را مشروط به باز کردن مکاتب برای همه دختران کرده است. با وجودی که در سطح بین‌المللی واکنش‌ها تند و شدید بوده‌، اما کم‌تر واکنشی از سوی کشورهای همسایه و منطقه در این مورد شنیده شده است.

مولوی نورالله منیر به فشارها و هزینه‌های احتمالی که طالبان با بستن مکاتب به روی دختران متحمل خواهند شد، اشاره کرده است. با وجود این، او گفته است که طالبان برای حفظ «وحدت» حاضر است این هزینه‌ها را بپردازد.

دکمه بازگشت به بالا