سرور دانش: تنها امضای موافقت‌نامه بین امریکا و طالبان هیچ مشکلی را حل نمی‌کند

حسیب بهش

سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری، در کنفرانس «چهل سال میزبانی مهاجرین افغان در پاکستان» از صلح میان دولت افغانستان و طالبان به ‌عنوان «بخش اصلی» این روند نام برده و گفته است که امضای موافقت‌نامه میان امریکا و گروه طالبان به تنهایی هیچ مشکلی را حل نمی‌کند. این عضو ارشد حکومت با ابراز امیدواری برای آغاز گفت‌وگوهای مستقیم با طالبان پس از امضای توافق‌نامه این گروه با امریکا، تصریح کرده که افغانستان بی‌مشارکت پاکستان، نمی‌تواند به صلح دست‌ یابد. با این حال، وی گفته است که تصویب نهایی صلح از صلاحیت‌های ملت افغانستان است و آنان باید از طریق پارلمان، لویه‌جرگه یا ریفراندوم در مورد آن تصمیم بگیرند.

پس از نشر گزارش‌هایی مبنی بر نهایی شدن توافق‌نامه صلح میان امریکا و گروه طالبان، حکومت افغانستان گفته است که امضای این توافق‌نامه به تنهایی کافی نیست و مسوولان ارشد آن ابراز امیدواری کرده‌اند که به گفت‌وگوهای مستقیم میان این گروه و دولت افغانستان منتج شود. سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری، در کنفرانس «چهل سال میزبانی مهاجرین افغان در پاکستان: مشارکت جدید برای هم‌بسته‌گی» از دولت پاکستان خواست که در روند صلح افغانستانی سهم بگیرد و تأکید کرد که این روند، بی‌همکاری آن کشور نمی‌تواند به فرجام برسد. آقای دانش در ادامه افزود که در صورت ادامه رابطه طالبان با سایر گروه‌های تروریستی، صلح پایدار با وجود آتش‌بس نمی‌تواند برقرار شود. این عضو ارشد حکومت تصریح کرد که خشونت‌ها باید به‌ گونه‌ای کاهش یابد که هم‌زمان با ادامه گفت‌وگوهای صلح، به یک «آتش‌بس دایمی و همه‌جانبه» منجر شود.

آقای دانش در ادامه این کنفرانس گفته است که با توجه به حضور یک نظام «مشروع مبتنی بر وثیقه ملی»، «صلح به‌ معنای بازگشت به‌ گذشته نیست». به باور معاون دوم ریاست جمهوری، هیچ ‌گروهی از جمله حکومت افغانستان نمی‌تواند در غیاب مردم و شبکه‌های سیاسی، فرهنگی و مدنی تصمیم بگیرد و تصویب نهایی صلح از صلاحیت ملت افغانستان است که باید مورد قبول تمام مردم باشد. او تصریح کرده است که مردم باید از طریق پارلمان، لویه‌جرگه یا ریفراندم در مورد تصویب نهایی صلح تصمیم بگیرند. افزون بر این، معاون دوم ریاست جمهوری در این کنفرانس گفت که روند صلح و مذاکره باید در مالکیت افغان‌ها باشد و تیم مذاکره‌کننده باید با رهبری و محوریت دولت افغانستان و به ‌گونه‌ی «همه‌شمول و فراگیر» از مردم نماینده‌گی کند.

عمران‌خان، صدراعظم پاکستان، در این کنفرانس گفت که تمام تلاش‌های‌شان برای آوردن صلح در افغانستان را به ‌کار خواهند بست. پیش از این، شماری از اعضای گروه مذاکره‌کننده طالبان گفته بودند که موافقت‌نامه صلح با امریکا نهایی شده است. هرچند گروه طالبان طرح کاهش خشونت از سوی امریکا را پذیرفته‌اند، اما پیش‌تر وزارت دفاع ملی تأیید کرده بود که طرح کاهش خشونت‌ها در میدان‌های جنگ تغییری وارد نکرده است.

 

«افغانستان و پاکستان چاره‌ای جز روابط دوستانه ندارند»

آقای دانش در کنفرانس «چهل سال میزبانی مهاجرین افغان در پاکستان» خطاب به سران پاکستانی گفت که دولت‌های دو طرف چاره‌ای جز روابط دوستانه با هم‌دیگر ندارند و مشترکات تاریخی، فرهنگی، دینی و پیوسته‌گی جغرافیایی و انسانی افغانستان و پاکستان به ‌حدی پیچیده است که هیچ‌کدام نمی‌تواند بی‌همکاری با دیگری به موجودیت خود ادامه دهد. معاون دوم ریاست جمهوری خطاب به عمران‌خان گفت که بدون ایجاد ثبات در افغانستان، پاکستان هرگز نمی‌تواند یک ثبات پایدار را برای خود تضمین کند و به رفاه و اهداف اقتصادی‌اش دست یابد.

سرور دانش در ادامه تصریح کرد که افغانستان و پاکستان تهدیدی برای منافع یک‌دیگر نیستند، اما امنیت و منافع ملی وابسته به‌ یک‌دیگر دارند که باید این پیوند با یک مکانیزم روشن به همکاری پایدار بدل شود. وی از افراطیت، تروریزم و فقر به ‌عنوان «دشمنان خطرناک و مشترک» هر دو کشور نام‌ برد و گفت که دو طرف نباید بیش‌تر از این فرصت را به ‌هدر دهند. به باور آقای دانش، دو کشور باید استفاده از ظرفیت‌های‌شان، از جمله ظرفیت‌های استخباراتی، امنیتی، انسانی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی را آغاز کنند.

Image may contain: 1 person, crowd and indoor
نشست بین‌المللی «چهل سال میزبانی پناهنده‌گان افغان در پاکستان: مشارکت جدید برای همبسته‌گی» در اسلام‌آباد برگزار شد

او در ادامه گفته‌هایش از حکومت پاکستان خواست که در شماری از «مسایل عاجل» و حل آن با افغانستان همکاری کند. معاون دوم ریاست جمهوری گفت که این همکاری‌ها در زمینه «تسهیل تجارتی و ترانزیتی، حل مشکلات امنیتی، مبارزه با پول‌شویی، قاچاق مواد مخدر و استرداد مجرمان» صورت بگیرد. آقای دانش در صحبت‌هایش گفت که استرداد مجرمان و تبادله زندانیان نیاز به یک توافق‌نامه و همکاری‌ قضایی دارد که باید از طریق نهادهای دو طرف تهیه شده و «هرچه زودتر» به امضا برسد تا نقطه پایانی برای مشکلات عدلی و قضایی دو طرف باشد.

 

سربازگیری از مهاجران افغان در پاکستان، سبب تداوم ناامنی در افغانستان شده است

سرور دانش هرچند در ادامه این کنفرانس از میزبانی پاکستان سپاس‌گزاری کرد‌، اما گفت که مخالفان مسلح حکومت از میان این مهاجران دست به سربازگیری زده‌ و از این کمپ‌ها برای‌شان پناه‌گاه و آموزشگاه ساخته‌اند. آقای دانش افزود: « از سال ۲۰۰۱ به بعد که در افغانستان یک نظام مبتنی بر قانون اساسی و انتخابات حاکم شد و پاکستان هم این دولت و مشروعیت آن را به رسمیت شناخت، متأسفانه گروه‌هایی از مخالفین دولت افغانستان در پاکستان از میان مهاجرین دست به سربازگیری زدند و در حقیقت از کمپ‌های مهاجرین برای خود پناه‌گاه و آموزشگاه ساختند و در همین کمپ‌ها علیه دولت مشروع افغانستان دست به تبلیغات زدند و جنگ‌های تخریبی و تروریستی را بر ضد دولت مشروع افغانستان آغاز کردند و این وضعیت باعث شد که خشونت‌ها و بی‌ثباتی‌ها و ناامنی‌ها در افغانستان هم‌چنان تا کنون تداوم پیدا کند. در حقیقت در این مرحله، از پناه‌گاه، استفاده سیاسی صورت گرفته است.»

معاون دوم ریاست جمهوری گفت که موضوع مهاجران افغان در پاکستان، ایران و شماری از کشورهای دیگر نباید به یک موضوع سیاسی و عامل فشار بر حکومت افغانستان بدل شود و به ‌دلیل همین مسایل مورد «بی‌مهری» و «فشار بی‌جا» قرار بگیرند. وی تصریح کرد که باید مکانیزمی در مشورت دو طرف و با نظارت سازمان ملل متحد تنظیم شود تا عودت مهاجران به‌ عنوان یک روند عادی و منظم به پیش برود. آقای دانش افزود که حکومت افغانستان در سال گذشته پالیسی‌ای را برای مهاجرت تصویب کرده که عودت و ادغام مجدد، حمایت از مهاجرت منظم، جلوگیری از مهاجرت‌های غیرقانونی و تنظیم نقش مهاجرت در توسعه و رشد اقتصادی اهداف عمده آن را تشکیل می‌دهد.

سرور دانش در ادامه صحبت‌هایش پیرامون مکانیزم بازگشت مهاجران تصریح کرد که این روند مطابق به اسناد و معاهدات بین‌المللی باید داوطلبانه و بدون ‌اجبار صورت بگیرد. وی گفت که اخراج کتله‌ای و اجباری از مرزها به پایداری روند بازگشت مهاجران آسیب می‌رساند و این روند باید تدریجی ادامه یابد. آقای دانش در ادامه گفت که باید به گروه بزرگی از مهاجران که صاحب فهم، تخصص و سرمایه‌اند، اجازه داده شود که اندوخته‌های کاری و مادی‌شان را به ‌صورت قانونی به افغانستان انتقال دهند. وی از جامعه بین‌المللی خواسته که نقش روشن و شفاف را در این مورد بر‌عهده بگیرد. به باور آقای دانش، کمک‌های نقدی و جنسی به مهاجران بسنده نیست و باید کمک‌های جامعه بین‌المللی رشد‌محور بوده و به ایجاد شغل و اقتصاد پایدار کمک کند.

وی در ادامه تأکید کرد که مهاجران افغان در بسیاری مواقع در اقتصاد کشورهای میزبان نقش مثبت داشته و بار دوش آنان نبوده‌اند. آقای دانش گفت‌: «بدون شک حضور انبوهی از مهاجرین ما در کشورهای همسایه، مشکلاتی هم برای میزبان‌ها داشته است، اما می‌خواهم تأکید کنم که در بسیاری از حالات، مهاجرین ما در اقتصاد این کشورها نقش مثبت هم داشته‌اند. مهاجرین ما معمولاً بار دوش میزبان‌های خود نبوده‌اند، بلکه با حفظ عزت و غرور خود، کار کرده‌اند و از آبله دست خود نان خورده‌اند و حتا با به عهده گرفتن کارهای شاقه و طاقت‌فرسا، سهم بزرگی در آبادانی کشورهای میزبان داشته‌اند.»

بر اساس آمارها، حدود پنج‌ونیم میلیون افغان در میان سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۹ از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند. این در حالی است که به گفته آقای دانش، بیش از ۶ میلیون افغان در دهه ۱۹۸۰ میلادی از افغانستان به پاکستان و ایران مهاجرت کرده‌اند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن