مکاشفه؛ رنگین‌کمان خرد و هنر ادبیات انگلیسی

این اثر که در برگیرنده صد نکته از اندیش‌مندان انگلیسی زبان پیرامون هنر و ادبیات است، دریچه تازه‌ای را از جهان‌بینی هنری و ادبی آن‌ها بر روی ما می‌گشاید. بدون شک انگلیسی هم‌چنان که زبان دانش و تکنولوژی است به همان پیمانه زبان هنر و ادبیات نیز است. نیاز است تا مخاطب افغان با شاخه‌هایی از درخت تنومند ادبیات بریتانیا نیز آشنا شود.


محمد فقیری، جامعه‌شناس

«مکاشفه؛ هنر و ادبیات در ذهنیت انگلیسی» اثری است که با گزینش و ترجمه محمد قاضی‌زاده از سوی انتشارات «آن» به چاپ رسیده است.

این اثر که در برگیرنده صد نکته از اندیش‌مندان انگلیسی زبان پیرامون هنر و ادبیات است، دریچه تازه‌ای را از جهان‌بینی هنری و ادبی آن‌ها بر روی ما می‌گشاید. بدون شک انگلیسی هم‌چنان که زبان دانش و تکنولوژی است، به همان پیمانه زبان هنر و ادبیات نیز است. نیاز است تا مخاطب افغان با شاخه‌هایی از درخت تنومند ادبیات بریتانیا نیز آشنا شود.

کتاب مکاشفه چند ویژه‌گی دارد که برای من نهایت جالب و ارزش‌مند بوده است. نخست این‌که در این اثر، قطعات گزینش شده به گونه مینیمال و کوتاه برگزیده شده است که برای مخاطب بسیار جذاب است. این قطعات مینیمال نکات ارزش‌مند و قابل تاملی را در برابر مخاطب قرار می‌دهد که اشتیاق او را برای مطالعه تا پایان اثر را چند برابر می‌کند.

ویژه‌گی دوم این اثر تنوع محتوایی در قطعات گزینش شده آن می‌باشد که به جذابیت اثر افزوده است. مخاطب با مراجعه به این اثر از چیدمان دقیق قطعات و دیدگاه‌های گوناگون پیرامون مقولات آن نه تنها نکات تازه‌ای را می‌آموزد بل‌که تنوع آرا را نیز به وفرت مشاهده خواهد کرد و این تنوع آرا و اندیشه، برای ما حاوی یک پیام ارزش‌مند خواهد بود که ما به جای مطلق‌اندیشی با تنوع دیدگاه‌ها روبه‌رو می‌شویم و گوناگونی را در اندیشه بزرگان ادبیات انگلیسی پیرامون مقولات و مفاهیم می‌بینیم.

ویژه‌گی سوم کتاب مکاشفه این است که ما را بیش‌تر با خرد غربی به ویژه بریتانیا آشنا می‌سازد و شناخت ما با خرد غربی می‌تواند گره‌های توهم و بدبینی را بگشاید و ما را به معرفت تازه از کارنامه‌های فرهنگی غرب برساند. مخاطب با مطالعه این اثر پی خواهد برد که غرب و یا بریتانیا تنها با تاچر و چرچیل و تونی بیلر و ترزا می و کارنامه‌های سیاسی تا حدی ناخوش‌آیند آن‌ها خلاصه نمی‌شود بلکه جدا از سیاست‌ورزی، می‌شود از زاویه دیگری به ادبیات و اندیش‌مندان آن‌ها نگریست و از درخت پربار اندیشه‌ آن‌ها، میوه‌ها چید.

ویژه‌گی چهارم این اثر این است که مخاطب را با نویسنده‌گان، شاعران، منتقدان و فیلسوفان متعدد و برجسته آشنا می‌کند و برای کسی که قصد گام نهادن در وادی ادبیات انگلیسی را داشته باشد، کتاب مکاشفه مبانی سفر به دنیای پرخم‌وپیچ آن را فراهم می‌کند. مخاطب با مطالعه کتاب مکاشفه به ساده‌گی با نام‌های زیادی از اندیش‌مندان خبره ادبیات انگلیسی آشنا خواهد شد و این آشنایی به مثابه مراجعه به کتاب دیکشینری زبان است که برای ما راه‌نمایی لازم را پیرامون مفاهیم و واژه‌گان انجام می‌دهد.

ویژه‌گی پنجم کتاب مکاشفه این است که مترجم آن سال‌ها پیرامون ادبیات کلاسیک فارسی و انگلیسی پژوهش کرده است.

یکی از ویژه‌گی‌های محمد قاضی‌زاده که کتاب مکاشفه به همت او گزینش و برگردان شده، این است که او به سه زبان فارسی، انگلیسی و پشتو اشراف دارد. او هم‌چنانی که سعدی‌شناس است، سال‌ها پیرامون آثار شکسپیر پژوهش کرده است. قاضی‌زاده با پیچ‌و‌خم زبان‌های فارسی و انگلیسی آشنایی اکادمیک دارد و او به نیکویی ظرافت زبان را می‌شناسد و این ویژه‌گی را در برگردان دقیق و بسیار عالی این اثر می‌توان مشاهده کرد.

ویژه‌گی ششم این اثر این است که برای نخبه‌گان عرصه دانش و ادبیات یک پیام می‌دهد که همانا به دوش گرفتن مسوولیت بیش‌تر برای ترجمه آثار ارزش‌مند از سایر زبان‌ها به زبان‌های ملی کشور است. مخاطب و اهل اندیشه همواره در انتظار این بوده‌اند تا مترجمان ایرانی، کتابی را به زبان فارسی برگردان کنند تا پس از مدت طولانی ما نیز در افغانستان از آن مستفید گردیم و اما نیاز است تا به اتکا و وابسته‌گی به آثار برگردان شده از کشور همسایه پایان دهیم و اندیش‌مندان ما گام‌های استواری را در وادی ترجمه بردارند.

ویژه‌گی هفتم این است که انتشارات آن  به گونه رسالت‌مندانه در چاپ این اثر همکاری نموده و نیاز است تا چنین گام‌های فرهنگی را ستود و آن را در غنامند شدن عرصه هنر و ادبیات در کشور با اهمیت تلقی نمود.

Comments are closed.