عالمان دین در عربستان: جنگ راه حل همیشگی نیست و مسئله‌ی افغانستان باید از راه گفت‌وگو حل شود

نخستین روز نشست عالمان کشورهای اسلامی در مورد جنگ افغانستان روز سه شنبه، (۱۹ سرطان) در عربستان سعودی برگزار شد. قرار است دومین روز این نشست امروز در شهر مکه برگزار شود و اشتراک‌کنندگان این نشست اعلامیه‌ی مشترکی را نیز صادر کنند.

سازمان همکاری‌های اسلامی گفته است که هدف این نشست بحث روی اقداماتی به منظور کمک به صلح و ثبات در افغانستان می‌باشد. اشتراک کنندگان این نشست ضرورت مقابله با تبلیغات گروه‌های تروریستی را برجسته کرده و روی ایجاد فضای صلح و مصالحه تأکید کردند.

دبیر کل این سازمان در نشست جهانی علمای اسلام برای صلح و امنیت در افغانستان گفت که جنگ یک راه حل همیشگی نیست و مسئله‌ی افغانستان باید از راه گفت‌وگو حل شود. یوسف بن احمد العثمین، دبیر کل سازمان همکاری اسلامی، گفت: «جنگ در افغانستان، جامعه را از پیشرفت بازداشته و امیدها را از میان برده است. به نام اسلام مردم بی‌گناه را می‌کشند.»

در این نشست سرمنشی سازمان همکاری‌های اسلامی، عبدالطیف بن عبدالعزیز الشیخ، ۲۰۰ نماینده و ۱۰۸ عالم دینی از کشورهای اسلامی شرکت کرده‌اند. گردانندگی یکی از جلسات این نشست به دوش مفتی اعظم مصر، شیخ شوقی ابراهیم عبدالکریم علّام بود.

حکومت عربستان هم بر پشتیبانی این کشور از روند صلح افغانستان تأکید کرده است. صالح بن عبدالعزیز آل شیخ، وزیر امور اسلامی عربستان سعودی، گفت: «سعادت سران این کشور و علمای آن و تمامی علمای اسلام، در وحدت شما و از میان رفتن مشکلات‌تان است.»

قیام‌الدین کشاف، رییس شورای علمای افغانستان، نیز در این نشست گفت که باید گروه طالبان وارد گفت‌‌و‌گو‌های صلح با حکومت افغانستان شود، چون هیچ دلیل شرعی، اخلاقی و سیاسی برای ادامه‌ی جنگ آنان باقی نمانده است. قیام‌الدین کشاف که در این نشست، هیأت ۳۵ نفری عالمان دینی افغانستان را رهبر می‌کند، ابراز امیدواری کرد که نماینده‌گان ۳۷ کشور اسلامی جهان از دو طرف درگیر جنگ در افغانستان بخواهند تا دوباره آتش‌بس کنند.

در همین حال امام صالح بن عبدالله بن حمید، یکی از عالمان دینی عربستان در این نشست جنگ افغانستان را «فتنه» دانسته و گفت که باید این جنگ هر چه زودتر پایان یابد. این عالم برجسته‌ی عربستانی در بیانیه‌اش گفت، کسی که صلح می‌خواهد او مسلمان کامل است و کسی که صلح نمی‌خواهد، راه شیطان را تعقیب می‌کند.

او هم‌چنان وضعیت کنونی افغانستان را غیر قابل تحمل خوانده و حمایت کشور عربستان را از صلح در افغانستان اعلام کرد.

از میان پانزده عالم دینی پاکستانی که به این نشست دعوت شده بودند، تنها قبله ایاز، رییس شورای نظارت اسلامی پاکستان در این اجلاس شرکت کرده است.

ایران هیچ نماینده‌ای به این نشست نفرستاده و گفته می‌شود که بالا گرفتن اختلافات سیاسی عربستان و ایران موجب شده است که ایران در این نشست شرکت نداشته باشد.

از سویی هم اکرم خپلواک، رییس دبیرخانه‌ی شورای عالی صلح، به خبرنگاران در جده گفته است که این روحانیان به عنوان نماینده‌ی کشورشان نه بلکه به خاطر تاثیرگذاری‌ و شهرت‌شان در این نشست دعوت شده‌اند. او گفته است که بخش عمده‌ی سازماندهی این نشست بر عهده‌ی دولت افغانستان بود.

از سویی هم هیأت افغانستان در این نشست، خواست‌های مشخصی را مطرح کرده است که از آن جمله می‌توان به دعوت از هر دو طرف جنگ برای آتش‌بس و آغاز گفت‌‌وگوهای مستقیم؛  تعیین یک هیأت از میان این عالمان برای گفت‌وگوهای مستقیم با طالبان؛ دعوت نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی برای برگزاری یک نشست بزرگ؛ دعوت از طالبان برای گفت‌وگوهای صلح به عربستان سعودی؛ دعوت برای یک نشست بزرگ عالمان دین در افغانستان؛ واضح شدن موقف علما و سازمان همکاری اسلامی در باره جنگ افغانستان و واضح شدن موقف عالمان در باره‌ی افراط گرایی، کشتار و انفجار اشاره کرد.

قرار است که در روز دوم و اخیر این نشست، عالمان مذهبی از طالبان بخواهند که جنگ را کنار بگذارند و با حکومت افغانستان گفت‌وگو کنند. انتظار می‌رود که اشتراک کنندگان این نشست در اعلامیه‌ی پایانی‌شان خواست‌های هیأت افغانستان را در نظر بگیرند و موضع مشخصی در مورد جنگ افغانستان اتخاذ کنند.

 با این حال، طالبان ضمن انتقاد از این نشست گفته اند که نتیجه‌ی کنفرانس جانبداری از «اشغالگران» امریکایی خواهد بود. این گروه در بیانیه‌ی خود گفته است که بر ادامه‌ی «جهاد» علیه نیروهای امریکایی در افغانستان ادامه خواهد داد.

استقبال ارگ

با این حال شاه‌حسین مرتضوی، معاون سخنگوی ریاست جمهوری در یک نشست خبری نشست علما را در عربستان برای زیر سوال بردن مشروعیت جنگی گروه طالبان مفید دانست و گفت که این گروه در مکتب، مسجد و بازار به نام دین جنگ و انتحاری می‌کند.

آقای مرتضوی در یک نشست خبری روز سه‌شنبه، (۱۹ سرطان)  گفت: «فتوای علما در افغانستان، بیانه‌ی علما در اندونیزیا و نشست عالمان دینی جهان اسلام در عربستان همه پیام‌های بسیار واضح و مشخصی در رابطه به صلح دارد، براساس همین پیام‌ها و فتوا‌ها بود که ما آتش‌بس یک طرفه را اعلام کردیم. امیدوار استیم گروه‎هایی که با حکومت و مردم افغانستان در جنگ استند، به این فتوا‌ها اهمیت داده، به جنگ و خشونت پایان بدهند.»

معاون سخنگوی ریاست جمهوری تصریح کرد که فتوای عالمان دین سبب شد که وضاحت کامل در رابطه به مشروعیت جنگ طالبان به وجود بیاید. به قول او، این وضاحت کمک کرد که هزاران طالب صف خود را از کسانی که اصرار بر جنگ دارند، جدا کنند. از جانب دیگر  به گفته‌ی وی، صدور فتوا توانست پرسش اساسی در میان صفوف جنگی طالبان ایجاد کند که آیا رهبران‌شان توان جواب فتوای عالمان را دارند یا نه، آیا توان رد کردن فتوای نزدیک به ۳ هزار عالم را دارند یا خیر.

شاه‌حسین مرتضوی تأکید کرد، تمام فعالیت‌هایی که از طرف عالمان مذهبی صورت گرفته است، در ختم جنگ می‌تواند بسیار مهم باشد.

استقبال مجلس سنا

هم‌زمان با برگزاری نشست عالمان دینی ۳۷ کشور اسلامی در عربستان، اعضای مجلس سنا نیز از برگزاری این نشست استقبال کرده‌اند.

محمد علم ایزدیار، معاون اول مجلس، در نشست عمومی این مجلس روز سه‌شنبه (۱۹ سرطان) گفت که نشست عالمان دینی کشورهای اسلامی در عربستان برای حکومت و طالبان یک چانس طلایی فراهم کرده تا با استفاده از این چانس، روند صلح را در کشور تقویت کنند.

محمد علم ایزدیار افزود که نشست علمای کشورهای اسلامی از لحاظ شرعی و اسلامی برای مردم افغانستان با اهمیت است. او هم‌چنان گفت: «عالمان جهان اسلام با صدور فتوای شرعی عده‌ای از کشورهای اسلامی‌ را که با استفاده از فتواهای مغرضانه‌ی شرعی، جنگ افغانستان را دامن می‌زنند، به جای‌شان ‌می‌نشانند.»

دیدگاه are closed.

 

هشت صبح در شبکه‌ اجتماعی فیسبوک