آغاز کار دوباره گمرک هرات در اوج نگرانی‌های امنیتی و اقتصادی

سیدحسن حسینی

اتاق صنایع هرات، شورای ولایتی و نماینده‌گان مردم در مجلس نگران وضعیت امنیتی شاهراه هرات-اسلام‌قلعه، فساد اقتصادی و کاهش بی‌سابقه عواید این اداره درآمدزا هستند. شورای ولایتی هرات ریاست گمرک را متهم به «فساد مزمن» می‌کند و نماینده‌گان مردم در مجلس هم از طرح علنی آن در صحن مجلس به محض آغاز شدن دوباره کار پارلمان سخن می‌زنند. در همین حال اتاق صنایع هرات هم به این باور است که دولت مرکزی باید به خواست کارمندان گمرک و تاجران هراتی مبنی بر انتقال گمرک از مرز اسلام‌قلعه به داخل شهر تمکین کند. تصمیم دولت مرکزی با آن‌که هنوز به طور صریح نسبت به تاجران و مردم هرات اعلان نشده است، اما ظاهراً به زمان زیادی برای برآورده شدن خواسته‌های آنان نیاز است.

 

فساد مزمن گمرک

اعتصاب کارمندان گمرک که در هفته گذشته پس از قتل یکی از کارمندان این اداره آغاز شده بود، پنج‌شنبه هفته قبل خاتمه یافت، اما نگرانی‌ها از افزایش بی‌پیشینه ناامنی در مسیر هرات-اسلام‌قلعه، کاهش بی‌سابقه عواید، فرار روزافزون سرمایه و واردات غیرقانونی کالای مشابه تولید داخلی هنوز در مجالس و محافل خصوصی مردم و تاجران این ولایت پا برجای است.

همین چند روز پیش شورای ولایتی هرات و نماینده‌گان این ولایت در مجلس با برگزاری دو نشست خبری از دولت مرکزی خواهان برگشت گمرک از ولسوالی کهسان به مرکز شهر هرات شدند. در نشست شورای ولایتی هرات به ناامنی‌های راه هرات-اسلام‌قلعه و کاهش بی‌سابقه عواید این اداره درآمدزا اشاره شده بود. حالا هم شورای ولایتی هرات به این نظر است که تا زمان تامین امنیت واقعی راه گمرک اسلام‌قلعه، این اداره مجدداً به مرکز شهر برگردد.

سردارمحمد بهادری، عضو شورای ولایتی هرات در گفت‌وگو با ۸صبح به «فساد مزمن» در گمرک هرات اشاره می‌کند. به گفته وی اخیراً علاوه بر ضرر مالی به سرمایه‌گذاران داخل کشور، ناامنی‌های زیادی هم در گوشه و کنار هرات دیده می‌شود که ریشه در انتقال گمرک دارد. آقای بهادری از رییس جمهور و وزیر مالیه کشور می‌خواهد که گمرک هرات را دوباره از ولسوالی کهسان به مرکز شهر منتقل کنند. او می‌گوید که اگر دولت برنامه‌ی واقعی برای ارائه خدمات مفید به شهروندان دارد، باید به خواست و نیاز مردم در این زمینه تمکین کند.

 

صعود بی‌سابقه ناامنی در مسیر گمرک

بنا بر گزارش گمرک هرات، طی ۱۰ ماه انتقال گمرک هرات از مرکز این ولایت به ولسوالی کهسان، ۱۷ واقعه ناامنی بر کارمندان و کمیشن‌کاران این اداره در مسیر برخورده است که از این میان، شش واقعه ترور مسلحانه که منجر به کشته شدن کارمندان و کمیشن‌کاران بوده، ثبت دفترها شده است. تهدید به مرگ، باج‌خواهی و دزدی مسلحانه از کارمندان، کمیشن‌کاران و حتا مسافرانی که در مسیر شاهراه هرات-اسلام قلعه رفت‌وآمد دارند هم جزو موارد ناامنی بوده است.

حمیدالله خادم، رییس اتاق صنایع هرات در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح، به این نظر است که از زمان انتقال گمرک از مرکز این ولایت به شهرک اسلام‌قلعه، تاثیر فاحشی بر کیفیت واردات و آسیب بزرگی بر بدنه سرمایه‌گذاری در این ولایت زده شده است. او چندی پیش در فیس‌بوک رسمی‌اش نوشته بود که «زنگ چور در گمرکات افغانستان به ویژه گمرک هرات زده شده است».

در بحبوحه اعتراض و اعتصاب کارمندان گمرک هرات، هیأتی از ریاست عمومی گمرکات افغانستان برای بررسی وضعیت گمرک هرات و تورغندی به این ولایت سفر کرد و روز پنج‌شنبه هفته گذشته برای ارائه گزارش خود دوباره به کابل بازگشت.

اتاق صنایع هرات این سفر را تشریفاتی دانسته و به این نظر است که چنین سفرها نتیجه‌ای در پی ندارد. آقای خادم می‌گوید که دولت مرکزی باید اراده و توان خود را برای تامین امنیت و کوتاه کردن دست زورمندان و مفاسد اقتصادی از گمرک هرات نشان دهد در غیر آن عواید این ولایت روزانه کسر فاحش را تجربه می‌کند.

 

دولت پاسخ دهد

در همین حال شماری از نماینده‌گان هرات در مجلس نماینده‌گان هم منتظر پایان یافتن تعطیلات زمستانی و آغاز کار رسمی‌شان هستند تا از این درک، بحث تامین امنیت در مسیر گمرک هرات را در صحن علنی مجلس مطرح کنند.

سیدعظیم کبرزانی، عضو مجلس نماینده‌گان می‌گوید که هنوز گزارش هیأت بررسی‌کننده ریاست عمومی گمرکات به وی نرسیده است، اما به محض شروع شدن کار رسمی مجلس، بحث تامین امنیت، انتقال موقتی گمرک از بندر اسلام‌قلعه به مرکز شهر هرات و کوتاه کردن دست زورمندان از این اداره بالا می‌گیرد.

آقای کبرزانی به این نظر است که دولت با توجه به سرمایه‌گذاری زیادی که در بندر اسلام‌قلعه کرده است، باید یک روز گمرک را به آن منطقه منتقل کند، اما هنوز پیش‌زمینه‌های اساسی برای این مسأله مدنظر گرفته نشده است. او تصریح می‌کند برای حل مشکل دولت باید به مردم پاسخگو باشد.

گمرک هرات ۱۰ ماه قبل، قرار بود برای شش ماه از مرکز شهر به بندر اسلام‌قلعه به طور موقتی انتقال گردد. طبق این طرح، قرار بود که عواید افزایش یابد و زیرساخت‌های رفاهی برای تاجران در این مرکز مدنظر گرفته شود؛ اما گزارش گمرک هرات به رسانه‌ها نشان داد که هیچ یک از موارد فوق، فراهم نشده است.

 

کاهش بی‌سابقه عواید

بر اساس پیش‌بینی‌های وزارت مالیه،‌ گمرک هرات در سال مالی ۱۳۸۹ باید ۳۲ میلیارد افغانی درآمد می‌داشت، اما از این میزان فقط توانست ۱۸.۵ میلیارد افغانی درآمد کند و از مجموع مبلغ، ۱۳.۵ میلیارد افغانی کمبود عواید داشت. این رقم در سال گذشته به ۲۲ میلیارد افغانی می‌رسید که از مجموع آن، ۲۱ میلیارد افغانی به خزانه دولت واریز شده بود.

با تمام این‌ها در سال جاری مالی برای گمرک هرات ۲۱ میلیارد افغانی عواید پیش‌بینی شده است. گفتنی است که بودجه کل افغانستان ۴۲۸ میلیارد افغانی است و از این میان سهم عواید داخلی به ۲۰۸ میلیارد می‌رسد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن