سیاست ابهام را کنار بگذارید

طالبان از زمان به دست گرفتن قدرت، درس‌های دانشگاه‌ها را متوقف کرده‌اند. آنان در ادامه اجازه دادند که دانشگاه‌های خصوصی باز شود، اما با وجود باز شدن این دانشگاه‌ها، اقتصاد ضعیف مردم سبب شده است که بیش‌تر دانش‌جویان از ادامه تحصیل در دانشگاه‌های خصوصی دست‌کم در حال حاضر خودداری کنند. با این حال، دانش‌جویان دانشگاه‌های دولتی هنوز در بی‌سرنوشتی به سر می‌برند. آنان نمی‌دانند که بالاخره تا چه زمانی برایش گشایش یافتن نهادهای تحصیلی‌شان منتظر بمانند. وقفه و تعطیلی‌های پیهم سبب شده است که بیش‌تر این دانش‌جویان در حال حاضر از ادامه تحصیل دل‌سرد شوند.

مسوولان طالبان در ابتدا گفتند که برای گشایش نهادهای تحصیلی، کارشیوه‌ای می‌سازند تا قواعدی که در نظر دارند، رعایت شود. از این گفته‌ها بیش از دو ماه گذشت، اما هنوز نه کارشیوه ساخته شده و نه در مورد تاخیر آن به مردم وضاحتی داده شده است. مشخص نیست که کارشیوه طالبان چه مواردی را شامل می‌شود که تا این اندازه زمان گرفته است. حتا به استادان دانشگاه در مورد پرداخت شدن یا نشدن معاشات‌شان معلومات واضح ارایه نشده است. این تاخیر در حال حاضر دو ماهه شده است و ممکن است که چندین ماه طول بکشد. بازگشایی دانشگاه‌های خصوصی و بسته ماندن دانشگاه‌های دولتی واضح نشان می‌دهد که بسته ماندن دانشگاه‌ها دلایل اقتصادی دارد.

با توجه به وضعیت، بازگشایی دانشگاه‌های دولتی در حال حاضر ممکن نیست. از یک‌سو زمستان سردی در راه است و از سوی دیگر، طالبان بودجه‌ای ندارند که معاش استادان را بپردازند، چه رسد به‌این‌که بتوانند صنف‌ها را برای دانش‌جویان گرم کنند. بیش‌تر دانش‌جویان نیز با درک همین موضوع، برای کار به سایر نقاط کشور و حتا کشورهای همسایه رفته‌اند. آنان منتظرند که تکلیف دانشگاه‌های دولتی در بهار سال آینده روشن شود و سپس برای ادامه تحصیل بازگردند. در این میان، استادان دانشگاه‌های در بلاتکلیفی کامل قرار دارند و نمی‌دانند که تا گشایش دانشگاه‌ها، باید از چه راهی برای امرار معاش استفاده کنند.

در کنار دانشگاه‌های دولتی، مکاتب دخترانه نیز با یک چنین وضعیتی روبه‌رو است. در شماری از ولایت‌ها، این مکاتب بازگشایی شده است، اما در بیش‌تر ولایت‌ها، دختران هنوز به مکتب برنگشته‌اند. طالبان هنوز در مورد طرح‌های‌شان برای بازگشایی مکاتب دخترانه هیچ‌گونه وضاحتی نداده‌اند. آنان حتا دیدگاه‌شان در مورد سطح آموزش دختران را شریک نکرده‌اند تا مردم در مورد احتمال باز شدن یا نشدن مکاتب بدانند. با توجه به فرا رسیدن فصل سرما، بازگشایی مکاتب در ولایت‌های سردسیر نیز ناممکن است.

تاخیر در بازگشایی دانشگاه‌های دولتی و مکاتب دخترانه و ابهام در مورد آینده آن‌ها، نشان می‌دهد که مسوولان طالبان با مردم روراست نیستند. اگر هدف طالبان از این تاخیر، آغاز درس‌ها در بهار سال آینده است، باید به مردم واضح سازند تا دانش‌جویان و دانش‌آموزان از بلاتکلیفی نجات یابند. مبهم نگه داشتن شرایط، دانش‌جویان و دانش‌آموزان را بی‌برنامه می‌سازد. واضح است که طالبان توانایی اقتصادی گرم کردن صنف‌های دانشگاه‌ها و مکاتب را در زمستان پیش‌رو ندارند، اما نباید سرنوشت و آینده میلیون‌ها دانش‌جو و دانش‌آموز را گروگان بگیرند. باید به عنوان افراد مسوول جلو دوربین رسانه‌ها حاضر شوند و ممکن‌ها و ناممکن‌ها را به مردم توضیح دهند تا تکلیف دانش‌جویان، دانش‌آموزان، استادان دانشگاه و معلمان روشن شود.

سیاست ابهام که حکومت سرپرست طالبان در راستای آموزش و تحصیل در پیش گرفته‌ است، به بی باوری مردم می‌افزاید. این ابهام‌ سرانجام سبب می‌شود که بیش‌تر دانشجویان به ترک تحصیل فکر کنند. حتا همین حالا بیش‌تر دانش‌جویان به این نتیجه رسیده‌اند که ادامه تحصیل در افغانستان آن هم در شرایط کنونی معقول نیست و تلاش می‌کنند که از هر راه ممکن برای خروج از کشور استفاده کنند. استادان دانشگاه نیز با یک چنین وضعیت مواجه شده‌اند و نمی‌دانند که آینده‌ کارشان چگونه خواهد بود.

شرایط ایجاب می‌کند که مسوولان با درک مسوولیت‌های‌شان، واقعیت‌ها را بدون کم‌وکاست به مردم بگویند. اگر آنان توانایی پرداخت معاشات استادان دانشگاه و معلمان مکاتب دخترانه را ندارند، باید به این ناتوانی اقرار کنند تا نهادهای بین‌المللی دست به کار شوند. به تاخیر انداختن عمدی بازگشایی دانشگاه‌های دولتی و مکاتب دخترانه، گره‌ گشا نیست، بلکه مردم را به تحصیل در افغانستان بی‌باور می‌سازد. مبهم نگه داشتن قضایایی که سرنوشت میلیون‌ها نفر در آن به آن وابسته است، می‌تواند عواقب ناگواری داشته باشد که هیچ کسی توانایی پاسخگویی آن را ندارد.

دکمه بازگشت به بالا