پیش‌رفت‌ها در زمینه صلح؛ تعیین آجندای مذاکرات و سفر هیات طالبان به کابل

پروسه صلح در چند روز اخیر شاهد پیش‌رفت‌های چشم‌گیری بود. این پیش‌رفت‌ها در پی سفر غیرمترقبه وزیر خارجه امریکا به کابل و دوحه و گفت‌وگوی او با رهبران حکومت و طالبان حاصل شده است. یک روز پس از این سفر، نماینده‌گان دولت و طالبان در ششم حمل از طریق یک کنفرانس ویدیویی روی طرح رهایی زندانیان توافق کردند. دولت در نخستین اقدام قرار است ۱۰۰ زندانی طالب را در ۳۱ مارچ از بند رها کند. در کنار آن هیات مذاکره‌کننده‌ی دولت برای صلح با طالبان نیز تشکیل شده است. تعداد اعضای این هیات به ۲۱ نفر می‌رسد. امریکا از توافق روی رهایی زندانیان و تشکیل هیات مذاکره‌کننده توسط دولت افغانستان استقبال کرده است. هرچند در داخل کشور تا کنون ملاحظاتی در باره ترکیب آن موجود است.

ذبیح‌الله مجاهد از سخنگویان گروه طالبان روز جمعه، هشتم حمل، در پیامی به روزنامه ۸صبح گفت که این گروه روز شنبه یک هیات ۱۵ نفری را به کابل می‌فرستد. هدف سفر این هیات به کابل مطابقت اسامی و چهره‌های زندانیان طالب با فهرست این گروه است که مطابق آن قرار است این زندانیان از بند رها شوند. در باره سفر هیات طالبان به کابل در دومین کنفرانس ویدیویی دو طرف که در آن نماینده‌گان سازمان جهانی صلیب سرخ، امریکا و قطر نیز حضور داشتند، توافق شده بود.

طبق یک فهرست که از سوی بعضی از رسانه‌ها نیز نشر شده است، این اسامی در ترکیب هیات طالبان دیده می‌شوند: مولوی ضیاءالدین واقف، عبدالحمید آخندزاده، حافظ عبدالقدیر، مولوی عبدالظاهر نعمان، مولوی عبدالفتاح، ملا محمد ابراهیم، مولوی عبدالهادی، قاری عبدالله، ملا عطامحمد محمد، مولوی صدیق‌الله حبیب، ملا عبدالله آخوند، حافظ ذاکرالله، مولوی خان محمد نصرت، ذبیح‌الله و محمدنسیم. با سفر این هیات به کابل اولین دیدار رسمی و رو در روی نماینده‌گان دولت و طالبان نیز انجام خواهد شد؛ دیداری که در صورت موفقیت، راه را برای دیدارهای آینده نماینده‌گان دو طرف هموارتر خواهد کرد.

از سوی دیگر، وزارت دولت در امور صلح می‌گوید که با اعلام فهرست هیات مذاکره‌کننده، نگرانی‌ها در باره آماده‌گی حکومت برای شروع مذاکرات را رفع کرده است. این فهرست که اسامی ۲۱ نفر در آن دیده می‌شود، ناوقت روز پنج‌شنبه گذشته منتشر شد. ناجیه انوری، سخنگوی وزارت دولت در امور صلح، روز جمعه در پیامی به رسانه‌ها هم‌چنین گفت که آجندای حکومت برای مذاکره با طالبان تعیین شده است. خانم انوری تاکید کرد که حکومت برای ختم جنگ و دست یافتن به صلح، هر لحظه آماده مذاکره است. او افزود که حکومت توقع دارد تا طالبان نیز آماده‌گی خود را عملا تبارز بدهند و با قطع خشونت به سمت مذاکرات پیش بیایند.

قابل یادآوری است که در ترکیب هیات حکومت برای صلح این اسامی شامل اند: محمدمعصوم ستانکزی، فاطمه گیلانی، نادر نادری، عبدالمتین بیگ، فوزیه کوفی، ضراراحمد مقبل، عبدالهادی ارغندیوال، محمدرسول طالب، حبیبه سرابی، غیرت بهیر، محمدحفیظ منصور، غلام فاروق مجروح، مولوی عنایت‌الله بلیغ، باتور دوستم، کلیم‌الله نقیبی، محمد ناطقی، ایوب انصاری، شهلا فرید، شریفه زرمتی، خالد نور و محمدامین احمدی. حکومت گفته است که این هیات را پس از غور و مداقه و مشوره‌های لازم با تمام جناح‌ها و اقشار جامعه تعیین کرده است. با این حال، بعضی از فعالان اجتماعی و سیاسی کشور ملاحظاتی را نیز نسبت به ترکیب این هیات مطرح کرده‌اند.

بعضی از فعالان اجتماعی-سیاسی از حضور باتور دوستم پسر عبدالرشید دوستم و خالد نور پسر عطامحمد نور در ترکیب این هیات انتقاد کرده‌اند. به‌ویژه جوانان گفته‌اند که اگر این دو نماینده جوانان در هیات مذاکره‌کننده صلح اند، آن‌ها مخالفت دارند و چهره‌های جوان دیگری را به نماینده‌گی از خود برای شمولیت در ترکیب این هیات معرفی می‌کنند. از دید آن‌ها، باتور و خالد از جوانان کم‌تر آب‌دیده‌اند و در سیاست هنوز خام اند و پیش از آن‌که از جوانان نماینده‌گی کنند، از سیاست پدران و احزاب پدران خود نماینده‌گی خواهند کرد. و این به گفته آن‌ها نوعی بازی با سرنوشت جوانان و دست‌کم گرفتن نقش آن‌ها برای زنده‌گی آینده‌ای است که از پس مذاکرات صلح شکل خواهد گرفت.

شماری هم نسبت به تجربه و توان سیاسی بعضی از اعضای هیات مذاکره‌کننده ابراز تردید کرده‌اند و خواستار تبدیلی آن‌ها با افراد دیگری شده‌اند. بعضی‌ها از غیابت نماینده‌گان شماری از گروه‌های مذهبی از جمله هزاره‌های سنی و هندوباوران در ترکیب هیات مذاکره‌کننده صلح انتقاد کرده‌اند. هم‌چنان هستند کسانی که مخالف ریاست هیات مذاکره‌کننده صلح توسط محمدمعصوم ستانکزی اند و نسبت به گذشته او با دیده شک می‌بینند. اما به رغم همه این انتقادات و ملاحظات، هیات فوق از شمولیت سیاسی مناسبی برخوردار است و تقریبا نماینده‌گان تمام طرف‌ها در آن حضور دارند.

سفارت امریکا در کابل از تشکیل هیات مذاکره‌کننده صلح استقبال کرده و گفته است که این افراد انتظارات ملت افغانستان را بر دوش خود حمل می‌کنند. این سفارت هم‌چنین برای تسهیل مذاکرات رو در رو بین دولت و طالبان اعلام آماده‌گی کرده است.

پیش از این حکومت گفته است که صلاحیت هیات مذاکره‌کننده محدود است و تصمیم‌گیرنده نهایی در باره صلح، لویه جرگه و شورای ملی اند. حکومت هم‌چنین در صدد تشکیل شورای عالی مصالحه نیز است که مسوولیت آن تعیین خطوط اساسی مذاکرات برای هیات جمهوری اسلامی در مذاکره با طالبان است. اما اقدامات اجرای پروسه صلح به عهده وزارت دولت در امور صلح سپرده شده است.

تا هنوز زمان شروع مذاکرات بین‌الافغانی روشن نیست. تماس‌هایی که تا کنون بین دو طرف برقرار شده، تماس‌های فنی و در زمینه رهایی زندانیان بوده است. البته این مذاکرات قرار بود در بیستم حوت پارسال آغاز شود اما به دلیل اختلافات روی چگونگی رهایی زندانیان از یک طرف و تنش‌های سیاسی برخاسته از اعلام نتیجه نهایی انتخابات از طرف دیگر، آغاز نشد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن