جلوگیری از سقوط، مهم‌تر از آزادسازی مناطق تحت اشغال است

لوید آستین، وزیر دفاع امریکا، در شروع هفته جاری به دولت افغانستان پیشنهاد داد که به جلو‌گیری از پیش‌روی گروه طالبان اولویت بدهد. او گفت که برنامه پس‌گیری ساحات از دست رفته باید به دنبال کند کردن سرعت پیش‌روی گروه طالبان پی‌گیری شود. احتمالاً افزایش حملات هوایی نیروهای امریکایی علیه مواضع و جنگ‌جویان طالبان با همین پیشنهاد مرتبط است. کنت مکنزی، فرمانده سنتکام، نیز هشدار داده است که گروه طالبان با ادامه حملات، آماج حملات هوایی بیش‌تر قرار خواهد گرفت. هدف از این هشدار نیز تلاشی برای پیش‌گیری از پیش‌روی سریع گروه طالبان در جنگ با دولت افغانستان است.

مقام‌های امریکایی در حالی بر اولویت کند کردن سرعت پیش‌روی گروه طالبان تأکید دارند که رییس جمهور غنی به‌تازه‌گی از تهیه یک برنامه برای تغییر وضعیت جنگ در جریان سه تا شش ماه آینده خبر داده است. هرچند جزییات این برنامه تا کنون فاش نشده، اما گفته می‌شود که آزادسازی مناطق استراتژیک تحت اشغال گروه طالبان، بخشی از این برنامه است. پیشنهاد لوید آستین احتمالاً واکنشی به همین برنامه است که توسط اشرف غنی در روز عید قربان در کابل اعلام شد.

نیروهای امریکایی از دهم حوت ۱۳۹۸ – روز امضای توافق‌نامه امریکا و طالبان – تا کنون حملات هوایی زیادی علیه مواضع و جنگ‌جویان طالبان در ولایت‌های مختلف از جمله هلمند، میدان‌وردک و قندهار انجام داده‌اند. این حملات عمدتاً به منظور کاهش فشار روی نیروهای دولتی افغانستان و عقب زدن حملات تهاجمی طالبان انجام شده است. هدف اصلی حملات هوایی امریکا در این مدت، پیش‌گیری از پیش‌روی طالبان و جلوگیری از سقوط مراکز شهرها و یا تأسیسات بزرگ دولتی به دست این گروه بوده است. با وعده‌ای که کنت مکنزی داده است، احتمالاً حملات هوایی نیروهای امریکایی تا پایان ماه آگست باز هم تکرار خواهد شد.

اما با خروج کامل نیروهای بین‌المللی از افغانستان، امکان چنین حملاتی برای نیروهای امریکایی محدود خواهد شد. امریکایی‌ها قبلاً گفته‌ بودند که با تهدیدات تروریسم در افغانستان از پایگاه‌های این کشور در منطقه مبارزه خواهند کرد. هدف آن‌ها از مبارزه با تهدیدات تروریسم، تهدیداتی است که از سوی القاعده و داعش برای امریکا و متحدان آن کشور متصور است. گروه طالبان برای این کشور دیگر یک گروه تروریستی نیست و اشتهای رویارویی مستقیم با این گروه پس از تکمیل برنامه خروج، در وجود امریکا دیده نمی‌شود. به این ترتیب، این تنها نیروهای دولتی افغانستان هستند که باید از پیش‌روی گروه طالبان و سقوط شهرها به دست این گروه پیش‌گیری کنند.

پیشنهاد وزیر دفاع امریکا برای دولت افغانستان یک پیشنهاد منطقی است. مناسبت‌ترین اقدام در شرایط فعلی برای دولت افغانستان، پیش‌گیری از سقوط شهرها، گذرگاه‌های بیش‌تر، تأسیسات بزرگ و مناطق استراتژیک دیگر به دست طالبان است. حمایت هوایی نیروهای امریکایی تا پایان ماه آگست یک فرصت طلایی برای دولت افغانستان برای رسیدن به استقرار نظامی است. دولت با استفاده از این فرصت، باید جلو پیش‌روی طالبان را سد و قدرت خود بر حفظ شهرها، تأسیسات حیاتی، گذرگاه‌ها و مناطق استراتژیک متمرکز کند.

آزادسازی مناطق تحت اشغال در حالی که یک هدف متعالی است، برای دولت افغانستان فعلاً مقدور نیست. حتا اگر نیروهای ارتش با حمایت نیروهای خیزش مردمی به آزادسازی این مناطق موفق هم شوند، توان حفظ آن را برای مدت طولانی نخواهند داشت. در این حالت، تنها اتفاقی که رخ خواهد داد، دست‌‌به‌دست شدن متوالی این مناطق است که توان نیروهای ارتش و رزمنده‌گان داوطلب را تحلیل خواهد برد. بنابراین، عملیات آزادسازی مناطق تحت اشغال، بدون آن‌که دولت برنامه‌ای برای استقرار دایمی آماده کرده باشد، یک اشتباه است.

پس زدن گروه طالبان از مناطق تحت اشغال، برای یک مدت کوتاه و به هدف استفاده تبلیغاتی و یا سیاسی، کمکی به استقرار کلی دولت نخواهد کرد. دولت به همان ساده‌گی که قبلاً این مناطق را از دست داد‌، دوباره از دست خواهد داد. بنابراین، مهم‌ترین اولویت برای دولت در شرایط کنونی، قرار یافتن و توقف حرکت رو به جلو گروه طالبان است. این کار با توجه به این‌که حمایت هوایی نیروهای امریکایی تا کنون موجود است، زیاد دشوار نیست.

پس از این مرحله، کار آزادسازی مناطق تحت اشغال باید تابع یک برنامه منظم و با اهداف روشن انجام شود. این برنامه باید ضمانت کند که مناطق آزادشده دوباره به دست طالبان سقوط نمی‌کند و دولت نیروی کافی برای حفاظت از آن در اختیار دارد. در غیر این صورت، جنگ نیروهای ارتش و یا نیروهای خیزش مردمی برای آزادسازی مناطق تحت اشغال، سودی برای دولت نخواهد داشت.

دکمه بازگشت به بالا