سفر دو روزه رییس جمهور به قطر؛ آتش‌بس هم‌چنان اولویت دولت در مذاکرات صلح است

حسیب بهش

محمداشرف غنی، رییس جمهور کشور، در سفرش به دوحه بار دیگر با تاکید بر اهمیت صلح، می‌گوید که نیاز است طرفین گفت‌وگو‌ها شهامت برقراری آتش‌بس در کشور را داشته باشند. وی که در مرکز مطالعات منازعه و بشردوستانه انستیتوت دوحه صحبت می‌کرد، گفت که طالبان با وجود حضور به عنوان نیروی منفی، بخشی از واقعیت جامعه به شمار می‌آیند و جنگ کنونی یک جنگ داخلی نبوده، بلکه مبنای منطقه‌ای و ابعاد بین‌المللی دارد. وی به ارزش و جایگاه جمهوریت در جریان روند صلح اشاره کرد و افزود که نیاز است توافق صلح از سوی لویه‌جرگه و شورای ملی تایید شود، زیرا در غیر آن، این روند به نتیجه نمی‌رسد. افزون بر این موارد، حکومت هم‌چنان بر توافق فوری پیرامون آتش‌بس و مکانیزم نظارتی آن تاکید دارد و می‌گوید که با توجه به تعهدهای پیشین در این مورد، مردم منتظر عملی‌شدن آن هستند. گفتنی است که هدف دولت از تسریع روند صلح، رفع معضل فراراه توافق روی کارشیوه مذاکرات، کاهش خشونت و برقراری آتش‌بس و رسیدن به توافق سیاسی خوانده شده است تا بدین ترتیب، به خون‌ریزی در کشور نقطه پایان گذاشته شود.

سفر دو روزه محمداشرف غنی به قطر سرانجام روز سه‌شنبه پایان یافت. هدف از سفر هیأت حکومت به قطر، جلب حمایت این کشور از روند صلح و گسترش و توسعه همکاری‌های دوجانبه خوانده شده است. آقای غنی که شامگاه روز سه‌شنبه، پانزدهم میزان، در مرکز مطالعات منازعه و بشردوستانه انستیتوت دوحه سخنرانی می‌کرد، به روند صلح پرداخت و افزون بر جایگاه جمهوریت در این روند، بر ارزش آتش‌بس نیز تاکید کرد. وی افزود که منافع صلح و ضرر جنگ در کشور نظریه‌پردازی نشده است تا تاثیر ویران‌گر جنگ ترسیم شود. آقای غنی افزود که جنگ کنونی در کشور، جنگ داخلی نیست، بلکه جنگ منطقه‌ای با ابعاد بین‌المللی است که در واقع،‌ موج پنجم تروریسم به شمار می‌آید. وی در ادامه بر ارزش آتش‌بس تاکید کرد و یک‌ بار دیگر افزود که نیاز است دو طرف شهامت‌شان را برای برقراری آن نشان دهند.

به گفته رییس جمهوری غنی، اراده دولت برای صلح واضح است و به همین دلیل بود که دولت تصمیم گرفت تا با پیدا کردن راه‌حل از طریق لویه‌جرگه مشورتی صلح، بن‌بست رهایی زندانیان را بشکند. آقای غنی می‌گوید که تیم مذاکره‌کننده دولت توانایی، ظرفیت و حوصله بی‌نظیر نشان داده است و دولت نیز اراده واحدی برای صلح دارد. او تصریح کرد که دولت به هیچ فردی اجازه نمی‌دهد تا در امور هیات مذاکره‌کننده دولت دخالت کند و در حال حاضر، این هیات به گونه‌ی مستقلانه تصمیم می‌گیرد. آقای غنی در ادامه افزود که جمهوریت برای افغانستان اهمیت زیادی دارد و این چتر در واقع شامل همه اقشار در کشور است. به گفته رییس جمهور، قدرت در کشور هم‌ اکنون بر اساس اراده مردم ادامه یافته و انتقال صلح‌آمیز قدرت نیز در چارچوب آن تضمین شده است.

با این‌همه، آقای غنی می‌گوید که صلح کنونی نمی‌تواند صلح طبقه‌ها و نخبه‌گان در کشور باشد، زیرا اساس آن مردم است و باید صلح برای مردم برقرار شود. وی تصریح کرد که در جریان روند صلح، باید به مردم زمان داده شود و آینده شهروندان تضمین گردد. او در ادامه سخنرانی‌اش گفت که قدرت در هیچ جای کشور میراثی نیست و نیاز است هرنوع توافق در روند صلح از سوی شورای ملی و لویه‌جرگه تایید شود. به گفته او، اگر این کار صورت نگیرد، برقراری صلح در کشور ناممکن است. او تصریح کرد که انحصار در کشور کارایی ندارد و مدیریت کشور نیز بدون دموکراسی ناممکن است. محمداشرف غنی با پرسش این‌که آیا طالبان می‌خواهند بر‌اساس اصول اسلامی بحث کنند یا این روند را روی توافق‌نامه‌شان با امریکا بنا کنند، گفت که باید در چارچوب اسلام پیرامون مسایل بحث شده و راه‌حل نیز در همین بستر جست‌وجو شود.

در همین حال، محمدحنیف اتمر، سرپرست وزارت امور خارجه، می‌گوید که هدف اصلی دولت از روند صلح، رفع معضل فراراه توافق روی کارشیوه مذاکرات، کاهش خشونت و برقراری آتش‌بس و رسیدن به توافق سیاسی است تا به خون‌ریزی در کشور نقطه پایان بگذارد. وی افزود که نیاز است معضل فرا‌راه آغاز گفت‌وگوهای مستقیم میان هیات مذاکره‌کننده دولت و طالبان هرچه زودتر حل شده و بدین ترتیب، در مذاکرات اصلی روی آتش‌بس توافق شود. او هرچند تایید کرد که در کُل روی کارشیوه مذاکرات بین‌الافغانی توافق شده، اما تنها دو مورد اختلافی باقی مانده‌ است که گفت‌وگوها روی این موارد ادامه دارد. منابع رسمی به روزنامه ۸صبح تایید می‌کنند که روی تعیین مبنای فقهی توافق شده است و در حال حاضر دو طرف تنها روی بحث «تعیین توافق‌نامه سیاسی به عنوان مبنای مذاکرات» اختلاف نظر دارند.

افزون بر این، آقای اتمر کاهش خشونت و برقراری آتش‌بس را هدف دیگر حکومت خواند و تصریح کرد که با توجه به نیاز مردم، باید این دو مورد هرچه زودتر تامین شود. سرپرست وزارت امور خارجه در کنار برقراری آتش‌بس، بر ایجاد مکانیزم نظارتی از کاهش خشونت‌ها تاکید کرد تا بدین ترتیب از هر مورد خشونت نظارت و عوامل آن شناسایی شود. حکومت در حالی به برقراری آتش‌بس در مذاکرات بین‌الافغانی اصرار دارد که طالبان این مورد را به آخر مذاکرات موکول کرده‌اند. طالبان گفته‌اند که نیاز است پیش از بحث روی برقراری آتش‌بس دایمی، روی دلایل جنگ بحث و عوامل آن شناسایی شود. در همین حال، محمدحنیف اتمر از رسیدن به توافق سیاسی به عنوان دیگر هدف حکومت در جریان مذاکرات یاد می‌کند. وی گفت که نیاز است خون‌ریزی‌ها از طریق یک توافق سیاسی به گونه‌ی کامل پایان یابد و همه‌ی مشکلاتی که بانی جنگ است، توسط این توافق سیاسی حل شود. به گفته‌ی سرپرست وزارت امور خارجه، آقای غنی توانست در سفرش به دوحه، توجه دولت قطر را پیرامون سه هدف اصلی دولت در روند صلح جلب کند.

گفتنی است که محمداشرف غنی در دیدارش از دوحه با تمیم بن حمد آل‌ثانی، امیر قطر، خالد بن خلیفه بن عبدالعزیز آل‌ثانی، نخست‌وزیر آن کشور، زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان، معاون مشاور امنیت ملی امریکا و سایر مقامات قطری دیدار و پیرامون صلح در کشور گفت‌وگو کرد. وزارت امور خارجه می‌گوید که امریکا از سه هدف دولت در روند صلح حمایت کرده است. افزون بر این، آقای غنی در این سفر که با دعوت رسمی دولت قطر تنظیم شده بود، با اعضای هیات مذاکره‌کننده دولت روی پیش‌رفت‌ها و مشکلات در مذاکرات بین‌الافغانی صحبت کرد و به آنان در مورد گام‌های آینده هدایت داد.

هم‌زمان با بحث پیرامون صلح، سرمایه‌گذاری روی زراعت برای تولید بیش‌تر غذا و تامین مصونیت غذایی، سرمایه‌گذاری روی منابع طبیعی، انرژی قابل تجدید و معارف و تحصیلات عالی، دیگر محور دیدار محمداشرف غنی از قطر بوده است.

این سفر محمداشرف غنی به دوحه در حالی انجام شد که توقع می‌رفت دیدار وی از کشور میزبان مذاکرات افغانی و گفت‌وگوی وی با نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان، به تسریع این روند کمک کند. با این حال، دست‌کم در شش روز اخیر و با وجود دیدارهای انفرادی میان اعضای هیات‌های دولت و طالبان، هیچ‌گونه نشستی میان دو طرف برگزار نشده است. خبرگزاری رویترز روز سه‌شنبه، پانزدهم میزان، به نقل از سه منبع گزارش داد که هیات مذاکره‌کننده دولت و طالبان پس از میانجی‌گری مقامات امریکایی، پیرامون ۱۹ ماده که کارشیوه پیش‌برد مذاکرات را تشکیل می‌دهند، توافق کرده‌اند. با این حال، چهار منبع رسمی در هیات مذاکره‌کننده دولت و طالبان به روزنامه ۸صبح گفتند که توافق‌ روی کارشیوه مذاکرات هنوز نهایی نشده است. این منابع تصریح کردند که دو طرف در روزهای اخیر نشست رسمی نداشته‌اند تا پیرامون کارشیوه بحث و گفت‌وگو شود. با این حال، منابع پیش‌تر گفته بودند که دو طرف روی فقه حنفی با حفظ حقوق، احوال شخصیه و اصول مذهب جعفری، به عنوام مبنای فقهی حل چالش‌های مذاکرات توافق کرده‌اند.

بدین ترتیب، در حال حاضر همه‌ی اختلاف ‌نظرها به بحث پیرامون تعیین مبنای برای پیش‌برد مذاکرات متمرکز است. گروه طالبان در سهم خود به تعیین توافق‌نامه صلح امریکا و این گروه در دوحه تاکید دارد و می‌گوید که نیاز است مذاکرات بین‌الافغانی بخشی از این توافق‌نامه باشد. هیات دولت اما با درج توافق‌نامه صلح دوحه به تنهایی موافق نیست و پنج بدیل، از جمله ضمیمه شدن «اعلامیه مشترک واشنگتن و کابل برای رسیدن به صلح در افغانستان» و «قطع‌نامه لویه‌جرگه مشورتی صلح» را پیشنهاد داده است. دو طرف تاکنون روی تعیین مبنا برای پیش‌برد مذاکرات توافق نکرده‌اند تا راه برای بحث روی تعیین اجندای مذاکرات باز شود. گفتنی است که مذاکرات بین‌الافغانی در دوحه از بیست‌ودوم میزان آغاز شده است و دو طرف هنوز موفق نشده‌اند که زمینه را برای گفت‌وگوهای اصلی فراهم کنند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن