بحران فقر و بیکاری در کشور؛ دسترخوان مردم خالی شده است

با سقوط حکومت پیشین، میزان فقر و بیکاری در کشور افزایش یافته است. شماری از شهروندان برای رهایی از این بحران، دست به مهاجرت زده و شماری نیز به کارهای شاقه و دست‌فروشی روی آورده‌اند. هرچند بحران بیکاری در زمان حکومت پیشین نیز یک معضل بود؛ اما این مهم با سقوط حکومت پیشین و تسلط طالبان بر کشور، جدی‌تر شده است. در زمان حکومت پیشین، پروژه‌های انکشافی بیش‌تر بود و نهادها و موسسات خارجی نیز برای شهروندان خدمات ارایه می‌کردند. این عوامل تا حدودی زمینه اشتغال‌زایی را فراهم کرده بود. اکنون اما نهادها و موسسات خارجی‌ خدمات‌شان را متوقف کرده‌اند و پروژه‌های توسعه‌ای نیز فعال نیست. با این حال، شماری از کارکنان خدمات ملکی و نظامی، به‌ویژه زنان، با سقوط کابل، در جمع بیکاران افزوده شده‌اند. این در حالی است که شهروندان از ادامه این وضعیت ابراز نگرانی می‌کنند و از طالبان می‌خواهند که زمینه اشتغال‌زایی را فراهم کنند. طالبان اما تاکنون برنامه‌های‌شان برای مبارزه با بحران بیکاری و فقر را اعلام نکرده‌اند. ظاهراً طالبان رهبران حکومت پیشین را مسوول این مشکلات می‌دانند و می‌گویند که به دلیل «دزدی» دارایی‌های عامه از سوی مقامات پیشین، کشور با مشکل روبه‌رو شده است.

مشکلات اقتصادی ناشی از فقر و بیکاری با سقوط حکومت پیشین چند برابر شده است. شماری از شهروندان می‌گویند که در زمان حکومت پیشین، کماکان کارهای تجاری رونق داشت و مردم حداقل می‌توانستند مایحتاج زنده‌گی‌شان را تأمین کنند. اکنون اما با سقوط کابل، کاروبار راکد و کارهای تجاری و اقتصادی متوقف است. رحیم سلطانی، از باشنده‌گان شهر کابل است. او می‌گوید که با سقوط حکومت پیشین، مسیرهای درآمد مردم به‌طور کلی بسته شده است. به گفته او، شمار زیادی از شهروندان بیکار شده‌اند و صادرات نیز متوقف شده است. او می‌افزاید که در طول یک ماه گذشته، بازارها تعطیل بوده و چرخه زنده‌گی مردم از کار افتاده است. وی می‌گوید: «در حال حاضر تمامی مردم افغانستان از فقر و بیکاری رنج می‌برند. اکثر خانواده‌ها از بیکاران پر شده است.»

این باشنده شهر کابل از طالبان انتقاد می‌کند و می‌گوید که تاکنون طرح و برنامه‌های‌شان را برای مبارزه با بحران بیکاری و فقر همه‌گانی نکرده‌اند و این باعث نگرانی مردم شده است. به گفته او در گذشته مردم در آتش جنگ طالبان و نیروهای دولت پیشین کشته می‌شدند، اکنون اما از فقر و بیکاری خواهند مرد. او هشدار می‌دهد که اگر به وضعیت رسیده‌گی نشود و وضعیت همین‌گونه ادامه پیدا کند، محتمل است که فاجعه انسانی ناشی از فقر و گرسنه‌گی رخ دهد.

ذبیح‌الله رحیمی که کارمند در یکی از ادارات خصوصی بوده، با سقوط حکومت پیشین، بیکار شده است. او می‌گوید که نان‌آور خانه است و باید خرج و مصارف زنده‌گی فامیلش را تأمین کند. او در حال حاضر بیکار است و توانایی تأمین مایحتاج زنده‌گی‌اش را ندارد. ذبیح‌الله رحیمی از طالبان می‌خواهد که هرچه عاجل چاره‌ای برای بحران بیکاری بسنجند و مردم را از این معضل نجات دهند. به گفته او، اگر به این مشکل رسیده‌گی نشود، مردم ناچار می‌شوند که به خارج از کشور مهاجرت کنند.

از سوی دیگر با سقوط حکومت پیشین، زنان بیش‌تر از مردان بیکار شده‌اند. شماری از زنان که نان‌آوران خانواده‌های‌شان‌ و در ادارات دولتی کارمند بوده‌اند، اکنون به گونه کامل بیکار هستند؛ زیرا طالبان به استثنای کارمندان زن وزارت صحت عامه، به زنان دیگر، اجازه حضور نداده‌اند. این امر، سبب مشکلات زیاد برای برخی از خانواده‌ها شده است. ذکیه (نام مستعار) که کارمند یکی از ادارت دولتی بوده، اکنون بیکار شده است. او می‌گوید که تنها نان‌آور خانه است و اکنون به دلیل بیکاری توانانی خرید نان شب را ندارد. ذکیه می‌افزاید که طالبان اجازه حضور به دفتر کار را به او نداده‌ و گفته‌اند که تا اطلاع بعدی در خانه باشد. ذکیه می‌گوید: «طالبان در کل با حضور کارمندان زن بر سر کار موافق نیستند. تاکنون اجازه کار را نداده‌اند. شماری از خانواده‌هایی که کارگر مرد ندارند، چه کار کنند؛ تا حالا، طالبان به این فکر کرده‌اند؟ برای این‌که آنان موافق نیستند که کار کنیم، باید از گشنه‌گی بمیریم؟»

با این همه، طالبان تاکنون برنامه‌های‌شان برای اشتغال‌زایی و محو فقر را اعلام نکرده‌اند. آنان هرچند افزایش بیکاری و فقر را می‌پذیرند؛ اما این مشکلات را ناشی از «دزدی» پول توسط حکومت پیشین می‌دانند. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، می‌گوید، پیش از این‌که طالبان وارد کابل شوند، میلیون‌ها دالر از سرمایه مردم افغانستان دزدی شده است. او به دزدی پول توسط اشرف غنی اشاره می‌کند و می‌افزاید که پول مردم از بانک‌ها کشیده شده، دزدی شده و توسط هلی‌کوپترها به خارج از کشور منتقل شده است. برعلاوه، وی تصریح می‌کند که دارایی‌های بانک مرکزی در خارج از کشور مسدود شده و این عوامل سبب افزایش مشکلات مردم افغانستان شده است.

گفتنی است که مردم در حالی از فقر و بیکاری شکایت دارند که نهادهای جامعه جهانی از افزایش فقر هشدار داده‌اند. کمیساریای عالی پناهنده‌گان ملل متحد در تازه‌ترین گزارش خود گفته است که میلیون‌ها شهروند این کشور به کمک‌های بشردوستانه نیازمند هستند. این نهاد هشدار داده است که اگر به مشکل فقر رسیده‌گی نشود، ممکن است که فاجعه بشری رخ دهد.

دکمه بازگشت به بالا