آگاهان سیاسی: افغانستان به سمت بحران روان است

سیدحسن حسینی

بیش‌تر از پنجاه روز از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۸ در افغانستان می‌گذرد، اما هنوز از نتیجه‌ ابتدایی آن هم خبری در دست نیست. دسته‌های انتخاباتی با محکوم کردن یک‌دیگر در مهندسی و تقلب انتخابات، هر روز سنگ جدیدی پیش پای کمیسیون انتخابات می‌اندازند. کمیشنران کمیسیون مستقل انتخابات هم بنا بر ادعاهای طرفین اصلی انتخابات، وابسته‌گی‌هایی با دو دسته‌ پر‌طرفدار انتخاباتی دارند و قادر به طی کردن مراحل روند اصولی و قانونی انتخابات نیستند. در این بین، برخی ایتلاف‌های جدید بین سه حزب جمعیت، اسلامی و وحدت شکل گرفته و گفت‌وگوها بر سر قدرت‌طلبی در افغانستان با جامعه‌ جهانی و در رأس امریکا جریان دارد. در این بین مذاکرات صلح هم به وزنه‌ای دیگر تبدیل شده و با گذشت هر روز، ابعاد جدید آن شفاف می‌شود. در بحبوحه‌ مسایل داغ سیاسی در افغانستان، آگاهان سیاسی وضعیت فعلی کشور را به ضرر مردم دانسته و به این باور اند که افغانستان به بی‌راهه رفته و تداوم بحران خلق می‌کند.

سعید حقیقی، روزنامه‌‌نگار و فعال سیاسی در هرات، در گفت‌وگو با روزنامه‌ ۸صبح به این نظر است که انتخابات افغانستان به بن‌بست کشانیده شده و احتمال دارد رویداد انتخابات سال ۲۰۱۴ تکرار شود و سناریوی جدید روی کار آید. در انتخابات سال ۲۰۱۴ با تفاهم دو رقیب اصلی انتخاباتی، آقای غنی و عبدالله، حکومت وحدت ملی شکل گرفت.

امریکایی‌ها و جنجال انتخاباتی

سعید حقیقی، روزنامه‌‌نگار و فعال سیاسی در هرات، در گفت‌وگو با روزنامه‌ ۸صبح به این نظر است که انتخابات افغانستان به بن‌بست کشانیده شده و احتمال دارد رویداد انتخابات سال ۲۰۱۴ تکرار شود و سناریوی جدید روی کار آید. در انتخابات سال ۲۰۱۴ با تفاهم دو رقیب اصلی انتخاباتی، آقای غنی و عبدالله، حکومت وحدت ملی شکل گرفت.

از دید آقای حقیقی، فعلاً و با توجه به برخی مسایل دیگر، برای امریکایی‌ها که عمده‌ترین و اصلی‌ترین بازیگر سیاسی در افغانستان هستند، نتیجه‌ی انتخابات از اولویت افتاده است. او به این نظر است که امریکایی‌ها بیش‌تر به دنبال موفقیت روند صلح و مذاکرات با طالبان هستند و حتا در صورت امکان و قبول طالبان، حکومت موقت یا چیزی شبیه آن در افغانستان شکل خواهد گرفت و در این سناریو تمام گروه‌های سیاسی فعال در آن حضور دارند.

وی تصریح می‌کند که جامعه جهانی تمایل قبلی را نسبت به انتخابات افغانستان از دست داده است و حالا دسته‌های انتخاباتی سکان‌دار اصلی نتیجه‌ی انتخابات به نظر می‌رسند.

به باور وی، امریکایی‌ها در پی به تعلیق آوردن نتیجه‌ انتخابات تا زمانی هستند که تحول جدیدی در کشور رخ دهد.

از نظر آقای حقیقی، در داخل افغانستان هم اکنون مربع کرزی، عبدالله، نبیل و حکمتیار در حال شکل‌گیری است و در پی امتیاز‌گیری از امریکایی‌ها هستند؛ به این معنا که آنان می‌خواهند در هر دو حالت مذاکره با طالبان و یا ایجاد حکومت موقت یا چیزی شبیه آن، نقش فعال داشته باشند.

 

محک بزرگ بر پیکر دموکراسی افغانستان

طارق نبی، استاد دانشگاه و فعال سیاسی هم با انتقاد از کارکرد کمیسیون مستقل انتخابات در کم‌تر از دو ماه گذشته، به این نظر است که این کمیسیون در عوض ایفای نقش اصلی و سرنوشت‌ساز، افغانستان را به سمت بحران می‌برد و امکان دارد دلیل آن تطمیع شدن برخی از کمیشنران از طرف تیم حاکم و یا گروه‌های دیگر باشد.

از دید وی انتخابات ریاست جمهوری فعلی محک بسیار بزرگی بر پیکر دموکراسی افغانستان است و اگر نتیجه‌ی انتخابات بر‌اساس آرای بایومتریک شده باشد، می‌شود به کاهش تقلب در آینده‌ها هم امیدوار بود. او تأکید می‌کند که اگر تیم حاکم در مدیریت نتیجه‌ی انتخابات نقش فعال داشته باشد، کشور را به سمت بحران هدایت می‌کند، زیرا تیم‌های رقیب که در طرف دیگر تیم حاکم قرار دارند، از بازی‌گران اصلی سیاست‌های کشور در حداقل ۴۰ سال اخیر بوده‌اند. آقای نبی با اشاره به شکل‌گیری ایتلاف جدید می‌گوید که احزاب جمعیت، اسلامی و در اخیر حزب وحدت که با تمام شاخه‌ها به کنار دو حزب جمعیت و اسلامی قرار گرفته‌ است را نمی‌توان نادیده گرفت.

این فعال سیاسی می‌گوید که با وجود به بحران کشیده شدن سرنوشت سیاسی افغانستان، جنگ داخلی متصور نیست، زیرا تمام احزابی که در سال‌های گذشته با هم رقیب بودند، حالا زیر یک چتر کلان جمع شده‌اند.

در روزهای اخیر جان بس، سفیر ایالات متحده امریکا در افغانستان، دیدارهایی با عبدالله عبدالله، رییس اجرایی حکومت وحدت ملی افغانستان داشته است، اما از جزییات این نشست‌ها چیزی به رسانه‌ها درز نکرده است. به باور آقای نبی، دیدارهای سفیر امریکا با عبدالله عبدالله و چنددسته‌گی در دستگاه سیاسی ایالات متحده‌ امریکا، سبب بروز برخی چالش‌ها و بن‌بست‌های جدید در روزهای آینده خواهد شد.

آقای نبی هم‌چنان با اشاره به تحولات اخیر در منطقه، احتمال می‌دهد که در صورت تداوم بن‌بست انتخابات، بازی کج‌دار و مریز امریکا و بی‌سرنوشت ماندن مردم، شعله‌ این خیزش‌ها به افغانستان هم سرایت خواهد کرد و با توجه به نبود فرهنگ ایستاده‌گی مسالمت‌آمیز، مردم و احزاب علیه غربی‌ها و حتا علیه خود تفنگ به دست خواهند گرفت.

این فعال سیاسی می‌افزاید که با توجه به شواهد، انتخابات یا بی‌نتیجه اعلام می‌شود و یا به دور دوم کشیده می‌شود. او تصریح می‌کند که اگر انتخابات به دور دوم کشیده شود، زمستان فرا رسیده و امکان دارد که انتخابات آینده در اواسط یا اواخر بهار سال آینده برگزار شود. به بیان وی، در این مدت زمان خلای قدرت به میان آمده و نیروهای چندگانه دست به تشکیل حکومت موقت با القاب «مشارکت ملی» یا «حکومت صلح» خواهند زد و این چیزی است که امریکا در ظاهر به دنبال آن است.

در سناریوی حکومت «مشارکت ملی» به گفته‌ی آقای نبی چهار استوانه‌ قدرت افغانستان از جمله طالبان، عبدالله عبدالله، محمد‌اشرف غنی و حامد کرزی و اطرافیانش حضور خواهند داشت.

عبدالقادر کامل، آگاه امور سیاسی در هرات، هم به این نظر است که اگر کمیسیون‌ها نتوانند کار خانه‌گی خود را درست انجام دهند، بحران انتخابات تداوم می‌یابد و امکان دارد حکومت موقت با توجه به شواهد و تذکراتی که قبلاً ایالات متحده امریکا و سفیر خلیل‌زاد به هر دو رهبر حکومت وحدت ملی داده بودند، شکل بگیرد. به نظر آقای کامل، انتخابات و نتیجه‌ی آن هم اکنون چنگی به دل امریکایی‌ها و  جامعه‌ی جهانی نمی‌زند و گفتمان غالب مانند قبل از انتخابات، احتمال دارد که حکومت موقت باشد.

این گفته‌ها در حالی مطرح می‌شود که تیم دولت‌ساز از کمیسیون انتخابات خواسته است تا هرچه زودتر زمان اعلام نتایج را همه‌گانی کند. کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان هم در همین بحبوحه خواسته است که تلاش‌ها برای آغاز دوباره گفت‌وگوهای صلح بین‌الافغانی تشدید شود. حالا توجه‌ بیش‌تر مردم و فعالان سیاسی به بازی‌های امریکا و جامعه‌ی جهانی در کش‌و‌قوس‌های سیاسی مسایل افغانستان است. دیده شود که از درون دیگ پر‌حرارت انتخابات، گفت‌وگوهای بین‌الافغانی صلح و ایتلاف‌های جدید برای راه‌یابی به کرسی قدرت، چه بیرون خواهد آمد و کشور به کدام سمت خواهد رفت.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن