چشم‌داشت مردم از نشست قطر

قطر برای سه روز میزبان نشست مقامات دولت افغانستان و گروه طالبان و همین‌طور همکاران منطقه‌ای و جهانی صلح این کشور است. این میزبانی که روز سه‌شنبه آغاز شده بود تا روز پنج‌شنبه هفته جاری ادامه خواهد داشت. طبق آن‌چه وزارت خارجه امریکا اعلام کرد، تسریع گفت‌وگوهای صلح، توقف خشونت‌ها و توافق روی آتش‌بس از محورهای اصلی این نشست است. در نشست قطر این پیام که دولت استوار بر زور مورد پذیرش جامعه جهانی نیست، نیز به طرف‌های جنگ مخابره می‌شود. همکاران صلح افغانستان توقع دارند که دست‌کم تمهیدات یک پاسخ مشترک بین‌المللی به وضعیت وخیم و آشفته افغانستان را فراهم کنند.

نماینده‌گان دولت افغانستان نیز برای یافتن پاسخ مناسب به دغدغه‌های خود در نشست قطر شرکت کرده‌اند. آن‌ها به دنبال این هستند که مواضع قطعی همکاران صلح افغانستان نسبت به وضعیت جاری در این کشور و احتمال افزایش خشونت‌ها را از نزدیک بفهمند. فیصله مشترک این کشورها برای دولت افغانستان مهم و روی تصامیم و اقدامات آینده آن اثرگذار است.

طرف دیگر قضیه، مردم افغانستان هستند. توقع آن‌ها از این نشست بلند است. مردم خسته از جنگ افغانستان قلباً در انتظار کاهش خشونت‌ها، آتش‌بس و ختم جنگ در این کشور هستند. آن‌ها هم‌چنان در آرزوی صلح عادلانه و پایدار هستند که باید هرچه زودتر محقق شود.

برای مردم افغانستان تنها اعلام موضع و صدور اعلامیه کافی نیست. آن‌ها به خاطر توقف جنگ، توقع دارند که همکاران صلح افغانستان دست به اقدامات عملی نیز بزنند. کشورهای عضو ترویکای توسعه‌یافته نیز در نشست قطر نماینده دارند. نماینده‌گان این کشورها بارها با صدور اعلامیه خواستار حل قضیه افغانستان از راه گفت‌وگو شده‌اند. این نماینده‌گان هم‌چنان برای چندین‌بار با بازگشت «امارت» در افغانستان اعلام مخالفت کرده‌اند. این مخالفت‌ها و توصیه‌ها اما هیچ اثری روی موضع گروه طالبان نداشته است. علت آن هم نبود برنامه عمل برای زیر فشار قرار دادن گروه طالبان و یا ترغیب این گروه به صلح با دولت بوده است.

توصیه‌ها و هشدارهای کشورها و سازمان‌ها به دولت و طالبان آن‌قدر تکرار شده است که دیگر گوشی برای شنیدن آن باقی نمانده است. اگر قرار باشد در پایان نشست قطر نیز همان اعلامیه‌های سابق تکرار شود، توقع مردم افغانستان از این نشست برآورده نخواهد شد. به این ترتیب، نشست قطر نیز به جمع نشست‌هایی افزوده خواهد شد که تاکنون اثر محسوس روی وضعیت افغانستان نداشته و هیچ کمکی به بهبود وضعیت نکرده است.

یافتن پاسخ مشترک بین‌المللی برای مواجهه با وضعیت وخیم و آشفته افغانستان یک نیاز است. در این نشست باید تمهیدات این پاسخ مشترک فراهم شود. این پاسخ مشترک بین‌المللی باید کمک کند تا مردم افغانستان هرچه زودتر به صلح و ثبات برسند.

کشورها و سازمان‌های درگیر در قضیه افغانستان تاهنوز به اجماع کامل درباره چگونه‌گی مواجهه با خشونت‌های روزافزون در این کشور نرسیده‌اند. فعلاً تعیین‌کننده وضعیت در افغانستان تنها دو طرف جنگ هستند. فعلاً نقش کشورهای خارجی و سازمان‌های بین‌المللی حامی صلح در افغانستان در تعیین وضعیت در این کشور تقریباً صفر است. این امر باعث شده است که صلح از اولویت بیرون شود و دولت و طالبان، هر دو برای تصفیه‌حساب به جنگ روی بیاورند.

بدون دخالت مستقیم و معنادار جامعه جهانی در روند صلح افغانستان، ممکن نیست که این کشور به پایان جنگ نزدیک شود. با توجه به این‌که مواضع دولت و طالبان فرسنگ‌ها از هم دور است، احتمال طولانی شدن خشونت‌ها در افغانستان بسیار زیاد است. با ادامه این خشونت‌ها واضح است که طرح‌هایی نظیر ثبات، اتصال، توسعه و رفاه در منطقه محقق نخواهد شد. این طرح‌ها تنها در افغانستان امن قابل اجرا و تحقق است. به این ترتیب، ضرورت است که در نشست قطر روی امکان دخالت مستقیم جامعه جهانی در روند صلح افغانستان نیز فکر شود.

در پایان باید بار دیگر تأکید کرد که جنگ در افغانستان تنها با توصیه و هشدار متوقف نمی‌شود. دولت و طالبان بارها این هشدارها و توصیه‌ها را شنیده؛ اما به آن عمل نکرده‌اند. کشورهای همکار صلح افغانستان باید روی تدابیر و اقداماتی کار کنند که باعث تغییر در وضعیت شود. این تدابیر و اقدامات می‌تواند از تهیه نقشه راه صلح تا تطبیق آن و وضع تعزیرات بر طرف‌های جنگ و حتا پیاده کردن نیروهای صلح‌بانی را شامل می‌شود. ابتکار عمل این اقدامات باید به دست سازمان ملل متحد باشد و کشورهای همکار صلح باید از آن پشتی‌بانی کنند. در غیر این صورت، دولت و طالبان فعلاً آماده شنیدن توصیه و هشدار نیستند. هر دو طرف با انتخاب جنگ، فعلاً افغانستان را به سرزمین ارواح تبدیل کرده‌اند و تصمیم دارند قضیه را تنها از راه جنگ یک‌طرفه کنند. این انتخاب برای مردم افغانستان بسیار سنگین تمام شده و تاکنون هزاران قربانی روی دست این مردم گذاشته است.

دکمه بازگشت به بالا