گفت‌وگوهای صلح و تغییر دیدگاه امریکا

نثاراحمد فیضی غوریانی

زلمی خلیل‌زاد، فرستاده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، بار دیگر به افغانستان آمده تا در مورد آغاز گفت‌وگوهای صلح با طالبان با رهبران حکومتی و سیاسی کشور رأی‌زنی و گفت‌وگو کند. در دیداری که در قصر سپیدار با داکتر عبدالله رییس اجرایی حکومت وحدت ملی داشت، من هم حضور داشتم. در این دیدار بحث‌های مهمی در مورد این‌که چگونه افغانستان به صلح پایدار و دایمی دست یابد، انجام شد. آقای خلیل‌زاد این بار باورمندی بیش‌تری به آغاز موفقیت‌آمیز گفت‌وگوهای صلح از خود نشان می‌داد. به نظر می‌رسد که امریکا تمام تلاش‌های خود را در این عرصه متمرکز کرده که بتواند طالبان را از ادامه جنگ و کشتار مانع شود و به گفت‌وگوهای میان افغان‌ها تشویق کند. کاهش خشونت‌ها برای آغاز مطمین گفت‌وگوهای صلح، موضوعی بود که از جانب ما و به ویژه داکتر عبدالله مطرح شد و به آقای خلیل‌زاد گفته شد گفت‌وگوهای صلح زمانی معنا‌دار می‌شود که طالبان به کاهش خشونت در کشور اقدام کند، در غیر این صورت گفت‌وگوهایی که در بحبوحه جنگ و به خصوص کشتار غیرنظامیان صورت بگیرد، اراده معطوف به صلح را نشان نمی‌دهد.

تجربه نُه ماه گفت‌وگو با طالبان نشان داد که یک حرکت خشونت‌بار ممکن است کل دست‌آوردها را به خطر بیندازد. گفت‌وگوهای نه ماهه‌ی آقای خلیل‌زاد به امضای توافق‌نامه با طالبان بسیار نزدیک شده بود، ولی در لحظه‌ی بسیار حساسی از سوی دونالد ترمپ، رییس جمهور امریکا، متوقف شد. دلیل توقف گفت‌وگوهای صلح در آستانه امضای توافق‌نامه از سوی کاخ سفید، حمله‌ای خوانده شد که در شش‌درک کابل انجام شد و دو تن از نظامیان امریکایی و یازده افغان در آن حمله کشته شدند. رییس جمهور ترمپ اعلام کرد که نمی‌خواهد با گروهی توافق‌نامه صلح امضا کند که فکر می‌کند با فشار نظامی می‌تواند امریکا را در راستای برنامه‌های خود قرار دهد. توقف گفت‌وگوهای صلح هزینه‌های بسیاری را به بار آورد و طالبان در این میان بیش‌ترین ضربه‌ها را شاهد بود. رییس جمهور امریکا پس از توقف گفت‌وگوهای صلح به نظامیانش در افغانستان دستور داد که شدیدترین حملات هوایی را بر مواضع طالبان در سراسر افغانستان انجام دهند. به گزارش رسانه‌های مختلف، در این حملات ده‌ها جنگ‌جوی طالبان از پا درآمدند و به ماشین جنگی این گروه صدمات بزرگی وارد شد.

رییس جمهور امریکا پس از توقف گفت‌وگوهای صلح به نظامیانش در افغانستان دستور داد که شدیدترین حملات هوایی را بر مواضع طالبان در سراسر افغانستان انجام دهند. به گزارش رسانه‌های مختلف، در این حملات ده‌ها جنگ‌جوی طالبان از پا درآمدند و به ماشین جنگی این گروه صدمات بزرگی وارد شد.

طالبان در این دور گفت‌وگوهای صلح با احتیاط بیش‌تر باید عمل کنند. شاید هزینه‌ای را که مردم افغانستان برای صلح می‌پردازند، با قربانی‌های هیچ گروه و شبکه‌ای قابل مقایسه نباشد، ولی در عین حال این را هم طالبان نباید فراموش کند که ادب گفت‌وگوهای صلح را باید رعایت کرد. نمی‌توان هم جنگید و هم امیدوار بود که گفت‌وگوهای نتیجه‌بخش با طرف مقابل صورت گیرد. برآورد اشتباه‌آمیز طالبان از تشدید خشونت‌ها در زمان گفت‌وگوهای صلح این است که می‌تواند امتیاز بیش‌تری از طرف مقابل به دست آورد، ولی این گروه روی دیگر سکه را فراموش کرده است که ممکن ادامه خشونت‌ها در میانه گفت‌وگوهای صلح باعث پایان یافتن این گفت‌وگوها شود. طالبان متأسفانه گروه مستقل نیست که بتواند نشان دهد از فرماندهی واحد در میدان جنگ برخوردار است. این چیزی بود که طالبان در گذشته به آن مباهات می‌کرد که از توانایی مانور واحد نظامی برخوردار است، ولی در زمان گفت‌وگوهای صلح این گروه با امریکا آشکار شد که بسیاری از فرماندهان نظامی آن گروه در مخالفت با رهبری خود عمل می‌کنند. این ضعف نظامی می‌تواند سایه خود را بر گفت‌وگوهای صلح داشته باشد و حالا هیأت طالبان با آن قدرت گذشته نتواند از مواضع خود در جنگ علیه دولت افغانستان و نیروهای خارجی کمک‌کننده آن دفاع کند. از جانب دیگر در گفت‌وگوهای صلح همه‌ی تصمیمات برعهده امریکا نیست. امریکا در این گفت‌وگوها یک طرف قضیه است، ولی طرف اصلی قضیه جنگ افغانستان مردم این کشور اند که گاهی متأسفانه از نظر دور نگه داشته می‌شوند. طالبان حتا اگر با امریکایی‌ها به توافق صلح هم برسند، پس از آن باید در مذاکراتی شرکت کنند که در آن دیدگاه‌های مردم افغانستان بازتاب می‌یابد. به نظر می‌رسد که این بار امریکا با جدیت این موضوع را دنبال می‌کند. دیدار آقای خلیل‌زاد با سیاسیون و رهبران حکومت حکایت‌گر همین موضع می‌تواند باشد. طالبان نیز به عنوان یک طرف قضیه نباید نقش مردم را در گفت‌وگوهای صلح نادیده بگیرد. این گفت‌وگوها زمانی به نتیجه قاطع می‌رسد که تصمیم‌گیرنده اصلی آن مردم افغانستان باشد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن