صلح، بدون توقف جنگ ممکن نیست

دومین نشست گروه‌های تماس هیأت مذاکره‌کننده دولت و طالبان شام روز دوشنبه، بیست‌وچهارم سنبله، در دوحه برگزار شده است. سخنگوی هیأت مذاکره‌کننده دولت و سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر گفته‌اند که فیصله شده بود تا نشست عمومی بین هیأت دو طرف روز سه‌شنبه، بیست‌وپنجم سنبله، برگزار شود. به این ترتیب دیروز برای نخستین بار هیأت‌های دو طرف دور یک میز برای تصمیم‌گیری در مورد آینده افغانستان نشستند. البته ۳۵۰۰ کیلومتر این‌طرف‌تر و در داخل افغانستان جنگ و خون‌ریزی به شدت دوام دارد. طالبان در نشست دوحه به خبرنگاران گفتند که آن‌ها خشونت‌ها را کاهش داده‌اند. هیچ روزی نیست که خبر کشته شدن شمار زیادی از شهروندان کشور و یا سربازان دو طرف به گوش نرسد.

واقعیت این است که هیأت‌های حکومت افغانستان و طالبان به عنوان رهبران هر دو سوی درگیر، در هوتل‌های پنج‌ستاره ثروت‎مند‌ترین کشور دنیا علاوه بر رای‌زنی‌، شب و روز خود را می‌گذرانند، اما در ولایت‌های مختلف افغانستان روایت به گونه دیگری است. سربازان هر دو طرف علیه یک‌دیگر دست به ماشه‌اند و یک‌دیگر را می‌کشند. غیر‌نظامیان زیادی کشته می‌شوند، خانه‌های بسیاری ویران می‌شوند و سرمایه‌های ملی زیادی از بین می‌رو‌ند.

حکومت افغانستان می‌گوید که نخستین درخواستش آتش‌بس است. طالبان می‌گویند که آتش‌بس یکی از مسایل قابل بحث در مذاکرات صلح است. حالا که دو طرف تا این‌جای کار دور یک میز نشسته‌اند، باید اجازه بدهند که مردم افغانستان نیز نفس راحت‌تری بکشند. چه معنا می‌دهد که رهبران دو طرف در بهترین شرایط ممکن در یکی از کشورهای پیش‌رفته جهان شب و روز خود را به سر برسانند، اما مردم در داخل افغانستان هم‌چنان قربانی شوند؟

آتش‌بس اتفاقاً از سوی کشورهای مختلف جهان نیز از هر دو گروه تقاضا شده است. در تازه‌ترین مورد، وزیر خارجه آلمان وضع افغانستان را نگران‌کننده خواند و حملات مرگ‌بار اخیر در این کشور را به شدت محکوم کرده است. او آتش‌بس را نیازی برای پیش‌رفت روند صلح خواند و گفته است که طالبان باید به مذاکرات سیاسی تعهد صریح داشته باشند.

تردیدی نیست که نخستین گام برای صلح، اعتماد‌سازی و کاهش خشونت و آتش‌بس است. اگر جنگ هم‌چنان دوام داشته باشد، ممکن است بر مذاکرات دوحه تاثیر منفی بگذارد. طالبان باید درک کنند که آتش‌بس تنها خواست دولت نیست، بلکه خواست تمام مردم افغانستان است.

آتش‌بس از سوی حکومت و مخالفان حکومت برای هردو جانب یک استراتژی برد-‌برد تلقی خواهد شد. علاوه بر این‌که هردو جانب و هم‌چنین مردم افغانستان، از این آتش‌بس سود می‌برند‌، یک درک واضح و روشن از پشت پرده‌های جنگ نیز به دست خواهد آمد و آن این‌که ریشه‌های مداخله خارجی در افغانستان در حال ضعیف شدن است و در صورت وجود اراده قوی ملی، رسیدن به یک صلح همه‌جانبه و پایدار نزدیک است.

به میان آمدن آتش‌بس بدون میانجی‌گری خارجی‌ها، خود یک نقطه قوت و امیدوار‌کننده خواهد بود و نشان خواهد داد که ابزارهای مداخله خارجی در حال کند شدن است و صلح و آشتی تنها با اجماع داخلی و تلاش‌های فعال همه‌ی شهروندان میسر خواهد شد. شکل‌گیری روحیه گسترده اجتماعی برای صلح‌خواهی و نفرت از جنگ نیز برای هر دو طرف این فرصت را فراهم خواهد کرد تا ثابت کنند که هر آن‌چه در توان دارند، برای تحقق این خواست مردم به کار می‌برند و به این ترتیب از میزان ناامیدی مردم نیز به پیمانه زیادی کاسته خواهد شد.

مردم افغانستان از این آتش‌بس دوجانبه، به دست‌آوردهایی دست خواهند یافت که اهمیت جدی در تحلیل اوضاع کشور و تصمیم‌گیری آنان دارد؛ درک دقیق‌تر از ماهیت و عوامل خارجی جنگ و این‌که این نزاع و خشونت، ریشه داخلی ندارد و هردو طرف که در سنگرها کشته می‌شوند، قلباً نیت و اراده کشتن هم‌دیگر را ندارند. درک بهتر و بیش‌تر این نکته به ملت کمک می‌کند که از دام‌های بیش‌تر سازمان‌های استخبارات خارجی و توسعه منازعات اجتناب کنند، مخصوصاً تفرقه‌افگنی‌های قومی، نژادی، سمتی و دور کردن مردم به بهانه‌های مختلف از یک‌دیگر.

اما در صورتی که طالبان آتش‌بس را در جریان مذاکرات دوحه قبول نکنند و این اتفاقات منجر به شکست مذاکرات شود،‌ مشخص خواهد شد که آرامش، ثبات و صلح در افغانستان برای‌شان اولویت ندارد و ممکن است بار دیگر افغانستان به کانون امن تروریست‌های چندملیتی از سراسر جهان بدل شود.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن