صنعت گردش‌گری در پنجشیر و تاثیر اقتصادی آن بر زنده‌گی مردم

نویداحمد سلیم

کسی که به مکانی غیر عادی زنده‌گی‌اش مسافرت می‌کند و حداقل یک شب و حد اکثر یک سال در آن‌جا اقامت کند و هدف مسافرتش نیز گذشتاندن اوقات فراغت باشد‌، گردش‌گر گفته می‌شود.

صنعت گردش‌گری به عنوان سومین بخش پردرآمد اقتصادی جهان از نظر رشد تولید ناخالص داخلی به شمار می‌رود. بر اساس اولین آمار و ارقام نشر شده توسط سازمان جهانی گردش‌گری (UNWTO) گردش‌گری بین‌المللی در سال ۲۰۱۹ با ثبت ۱.۵ میلیارد سفر نسبت به سال ۲۰۱۸ با رشد چهار درصدی همراه بود. صنعت گردش‌گری جهانی نیز برای دهمین سال پیاپی رشد مثبت را سپری می‌کند. در این میان کشورهای اروپایی بیش‌ترین سهم در تولید ناخالص داخلی در صنعت گردش‌گری در سال ۲۰۱۹ داشتند. سرمایه‌گذاری‌ها در بخش صنعت گردش‌گری در جهان در حال افزایش بوده و رقابت جدی در جذب گردش‌گران خارجی میان کشور‌ها به وجود آمده است. پیش‌بینی‌های صورت گرفته تا پایان سال ۲۰۳۰ میلادی تعداد گردش‌گران خارجی در سطح جهان ۱.۸ میلیارد نفر رشد پیدا خواهد کرد که این رقم چشم‌گیر و تاثیرگذار در اقتصاد جهانی به شمار می‌رود.

رشد و توسعه‌ی صنعت گردش‌گری برای کشور‌های در حال توسعه که با مشکلات کمبود ارز، نرخ بی‌کاری، چهره‌ی مخدوش بین‌المللی و اقتصاد تک‌محصولی مواجه‌اند، از اهمیت بالایی برخوردار است. اهمیت فوق‌العاده اقتصادی و فرهنگی صنعت گردش‌گری باعث شد در سال ۱۹۷۵ سازمان جهانی ترویسم در شهر مادرید اسپانیا تاسیس شود و افغانستان نیز، به عنوان کشور دارای تمدن باستانی و برخوردار از جاذبه‌های گردش‌گری، در سال ۱۳۴۴ خورشیدی عضویت این سازمان به دست آورد.

صنعت گردش‌گری در دهه‌های ۴۰ الی ۶۰ رشد قابل ملاحظه داشته و تعداد زیادی از گردش‌گران خارجی به مناطق مختلف افغانستان سفر و از مناطق مختلف بازدید می‌کردند، که درآمد خوبی برای دولت و مردم ایجاد کرده بود.

پسر دست‌فروش با گردش‌گر خارجی پل باغ عمومی

جنگ‌های داخلی، ناامنی‌ها، قاچاق آثار باستانی، از بین بردن (بت‌های بامیان ) و غیره، عوامل باعث مانع رشد و توسعه گردش‌گری در افعانستان گردید و خسارت هنگفتی بر این صنعت وارد نمود، اما با ایجاد دولت جدید در سال ۲۰۰۱ صنعت گردش‌گری جان تازه گرفت و رشد چشم‌گیر داشت و به گفته‌ی آقای مومند سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ، افغانستان در سال ۲۰۱۹ به پیش، ۳۳ میلیون افغانی از رهگذر صنعت گردش‌گری درآمد کرده و گردش‌گران بیش‌تر از سه ولایت بدخشان، هرات و بامیان دیدن کردند که در حدود دو هزار گردش‌گر را دربر می‌گرفت. در واقع می‌توان بیان کرد که رشد گردش‌گری در سال‌های اخیر این واقعیت را تایید می‌کند، که این صنعت یکی از محرکه‌های اصلی در توسعه اقتصادی کشورها محسوب می‌شود و نباید از آن غافل ماند. مدیریت صحیح و بالقوه این صنعت می‌تواند نه تنها موجب رشد و توسعه جوامع محلی می‌شود، بلکه فرصت‌های جدید شغلی ایجاد می‌کند. آثار باستانی، فرهنگ‌های متنوع، آب‌وهوا و غیره عوامل تحریک‌کننده برای جهت مسافرت و گردش‌گری می‌باشد. مهم‌ترین اثرات اقتصادی صنعت گردش‌گری برای کشور‌های میزبان تولید، اشتغال و درآمد ارزی است و گردش‌گری نیز باعث تبادل فرهنگی میان ده‌نشین و شهرنشین می‌شود‌.

پنجشیر یا کجکن از جمله ولایات کوهستانی، سرشار از مناظر زیبا، آب‌وهوای پاک، یخچال‌های طبیعی، دریا‌ها و آبشار‌های فراوانی است. اکثر مردم این ولایت به کشاورزی و مالداری مشغول‌اند. توت و تلخان از جمله محصولات مشهور این ولایت است. مردم پنجشیر مهربان، شجاع و مهمان‌نواز هستند. صنعت گردش‌گری در این ولایت سابقه چندین ساله دارد در گذشته گردش‌گران خارجی به مناطق مختلف پنجشیر سفر می‌کردند.

تصویر دو گردش‌گر خارجی، ولسوالی پریان

اما تحولات سیاسی و جنگ‌های چندین ساله در این ولایت فرصت‌های رشد و توسعه‌ی این صنعت را از مردم گرفته بود.

خوش‌بختانه در یک دهه اخیر صنعت گردش‌گری در این ولایت به صورت قابل ملاحظه رشد کرده است .سالانه ده‌ها هزار گردش‌گر داخلی از مناطق مختلف افغانستان از پنجشیر دیدن می‌کنند.

امنیت، عامل مهم در جذب گردش‌گری در این ولایت است. پنجشیر با وجود داشتن مرز‌های مشترک با ولایات ناامن از امنیت بهتر برخوردار است. صنعت گردش‌گری در پنجشیر باعث ایجاد اشتغال، افزایش تولید محصولات زراعتی، و لبنیات گردیده و تغییر مثبت در درآمد خانوده‌ها ایجاد کرده است.

زمانی که گردش‌گر وارد محلی می‌شود، باید هزینه‌هایی را متقبل گردد، مانند هزینه خوراک، هزینه محل اقامت، هزینه‌ی هتل یا مهمان‌خانه، هزینه‌ی تفریحات، هزینه‌ی حمل‌ونقل و هم‌چنان هزینه‌هایی جهت خرید صنایع دستی، خرید سوغاتی و غیره، از کشور یا محل میزبان می‌گردد. چنین هزینه‌ها می‌تواند باعث رونق اقتصادی کشور میزبان گردد.

گردش‌گران اکثراً به ولسوالی پریان پنجشیر سفر می‌کنند و از طبیعت و مناظر زیبای آن دیدن می‌کنند و لذت می‌برند. مردم این محل با استفاده از فرصت کاری خلق شده دست به ساخت خیمه‌های کرایی و رستورانت کوچک اقدام کرده‌اند و برای اقامت گردش‌گران خیمه‌ها را به کرایه می‌دهند و در حدود یک هزار تا سه هزار افغانی هزینه اقامت یک شب از خیمه‌ها می‌باشد و در پهلوی آن نیز محصولات لبنیات و زراعتی‌شان را نیز می‌فروشند که منبع خوب عایداتی برای مردم محل ایجاد گردیده است. ولایت پنجشیر با وجود داشتن امنیت بهتر و مکان‌های جذاب برای گردش‌گری نسبت به دیگر ولایات، هنوز نتوانسته در جذب گردش‌گران خارجی موفقانه عمل کند، سالانه به تعداد محدودی از گردش‌گران خارجی از پنجشیر دیدن می‌نمایند.

پنجشیر در هر مقطع سال از جاذبه‌های فراوانی برخوردار است و مکان خوبی برای ورزش‌های کوهنوردی، قایق‌رانی، اسکی (سرُچه) و …  است. اسکی یکی از بازی‌های مردم پنجشیر در فصل زمستان است. برای بازی‌های اسکی گردش‌گران از ولایات مختلف در زمستان به ولسوالی دره، قریه‌ی عبدالله‌خیل، پریان و دیگر مناطق پنجشیر سفر می‌کنند. برگزاری مسابقات ورزشی در فصل زمستان می‌تواند فرصت‌های خوبی را در جهت تشویق و جذب گردش‌گران داخلی و خارجی نماید.

تصویر از مسابقات اسکی در ولسوالی دره، قریه عبدالله

مشکلات:

۱- نبود پارک‌ها و مکان‌های مشخص برای گردش‌گران،

۲- عدم امکانات هوتل و مهمان‌خانه‌های معیاری،

۳ – تقابل فرهنگی میان ده‌نشین و گردش‌گران،

۴-  نداشتن آمار و ارقام دقیق از ورود گردش‌گران به پنجشیر

۵-  و دست‌رسی نداشتن گردش‌گران به شبکه‌های مخابراتی و انترنت در مناطق دور دست پنجشیر.

پیشنهادها:

۱- برگزاری برنامه‌های فرهنگی و جشنواره‌ها،

۲- رشد و توسعه (کالای بومی) صنایع دستی مردم پنجشیر،

۳- مشخص نمودن پارک‌ها و محلات برای گردش‌گران،

۳- فراهم نمودن سهولت‌ها برای گردش‌گران،

۵- تامین هرچه بهتر امنیت گردش‌گران داخلی و خارجی،

۴- برگزاری نمایشگاه‌ها از صنایع دستی و محصولات زراعتی مردم پنجشیر،

۵- برگزاری مسابقات اسکی، کوه‌نوردی و قایق‌رانی و غیره جهت تشویق و جذب گردش‌گران داخلی و خارجی،

۶ – ایجاد یک سیستم منظم جهت ثبت گردش‌گران به داخل پنجشیر

۷ – و گسترش شبکه‌های مخابراتی در مناطق دور دست پنجشیر.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن