یک گام به پیش؛ مذاکرات دوحه وارد بحث‌های اساسی شده است

منابع در دوحه از پیش‌رفت‌ در مذاکرات صلح خبر می‌دهند. این منابع می‌گویند که از یک هفته به این سو مذاکرات صلح از سر گرفته شده و هر دو طرف‌ تلاش دارند روی موضوعات اساسی بحث‌ را آغاز کنند تا به این ترتیب در مدت کوتاهی به نتیجه ملموسی دست یابند. از سوی دیگر یک منبع در هیأت مذاکره‌کننده دولت می‌گوید که طالبان هنوز هم روی موضع قبلی‌شان که همانا «تغییر نظام و قانون اساسی» است، پافشاری دارند. به گفته این منبع طالبان معتقدند که برای بیرون شدن از این بن‌بست باید قانون اساسی و نظام کنونی دولت تغییر کند. در عین حال شورای امنیت ملی کشور می‌گوید که طالبان به حل مشکلات افغانستان از راه سیاسی معتقد نیستند. به گفته شورای امنیت، با خروج نیروهای خارجی از کشور، هیچ بهانه‌ای برای تداوم جنگ وجود نداشت، اما طالبان برخلاف توقعات مردم و دولت افغانستان، به ‌جای گفت‌وگوهای صلح، جنگ اعلام ناشده را آغاز کردند. طالبان اما می‌گویند که اولویت آنان صلح است و به تازه‌گی گفت‌وگوهای صلح را با هیأت مذاکره‌کننده دولت آغاز کرده‌اند.

هیأت مذاکره‌کننده دولت بعد از عید سعید فطر برای آغاز گفت‌وگوهای صلح عازم دوحه شد‌. طالبان اما تا همین چند روز پیش به پای میز مذاکره حاضر نشده بودند و می‌گفتند که اعضای هیأت مذاکره‌کننده دولت در دوحه تکمیل نیست، از این رو مذاکرات صلح را آغاز نمی‌کنند. اکنون اما کمیته مطبوعاتی تیم مذاکره‌کننده دولت می‌گوید که گفت‌وگوهای صلح به تازه‌گی شروع شده و دو طرف تلاش دارند روی موضوعات اساسی بحث و گفت‌وگو کنند. ناجیه انوری، سخنگوی وزارت دولت در امور صلح، می‌گوید که تیم مذاکره‌کننده دولت تلاش‌های دوام‌دار کردند تا طالبان را حاضر به از‌سرگیری گفت‌وگو کنند. به گفته او این گفت‌وگوها آغاز شده و هیأت مذاکره‌کننده دولت تلاش دارد که در این دور گفت‌وگوهای صلح روی موضوعات اساسی بحث کند تا این روند در مدت کوتاهی به یک نتیجه برسد. او ابراز امیدواری می‌کند که در پیش‌برد گفت‌وگوهای صلح سرعت بخشیده شود تا مردم شاهد یک دستاورد قابل لمس از این گفت‌وگوها باشند.

طالبان می‌خواهند روی قانون جدید توافق شود

در عین حال یک منبع در تیم مذاکره‌کننده دولت که نخواست نامی از وی برده شود، به روزنامه ۸صبح گفت که روحیه و رویه هردو طرف برای شروع مذاکرات خوب است. او اما تصریح کرد که طالبان هنوز روی موضع قبلی‌شان پافشاری دارند و می‌خواهند در مذاکرات صلح روی قانون اساسی جدید توافق شود. این منبع تاکید کرد که هیأت مذاکره‌کننده دولت تلاش دارد سر اصل مشارکت سیاسی گفت‌وگو و مذاکره کند. به گفته او، زمانی که روی این اصل توافق و یک حکومت مشارکتی تشکیل شد، این حکومت می‌تواند روی موضوع قانون و تعدیل آن تمرکز کند. به گفته او، در حال حاضر تغییر قانون از صلاحیت‌های هر دو هیأت نیست. این عضو هیأت مذاکره‌کننده از سویی هم افزود که دولت افغانستان قانون خود را دارد و این قانون زمانی مورد بحث قرار می‌گیرد که یک حکومت عبوری یا حکومت صلح تشکیل شود. به این ترتیب او گفت که در حال حاضر هر دو طرف روی همین موضوعات بحث می‌کنند. این منبع اما طالبان را به تخریب پروسه صلح متهم کرد و گفت: «گپ اصلی آن‌ها (طالبان) این است که چنان‌چه به هر ولسوالی رسیدند، ماین‌گذاری کنند. به همین ترتیب وقتی گپ به نظام و قانون می‌رسد، این‌ها می‌خواهند سرنظام ماین بگذارند تا قانون از بین برود. با این هم فعلاً روحیه مجلس خوب است و زیاد تند نیست.»

در کنار این، یک عضو دیگر هیأت مذاکره‌کننده دولت می‌گوید که مذاکرات صلح وارد بحث‌های اساسی شده و بیش‌تر بحث‌ها روی نقش میانجی‌گری سازمان ملل متمرکز بوده است. این عضو هیأت اما می‌افزاید که طالبان تاهنوز نقش سازمان ملل متحد را به عنوان میانجی قبول نکرده‌اند.

«طالبان حاضر به گفت‌وگو نیستند»

حمدالله محب، مشاور امنیت ملی کشور، طالبان را به کارشکنی متهم می‌کند و می‌گوید که پس از خروج نیروهای خارجی از افغانستان، توقع مردم و دولت افغانستان این بود که دیگر بهانه‌ای برای تداوم جنگ وجود ندارد و طالبان بر برقراری آتش‌بس و گفت‌وگوهای صلح تمرکز می‌کنند. او اما می‌افزاید که طالبان بر‌خلاف این توقعات به ‌جای گفت‌وگوهای صلح، جنگ اعلام ناشده را آغاز و تهدیدات‌‌شان را بیش‌تر کردند. به گفته محب این کار طالبان سبب شد که مردم علیه آنان بسیج شوند و در مقابل این گروه بجنگند. مشاور امنیت ملی خاطر‌نشان می‌کند که دولت برای مدیریت بهتر وضعیت کار می‌کند. با این حال او تأکید می‌کند که حکومت‌داری در گرفتن ساختمان یک ولسوالی نیست، بلکه در ارایه خدمات به مردم است. محب می‌افزاید که طالبان ساختمان برخی از ولسوالی‌ها را تصرف کرده‌اند، اما در این ساحات هنوز هم دولت خدمات ارایه می‌کند. مشاور امنیت ملی تصریح می‌کند که در حال حاضر وضعیت رو به بهبود است و به زودی حاکمیت دولتی در ساحات از دست رفته احیا می‌شود. او هم‌چنان می‌گوید که یک پیش‌روی تاکتیکی که در چند روز اخیر صورت گرفته، به معنای پذیرش طالبان از سوی مردم نیست. به گفته او، مردم هم اکنون در تمامی ولایات علیه طالبان بسیج شده‌اند و می‌خواهند دوشادوش نیروهای امنیتی در برابر این گروه بجنگند.

از سوی دیگر، مطلق بن ماجد‌القحطانی، نماینده ویژه قطر در امور حل منازعات، نیز روز سه‌شنبه، پانزدهم سرطان، به کابل آمده است. احتمال می‌رود ماجدالقحطانی حامل پیام مهمی از سوی گروه طالبان به دولت افغانستان باشد. با این حال تا شام روز گذشته جزییات سفر وی از سوی ارگ ریاست جمهوری همه‌گانی نشده بود. حمدالله محب نیز سفر ماجدالقحطانی به کابل را تأیید می‌کند و می‌گوید که شاید هدف از این سفر موضوعات صلح باشد و این‌که قطر برای تسهیل روند صلح چه کاری می‌‌تواند انجام دهد.

طالبان از راه زور و خشونت مسلط شده نمی‌توانند

 مطلق بن ماجد القحطانی، نماینده ویژه وزارت امور خارجه قطر در مورد حل منازعات و فرستاده خاص آن کشور برای افغانستان، در دیدار با سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری، گفته است که دولت قطر و شخص خودش به نماینده‌گان طالبان گفته است که از راه جنگ و خشونت نمی‌توانند بر سرنوشت مردم افغانستان مسلط شوند و قضیه افغانستان راه حل نظامی ندارد. به نقل از خبرنامه دفتر مطبوعاتی معاون دوم ریاست جمهوری، مطلق بن ماجد القحطانی بر حل قضیه افغانستان از طریق مذاکره و گفت‌وگو تاکید کرده است. در همین حال سرور دانش گفته است که افزایش خشونت‌های ناشی از حملات تهاجمی گروه طالبان در مناطق مختلف کشور، پروسه صلح را بی‌اعتبار کرده است. آقای دانش افزوده است: «دولت افغانستان برای پیش‌رفت مذاکرات صلح تمامی اقدامات لازم را از آزادی زندانیان طالب گرفته تا حضور موثر هیات گفت‌و‌گو‌کننده در قطر، انجام داد، اما جانب مقابل نه تنها میز مذاکره را ترک کرده است که بر افزایش خشونت و شعله‌ور شدن آتش جنگ اصرار می‌ورزد.»

هم‌چنان دیبرالاینز، فرستاده ویژه سازمان ملل متحد برای افغانستان، می‌گوید که با هیأت مذاکره‌کننده صلح طالبان در دوحه دیدار کرده و حمایت این سازمان را از روند صلح افغانستان اعلام کرده است. هیأت معاونت سازمان ملل متحد یا یوناما با نشر خبرنامه‌ای تأکید می‌کند که مذاکرات صلح باید اصل باشد و به عنوان تنها راه برای پایان دادن به درگیری‌ها و امید دادن به مردم افغانستان، در اولویت قرار گیرد. این نهاد می‌افزاید که تنها راه پایان دادن به خشونت‌ها و برآورده کردن آرزوهای مردم افغانستان، شروع مذاکرات واقعی صلح است.

در همین حال محمد‌نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر، به روزنامه ۸صبح می‌گوید که اعضای تیم هیأت مذاکره‌کننده دولت در دوحه حاضر شده‌اند و گفت‌وگوها میان دو طرف آغاز شده است. به گفته او گروپ‌های تماس در جریان هفته گذشته نشست‌هایی داشته‌اند، اما تاکنون روی موضوعاتی که باید بحث شود، توافق نشده است. نعیم تصریح می‌کند که هنوز هم در گفت‌وگوهای صلح مشکلات وجود دارد.

دو طرف هیأت مذاکره‌کننده در حالی از پیش‌رفت در مذاکرات صلح خبر می‌دهند که هم اکنون جنگ در بیش‌تر نقاط کشور شدت گرفته است. گروه طالبان با خروج نیروهای خارجی از افغانستان حملاتش را تشدید کرد و بیش از ۱۰۰ ولسوالی را در اختیار گرفت‌. هم‌زمان با تشدید حملات طالبان، بسیج‌های مردمی نیز در برابر آنان شکل گرفته و مردم با به دست گرفتن جنگ ‌افزار در کنار نیروهای امنیتی با آنان می‌جنگند. طبق معلومات نهادهای امنیتی، تاکنون بیش از ۱۴ ولسوالی از کنترل طالبان خارج شده است.

دکمه بازگشت به بالا